کلید در موسیقی نشانهای است که جای نتها را روی خطوط حامل مشخص میکند. همانطور که میدانید، نتها روی پنج خط حامل نوشته میشوند و کلیدها هم بسته به نوعشان، روی این خطوط قرار میگیرند تا معنی و جایگاه نتها را تعیین کنند.
انواع مختلفی از کلیدهای موسیقی وجود دارد که هر کدام کاربرد و ویژگی خاص خود را دارند. در این نوشته از وبلاگ آنبین قصد داریم شما را با انواع اصلی کلیدها در موسیقی آشنا کنیم. پیشنهاد میکنیم تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.
کلید در موسیقی
در موسیقی، برای هر ساز یا صدای مختلف میتوان از کلیدهای گوناگونی استفاده کرد. این کار باعث میشود که نتها را به راحتی روی خطوط حامل بنویسیم و نیاز کمتری به خطوط اضافه داشته باشیم.
برای یادگیری پیشرفته، به پدر پیانوی ایران کیست ؟ مراجعه کنید.
کلیدها همیشه در سمت چپ مجموعه خطوط حامل قرار میگیرند. در نتنویسی امروزی، سه نوع کلید اصلی داریم:
کلید سل
کلید دو
کلید فا
مقاله جایگاه مهم موسیقی در دوران هخامنشیان حاوی اطلاعات جامعی است.
وقتی یکی از این کلیدها روی یک خط از حامل قرار میگیرد، بقیهی خطوط و فاصلههای بین آنها بر اساس ارتباطی با آن خط، معنا پیدا میکنند. امروزه کلید سل نسبت به بقیه کلیدها بیشتر استفاده میشود و در سازهای سنتی ایرانی نیز کاربرد بسیار زیادی دارد.
انواع کلید در موسیقی
در علم موسیقی، سه کلید اصلی به نامهای کلید فا، کلید دو و کلید سل وجود دارند. از آنجایی که خطوط حامل پنج خط هستند، با یک محاسبه ساده به این نتیجه میرسیم که باید پانزده حالت مختلف برای قرارگیری این کلیدها وجود داشته باشد. اما در عمل اینطور نیست. بسیاری از این کلیدها یا دقیقاً معادل و هممعنی یکدیگر هستند، یا اینکه عملاً مورد استفاده قرار نمیگیرند. بر اساس قواعد استاندارد و بینالمللی موسیقی، این کلیدها بر اساس کاربرد، محل قرارگیری روی خطوط حامل و محدوده صوتی که پوشش میدهند، در پنج گروه اصلی دستهبندی میشوند.
کلید فا روی خط چهارم:
وقتی کلید فا روی خط چهارم قرار میگیرد، نتی که روی آن خط نوشته شده باشد، همان نت فا خواهد بود. نتهای بعدی که بالاتر از این خط قرار میگیرند، به ترتیب فا، سل، لا، سی و دو هستند. همچنین نتهایی که پایینتر از این خط قرار دارند، به ترتیب فا، می، ر و دو خواهند بود.
اگر به این موضوع علاقه دارید، آشنایی با دیوان،ساز کردی را از دست ندهید.
کلید فا روی خط سوم:
وقتی کلید فا روی خط سوم قرار میگیرد، نتی که روی آن خط نوشته شود، نت اصلی فا خواهد بود. نتهای بالاتر از آن به ترتیب فا، سل، لا، سی و دو هستند و نتهای پایینتر نیز به ترتیب فا، می، ر و دو خواهند بود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه کدام انیمیشن ها بهترین موسیقی متن را داشته اند؟.
کلید دو روی خط اول:
وقتی که کلید دو روی خط اول حامل قرار میگیرد، نتی که روی آن خط نوشته میشود، نت «دو» در نظر گرفته میشود. در این حالت، نتهای بعدی که به سمت بالا میروند، به ترتیب ر، می، فا و… خواهند بود. همچنین نتهایی که به سمت پایین میآیند، به ترتیب سی، لا، سل و… محاسبه میشوند.
کلید دو روی خط دوم:
وقتی که کلید دو روی خط دوم قرار میگیرد، نتی که دقیقاً روی همان خط نوشته شود، نت اصلی دو در نظر گرفته میشود. در این حالت، نتهایی که بالاتر از این خط قرار میگیرند، به ترتیب دو، ر، می، فا نام دارند و نتهای پایینتر از این خط نیز به ترتیب دو، سی، لا، سل خوانده میشوند.
برای گسترش دانش خود، مقاله آخرین سازی که در ارکستر سمفونی مورد استفاده قرار گرفت را مطالعه کنید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب سیتار از سازهای زهی زخمهای موسیقی هندی را بخوانید.
کلید سل روی خط دوم:
وقتی کلید سل روی خط دوم حامل قرار میگیرد، نتی که دقیقاً روی این خط نوشته شود، نت «سل» در نظر گرفته میشود.
نتهای بالاتر از آن به ترتیب لا، سی، دو و نتهای پایینتر از آن نیز فا، می، ر، دو خواهند بود.
این کلید، پراستفادهترین و مهمترین کلید در یادگیری موسیقی است.
دلیل این موضوع، همانطور که پیشتر اشاره شد، این است که محدوده صوتی این کلید با صدای بیشتر سازهای رایج هماهنگی دارد.
