دف و دایره هر دو از سازهای کوبهای و دایرهشکل هستند و به همین خاطر، خیلی از افراد در تشخیص این دو ساز از هم مشکل دارند. در این نوشته از وبلاگ آنبین، به تفاوتهای بین دف و دایره میپردازیم تا بتوانید به سادگی آنها را از یکدیگر تشخیص دهید. اگر به یادگیری موسیقی و مطالب آموزشی آن علاقه دارید، پیشنهاد میکنیم سری هم به دیگر مطالب وبلاگ ما بزنید.
مقاله آشنایی با بیوگرافی رابرت جانسون منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه سه تار مشقی چیست؟.
آشنایی با ساز دایره و دف
برای این که بتوانید تفاوت بین سازهای دف و دایره را درک کنید، بهتر است ابتدا با شکل و نحوهٔ ساخت هر کدام آشنا شوید.
ساز دف یک حلقهٔ چوبی دارد که شبیه یک استوانهٔ کوتاه است. روی یک طرف این حلقه، پوستی کشیده شده که معمولاً از جنس پوست حیوانات یا مواد پلاستیکی است. در قسمت داخلی حلقهٔ دف، میخهای کوچکی نصب میشوند و از هر کدام چند حلقهٔ فلزی آویزان میکنند که با تکان دادن ساز، صدا ایجاد میکنند.
ساز دایره نیز از یک قاب چوبی و یک صفحهٔ پوستی تشکیل شده است. این پوست میتواند از پوست حیواناتی مثل بز یا ماهی باشد، یا حتی از جنس طلق (پلاستیک شفاف) ساخته شود. جالب است بدانید که دایرههایی با پوست مصنوعی یا طلق، معمولاً بادوامتر و مقاومتر از انواعی هستند که پوست طبیعی دارند.
۳ تفاوت ساز دف و دایره
ابعاد
مهمترین فرق بین سازهای دف و دایره در اندازهٔ آنهاست. دف معمولاً بزرگتر از دایره است. قطر حلقهٔ دف حدود ۵۰ تا ۵۵ سانتیمتر است و پهنای آن بین ۵ تا ۷ سانتیمتر میباشد. در مقابل، دایره کوچکتر است و قطری حدود ۴۰ تا ۴۵ سانتیمتر دارد، اما پهنای آن تقریباً مشابه دف است. این اندازهها معمولاً رعایت میشوند، اما گاهی ممکن است هر دو ساز در اندازههای متفاوتی نیز ساخته شوند.
زنجیرها
حلقههای کوچکی به ساز دف وصل میشوند که هنگام نواختن، صدایی شبیه به زنگ تولید میکنند. این حلقهها معمولاً سه یا چهار تا هستند و در هیچ ساز مشابه دیگری چنین ویژگیای دیده نمیشود.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی با سبک موسیقی لو فای را حتماً بخوانید.
تاریخچه
سابقه ساز دف به ایران باستان برمیگردد. حدود قرنهای هفتم و هشتم قبل از میلاد، در تمدن ایلام از نوعی دف به شکل چهارگوش استفاده میشد.
نشانههای استفاده از دف در ایران را همچنین میتوان در نقاشیهای مینیاتور دوره صفوی و گورکانی و دیگر آثار هنری آن زمان دید.
اما تاریخچه ساز دایره فقط به ایران محدود نمیشود. این ساز در کشورهایی مانند افغانستان، ازبکستان، آذربایجان و تاجیکستان نیز رواج داشته و هنوز هم مورد استفاده قرار میگیرد.
