یونس در سال ۱۲۸۸ در شهر اصفهان به دنیا آمد. نام اصلی او در زبان عبری، یونا بود. از او آثار زیادی باقی نمانده است، با این حال او را یکی از بزرگترین و توانمندترین خوانندگان تاریخ موسیقی ایران میدانند که با استادان نامدار موسیقی همکاری نزدیک داشت. برای آگاهی بیشتر در این زمینه، ادامه این نوشته را در وبلاگ آنبین دنبال کنید.
بیوگرافی یونس دردشتی
او از پنج سالگی نزد پدرش آموزش خوانندگی را شروع کرد و به یادگیری ردیفها و مقامهای آواز ایرانی مشغول شد. مناجات یهودیان را به زبان عبری در دستگاههای ایرانی با صدای خوش قرائت میکرد.
علاقهاش به موسیقی و آواز آنقدر زیاد بود که حتی در کودکی، به چیزی جز موسیقی توجه نداشت و تمام وقت خود را صرف یادگیری موسیقی نزد پدر میکرد.
در سیزدهسالگی پدرش را از دست داد و پس از آن، برای آموختن شیوههای آواز سنتی، به صفحات گرامافون گوش میداد. سرانجام توانست به کلاس استاد موسی نیداوود وارد شود و نزد او، یادگیری هنر موسیقی و دستگاههای موسیقی سنتی ایرانی را به شکل جدی آغاز کند.
فعالیت هنری
او شیفته سبک خوانندگی جلال الدین تاج، ظلی و اسماعیل ادیب خوانساری بود. در سال ۱۳۰۵، نخستین اجرای خود را در گراند هتل، با همکاری یحیی خان زرینپجه ارائه کرد. در این برنامه، آوازی در دستگاه «دشتی» خواند که با استقبال خوبی روبرو شد و توجه بسیاری از کارشناسان موسیقی ایرانی را به سوی خود جلب کرد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله ساز چنگ را بیشتر بشناسید ادامه دهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله ساز کوبه ای چیست؟ به شما کمک خواهد کرد.
در یکی دیگر از رویدادهای هنری، هنگامی که در محفلی حاضر شد که قمرالملوک وزیر، خواننده نامدار آن روزگار نیز در آنجا بود، چنان صدایش این بانوی بزرگ را تحت تأثیر قرار داد که وی بیاختیار او را بوسید و وی را نابغه نامید.
صدایش رسا و پرقدرت بود و بیشتر در محدودهی اوج میخواند. شعرها را به شکلی آرام و شمرده، با وضوح کامل ادا میکرد و آوازهایش پر از تحریرهای زیبا بود.
دعوت به رادیو ایران
در اوایل دهه ۱۳۴۰، رادیو ایران به طور رسمی از او دعوت کرد تا با این سازمان همکاری کند. یونا با اجرای برنامههای زنده در بهترین ساعات پخش رادیو، خیلی زود به شهرت گستردهای دست یافت. اما به دلیل کارشکنی و رفتارهای نادرست برخی از مسئولان رادیو، او از ادامه کار ناامید شد و بلافاصله همکاری با رادیو را قطع کرد.
با این حال، به خاطر اصرار دوستان و درخواستهای فراوان طرفدارانش، دوباره به رادیو بازگشت و این بار برای بیش از پانزده سال با این نهاد همکاری کرد. در طول این سالها، او با هنرمندان بزرگی مانند مرتضی محجوبی، حسین یاحقی، ابراهیم منصوری و جلیل شهناز همکاری داشت و همه دستگاههای موسیقی ایرانی را اجرا کرد. همین موضوع باعث شد تا به او لقب “بلبل رادیو” بدهند.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در منشاء موسیقی به کجا باز میگردد پیدا کنید.
دلیل عدم ماندگاری آثار دردشتی
دوره هنری یونس دردشتی بیش از بیست سال طول کشید و تعداد آثار باقیمانده از او نیز کم نیست. اما چون این آثار بهطور گسترده منتشر نشدند، نام و ارزش هنری او آنطور که باید شناخته نشد.
او اصول آواز را از تاج آموخته بود و علاقهاش به اجرای ظریف رضا قلی ظلی و سبک پخته و تأثیرگذار ادیب خوانساری، به صدایش رنگ و جلوهای دلنشین بخشیده بود. متأسفانه از آثار دوره جوانی او که با تار نوازان بزرگی مانند مرتضی نیداود، عبدالحسین شهنازی و یحیی زرپنجه همراهی شده بود، هیچ صفحهای ضبط نشده و آثار موجودش همگی مربوط به سالهای پس از ۱۳۴۰ هستند.
یونس دردشتی هرگز به شهرت خوانندگانی مانند غلامحسین بنان نرسید. از آثار باقیمانده از او میتوان به چند برنامه رادیویی، تعدادی صفحه گرامافون با سنتور عباس زندی و تار ابراهیم سرخوش و نیز چند آواز و تصنیف قدیمی اشاره کرد. با این حال، او به عنوان یکی از صداهای ماندگار موسیقی ایران شناخته میشود و صدایش در آلبوم «صد سال آواز» جای گرفته است.
مهاجرت
یونس دردشتی پس از انقلاب به دلیل شرایط دشواری که برای اقلیتها پیش آمده بود، ایران را ترک کرد و به آمریکا رفت. او عمیقاً به هنر ناب موسیقی و فرهنگ ملی خود وابسته بود و از هر حرف و عملی که به این ارزشها بیاحترامی کند، دوری میجست. با اینکه پانزده سال پایانی عمرش را دور از وطن گذراند، اما همواره در تلاش بود تا موسیقی سنتی ایران را اجرا کند و گنجینهی ادبیات فارسی را به دیگران بشناساند.
مقاله تفاوت تصنیف با سرود و آواز حاوی اطلاعات جامعی است.
مقاله کوک سنتور در دستگاه های مختلف حاوی اطلاعات جامعی است.
درگذشت
یونس دردشتی در دهم اسفندماه سال ۱۳۷۴ در شهر نیویورک در آمریکا از دنیا رفت. یاد او همیشه زنده و روانش شاد باد.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در ساز زهی چیست؟ پیدا کنید.
