دسته: موسیقی

سنتور یکی از سازهای محبوب و زیبا در موسیقی ایرانی است. این ساز از دسته سازهای زهی و کوبه‌ای به شمار می‌رود و با دو مضراب چوبی نواخته می‌شود. شکل سنتور شبیه ذوزنقه است و سیم‌های زیادی روی آن قرار دارد. معمولاً نوع رایج سنتور که ۹ خرک دارد، از ۷۲ سیم تشکیل شده است. این سیم‌ها در ۱۸ گروه چهارتایی دسته‌بندی می‌شوند. اگر شما هم به یادگیری سنتور علاقه‌مند هستید، در ادامه این نوشته از وبلاگ آنبین می‌توانید با علیرضا بشردوست، مدرس سنتور آنبین، بیشتر آشنا شوید.

علیرضا بشردوست مدرس سنتور

علیرضا بشردوست در سال ۱۳۶۱ به دنیا آمد. او عاشق ساز سنتور بود و فراگیری این ساز را از سال ۱۳۷۲ نزد استاد غلامرضا مشایخی شروع کرد. پس از آن، ردیف‌نوازی را نیز نزد همین استاد آموخت.

بشردوست در سال ۱۳۸۵ برای ادامه‌ی تحصیلات عالی در موسیقی، نزد استاد اردوان کامکار رفت. او برای پیشرفت بیشتر در هنر سنتورنوازی، از دانش و راهنمایی استادانی مانند پشنگ کامکار و هوشنگ کامکار نیز بهره برد.

فعالیت های هنری علیرضا بشردوست

علیرضا بشردوست در زمینه هنری بسیار فعال بوده و در برنامه‌های هنری زیادی حضور پیدا کرده است. او با گروه‌های موسیقی مختلفی مانند سایه‌سار، آوای ماندگار، آوای عندلیب (کردی)، تال و گهر (لری)، ارکستر آکادمیک تهران، ارکستر حسنخانی و چندین گروه دیگر همکاری داشته و کنسرت‌های متعددی در ایران و دیگر کشورها اجرا کرده است.

علاوه بر این، او در ساخت موسیقی برای فیلم‌ها و آلبوم‌های مختلف نیز مشارکت داشته است. از جمله آثار او می‌توان به آلبوم‌هایی مانند «نگاه آشنا»، «روزهای خوب»، «برای تویی که نمی‌شناختمت» و چندین اثر دیگر اشاره کرد.

تدریس سنتور

علیرضا بشردوست از سال ۱۳۸۱ به صورت جدی کار تدریس را شروع کرد و در طول این سال‌ها با مراکز آموزشی زیادی همکاری داشته است. او در حال حاضر با آنبین در زمینه آموزش ساز سنتور همکاری می‌کند.

همانطور که می‌دانید، در نت‌نویسی موسیقی، هر نت ارزش زمانی مشخصی دارد. به این ارزش زمانی «دیرند» یا همان کشش نت می‌گویند. شناخت دیرند کمک می‌کند تا قطعات موسیقی را دقیق‌تر و زیباتر اجرا کنید. در این نوشته از وبلاگ آنبین، به طور کامل با این مفهوم آشنا می‌شویم. پیشنهاد می‌کنیم تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.

دیرند یا کشش زمانی

دیرند یک اصطلاح فارسی در موسیقی است که به مدت زمان کشش یا طولانی بودن صدای یک نت اشاره دارد. به بیان دیگر، دیرند نشان می‌دهد که یک نت چقدر از نظر زمانی طول می‌کشد.

مثلاً اگر نوازنده ویولن آرشه را برای مدت بیشتری روی سیم بکشد، صدای تولید شده بلندتر و کشیده‌تر خواهد بود نسبت به وقتی که آرشه را سریع و کوتاه روی سیم حرکت می‌دهد.

ارزش زمانی نت ها

هر صدایی که می‌شنویم، یک نت است. اما طول زمانی که آن صدا ادامه پیدا می‌کند، به عنوان “کشش نت” شناخته می‌شود. پس کشش نت‌ها در واقع مدت زمانی است که آن صدا به گوش می‌رسد.

مقاله آشنایی با تاریخچه موسیقی هرمزگان منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.

در علم موسیقی، برای مشخص کردن طول هر نت از مفهومی به نام “ارزش زمانی” یا “دیرند” استفاده می‌کنند. این مفهوم نشان می‌دهد که هر نت چقدر باید طول بکشد.

