موسیقی سنتی ایران با نام بزرگان و استادان بسیاری گره خورده است. اگر بخواهیم یکی از این چهرههای ماندگار را نام ببریم، بدون شک استاد شهرام ناظری گزینهای شاخص و برجسته است. در این نوشته از وبلاگ آنبین، با زندگی و آثار این هنرمند نامآشنا بیشتر آشنا میشویم.
بیوگرافی استاد شهرام ناظری
شهرام ناظری، خواننده، موسیقیدان و آهنگساز موسیقی اصیل ایرانی، در سال ۱۳۲۹ در شهر کرمانشاه در یک خانواده فرهنگی، اهل ادب و علاقهمند به موسیقی به دنیا آمد. او تا امروز بیش از ۴۰ آلبوم موسیقی ارائه کرده است.
ایشان از همان دوران خردسالی، همانند بسیاری از خوانندگان که صدای خوب در خانوادهشان ارثی است، استعداد آوازخوانی را از پدر و مادر خود به ارث برد. پدرش که صدای نرم و دلنشینی داشت و از شیوه خوانندگان قدیم و به ویژه از سبک استاد بزرگی مانند شیخ داوودی بهره برده بود، آموزش فرزندش را بر عهده گرفت.
پایهگذار اصلی این خانواده هنرمند، استاد حاجی خان ناظری (پرویز خان پورناظری) بود که بسیاری از موسیقیدانان کرمانشاه را با نت و موسیقی اصیل ایرانی آموزش داد و خود از شاگردان استادانی مانند درویش خان و کلنل وزیری به شمار میرفت.
شهرام ناظری از شروع دهه پنجاه خورشیدی در سطح ملی ایران به عنوان هنرمندی شناخته شد. اولین آلبومهای او به صورت مشترک با محمدرضا شجریان و با درونمایههای میهنی و آرمانهایی مانند آزادیخواهی، در پایان دهه پنجاه توسط کانون چاووش منتشر گردید.
زندگینامه استاد شهرام ناظری
استاد شهرام ناظری، خواننده و آهنگساز نامآشنا، در سال ۱۳۲۸ در شهر کرمانشاه چشم به جهان گشود. خانوادهای اهل فرهنگ و هنر داشت و از کودکی با موسیقی اصیل ایرانی و اشعار بزرگان ادب پارسی آشنا شد. صدای گرم و دلنشین او از همان آغاز، توجه بسیاری را به خود جلب کرد.
او نزد استادان بزرگی مانند عبدالله دوامی، محمود کریمی و محمدرضا شجریان به آموختن ردیفهای آوازی و نکتههای ظریف موسیقی پرداخت. شهرام ناظری با پشتکار فراوان، راه خود را در تلفیق شعرهای ناب فارسی، به ویژه اشعار مولانا، با موسیقی سنتی ادامه داد و سبک ویژه و منحصر به فردی را پدید آورد.
از استاد ناظری آثار ماندگار بسیاری به یادگار مانده است که در میان آنها میتوان به آلبومهای “گل صدبرگ”، “آتش در نیستان” و “سفر به دیگر سو” اشاره کرد. او در معرفی موسیقی ایرانی به جهانیان نیز کوششهای فراوانی انجام داده و کنسرتهای بسیاری در سراسر جهان برگزار کرده است.
استاد شهرام ناظری با صدای توانمند و عشق عمیق به فرهنگ ایران، همواره پیامآور صلح و دوستی بوده و جایگاه والایی در قلب دوستداران موسیقی اصیل دارد.
خردسالی شهرام ناظری
شهرام ناظری از همان سالهای کودکی با دنیای شعر و موسیقی آشنا شد. مادرش علاقه او را به شعر و آواز پرورش داد و پدرش که صدای نرم و زیبایی داشت، با آواز ایرانی آشنایی داشت و ساز سهتار نیز مینواخت.
او در هفتسالگی نخستین اجرای هنری خود را در رادیو کرمانشاه انجام داد و در آن برنامه با تار درویشی، که از نوازندگان نامدار کرمانشاه در آن دوران بود، همراهی کرد.
سپس وقتی یازده ساله شد، چند برنامه دیگر را نیز در رادیو تلویزیون ایران خواند و آوازهای ایرانی اجرا کرد.
فعالیت حرفه ای شهرام ناظری
ایشان در سال ۱۳۴۵ به تهران رفتند تا از دانش استادانی مانند عبدالله دوامی، نورعلی خان برومند، عبدالعلی وزیری، محمود کریمی و محمدرضا شجریان بهره ببرند. در کنار این آموزشها، نواختن سهتار را نیز نزد اساتید احمد عبادی، جلال ذوالفنون و محمود هاشمی آموختند.
در سال ۱۳۵۴ و با توصیه نورعلی خان برومند، در رادیو تلویزیون ایران مشغول به کار شدند. نخستین اجرای ایشان با گروه شیدا به سرپرستی محمدرضا لطفی انجام شد که در آن مثنوی مولوی و ترانهای از شیخ بهایی را خواندند. پس از آن، همکاری خود را با گروه عارف به سرپرستی حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان ادامه دادند.
ایشان در سال ۱۳۵۵ در اولین مسابقه موسیقی سنتی ایران با نام باربد شرکت کردند و موفق شدند رتبه اول رشته آواز را کسب کنند. یک سال بعد، همراه با گروه سماعی به سرپرستی اصغر بهاری و حسن ناهید برای اجرای کنسرت در جشنواره توس انتخاب شدند.
از سال ۱۳۵۷ تا ۱۳۶۰، استاد ناظری در آلبومهای چاووش با شمارههای ۲، ۳، ۴، ۷ و ۸ به خوانندگی پرداختند. این آثار با همکاری گروههای شیدا و عارف در کانون چاووش و زیر نظر محمدرضا لطفی، حسین علیزاده و پرویز مشکاتیان تولید شدند.
نزدیک به سی سال قبل، دکتر داریوش صفوت، بنیانگذار مرکز اشاعه و حفظ موسیقی سنتی، ویژگی منحصر به فرد صدای ایشان را که حالتی حماسی داشت، شناسایی و بیان کرد که:
در صدای ناظری لنگرها، دندانهها و آکسنهای خاصی وجود دارد که به آن حس حماسی بخشیدهاست. این لحن حماسی قرنها پیش در آواز ایرانی وجود داشته اما به دلیل مسائل تاریخی کمرنگ شده و به تدریج از بین رفتهاست. خود شهرام ناظری در این باره میگوید:یک حرکت یک حماسه در اجرا و خواندنم هست آن هم بخاطر فرهنگ کرد بودنم است
دیدگاهتان را بنویسید