اگر با دقت به قسمتهای مختلف پیانو نگاه کنید، در بخش پایین آن چند پدال مشاهده خواهید کرد. این پدالها ابزارهایی هستند که نقش مهمی در زیبایی نواختن پیانو دارند. در حقیقت، پدالهای پیانو جنبههای دیگری از موسیقی را نیز تنظیم و کنترل میکنند. در ادامه این مطلب از وبلاگ آنبین، بیشتر با کاربرد پدال در پیانو آشنا خواهید شد.
پدال پیانو
یکی از دغدغههای اصلی هنرجویان پیانو، یادگیری نحوهی صحیح استفاده از پدالهاست. چرا که به کار بردن درست و بهجای این پدالها، نقش بسیار مهمی در اجرای زیبا و کامل یک قطعه موسیقی دارد.
اگر به یک نوازندهی پیانو در حال اجرا نگاه کنید، متوجه میشوید که او علاوه بر حرکت دستها روی کلیدها، از پاهایش نیز برای فشار دادن پدالها استفاده میکند. این پدالها دقیقاً برای ایجاد تغییرات خاص در صدا و کیفیت اجرا طراحی شدهاند و به نوازنده کمک میکنند تا قطعهای گیراتر و زیباتر بنوازد.
کاربرد پدال در پیانو
پدالها اهرمهایی هستند که نوازنده با استفاده از آنها میتواند حالت و رنگ صوتی ساز را تغییر دهد. معمولاً پیانوهای امروزی سه پدال دارند، البته مدلهایی با تعداد پدال کمتر یا بیشتر هم ساخته میشوند.
در پیانوهای سهپداله، پدال سمت راست را پدال طنین (sustain pedal)، پدال وسط را پدال تمرین (sustenuto pedal) و پدال سمت چپ را پدال نرم (soft pedal) مینامند. در ادامه کاربرد هر یک را مرور میکنیم.
پدال دمپر(پدال ساستین)
پدال ساستین که به آن پدال دمپر هم میگویند، معمولاً در سمت راستِ دو پدال دیگر قرار دارد. از این پدال بیشتر از بقیه استفاده میشود. وقتی این پدال را فشار میدهید، تمام قطعات کوچک میراکننده صدا از روی سیمهای پیانو بلند میشوند. در نتیجه حتی پس از برداشتن دستها از روی کلیدها، سیمها همچنان به لرزش ادامه داده و صدای نت قطع نمیشود.
این پدال همچنین باعث کشیدهتر و طولانیتر شدن صداها میگردد. اهمیت پدال دمپر بسیار زیاد است و در این باره گفته میشود که “پدال دمپر روح پیانو است”. کاربرد دیگر این پدال، کمک به نوازنده برای اجرای راحتتر و روانترِ نتها به شکل پیوسته و لگاتو است.
پدال سوستنوتو(Sostenuto)
پدال میانی یا سوستنوتو، که بین دو پدال دیگر پیانو جای گرفته، برای نخستین بار در فرانسه طراحی شد. این پدال به نوازنده اجازه میدهد تا صدای نتهای مشخصی را که خود انتخاب کرده، کشیده و پایدار نگه دارد، در حالی که دیگر نتها به صورت عادی و بدون تأثیر خاصی نواخته میشوند.
برخلاف پدال معمولی سمت راست (دمپر) که صدای تمام کلیدهای فشرده شده را طولانی میکند، پدال سوستنوتو فقط نتهای انتخابی را حفظ میکند. این مکانیزم در دههی ۱۸۶۰ میلادی و به دست الکساندر فرانسیس دبیان و کلود مونتال ساخته و تکمیل شد.
پدال نرم
پدال نرم که با نام پدال سافت نیز شناخته میشود، نخستین بار توسط بارتولومئو کریستوفری، سازنده نخستین پیانو، طراحی شد. این پدال در زبان ایتالیایی اونا کردا نام دارد. کارکرد اصلی پدال سافت — که معمولاً پدال سمت چپ پیانو است — کاهش شدت صدای ساز است. البته در پیانوهای اولیهای که کریستوفری ساخت، این عملکرد با پدال زیرین انجام نمیگرفت، بلکه یک اهرم یا دسته در کنار ساز تعبیه شده بود. با فعال کردن این اهرم، سیمهای پیانو اندکی به سمت راست جابهجا میشدند و در نتیجه چکشها به جای ضربه زدن به دو سیم، تنها به یک سیم برخورد میکردند. این تغییر باعث تولید صدایی آرامتر و لطیفتر از پیانو میشد.
دیدگاهتان را بنویسید