به عنوان مثال، اگر یک کلید روی ارگ را به مدت یک ثانیه فشار دهید و نگه دارید، کشش آن نت، یک ثانیه خواهد بود. اگر همان کلید را سه ثانیه نگه دارید، کشش نت نیز به سه ثانیه افزایش می‌یابد.

کشش در انواع نت ها

در موسیقی، هر نت از نظر زمانی که صدا می‌دهد، با بقیه فرق دارد. این تفاوت را با نام «کشش نت» می‌شناسیم. به طور کلی، چند نوع نت اصلی از نظر طول زمان وجود دارد که هر کدام مدت زمان مشخصی دارند و با شکل‌های مختلفی نشان داده می‌شوند.

زمان کشش نت گرد:

نت گرد بلندترین و کشیده‌ترین نت در موسیقی است و به عنوان معیار اصلی برای سنجش طول نت‌های دیگر به کار می‌رود. یعنی مدت زمان sounding دیگر نت‌ها بر اساس نسبت آن با نت گرد محاسبه می‌شود. ارزش زمانی نت گرد معادل چهار ضرب یا چهار شمارش است.

زمان کشش نت سیاه  :

یک نت سیاه، از نظر زمانی معادل یک چهارمِ ارزش یک نت گرد است. به همین دلیل، گاهی به آن “نت یک ضربی” هم می‌گویند. به بیان دیگر، اگر ارزش زمانی یک نت سفید را در نظر بگیریم، ارزش نت سیاه دقیقاً نصف آن، یعنی همان یک چهارم است. در نهایت، در یک میزان چهارضربی، می‌توان چهار نت سیاه جای داد.

برای یادگیری پیشرفته، به آشنایی با اصطلاح مایه در موسیقی مراجعه کنید.

زمان کشش نت سفید  :

یک نت گرد را در نظر بگیرید. اگر آن را به دو قسمت مساوی تقسیم کنیم، هر قسمت یک نت سفید می‌شود. بنابراین، ارزش زمانی یک نت سفید، برابر با نصف یک نت گرد است و در عمل، دو ضرب به طول می‌انجامد.

 زمان کشش نت چنگ  :

یک نت چنگ، از نظر زمانی، به اندازه یک هشتم (۱/۸) یک نت گرد است. به بیان دیگر، ارزش زمانی نت چنگ، نصف ارزش نت سیاه محسوب می‌شود که همان عدد یک هشتم (۱/۸) را نشان می‌دهد. بنابراین، اگر یک میزان چهارضربی داشته باشیم، در آن هشت نت چنگ جای می‌گیرد.

 زمان کشش نت دولا چنگ  :

هر نت دولاچنگ، به اندازه یک شانزدهمِ نت گرد ارزش زمانی دارد. به بیان دیگر، ارزش این نت، دقیقاً نصفِ نت چنگ است که همان مقدار یک شانزدهم خواهد بود. بنابراین، در یک میزان چهارضربی، می‌توانیم ۱۶ نت دولاچنگ پشت سر هم جای دهیم.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه تعریف ارکستراسیون یا سازآرایی.

زمان کشش نت سه لا چنگ  :

مدت زمان کشش نت سهلاچنگ، معادل یک سی و دوم (۱/۳۲) نت گرد است. به بیان دیگر، ارزش زمانی این نت، نصف ارزش نت دولاچنگ است که آن هم برابر با ۱/۳۲ خواهد بود. بنابراین، در یک میزان چهارضربی، امکان جای دادن ۳۲ عدد نت سهلاچنگ وجود دارد.

 زمان کشش نت چهارلا چنگ  :

یک نت چهارلاچنگ، از نظر زمانی، معادل یک شصت‌وچهارمِ یک نت گرد است. به عبارت دیگر، ارزش زمانی این نت، نصف یک نت سه‌لاچنگ است که آن هم برابر با ۱/۶۴ است. بنابراین، در یک میزان چهارضربی، می‌توان ۶۴ عدد نت چهارلاچنگ جای داد.

البته قاعده‌های دیگری نیز وجود دارند که روی شمارش ضرب‌ها تأثیر می‌گذارند؛ مانند نت‌های نقطه‌دار که به طور جداگانه بررسی خواهیم کرد.

نوازندگی هنری زیبا و ارزشمند است که برای یادگیری آن به تلاش و پشتکار زیادی نیاز دارید. رسیدن به مهارت در این راه، یک‌شبه ممکن نیست و نوازنده در طول زندگی هنری خود همیشه در حال یادگیری و پیشرفت است. با این حال، برخی افراد پس از مدتی از ادامه دادن خسته می‌شوند و دست از تمرین برمی‌دارند. در این نوشته از وبلاگ آنبین، پنج دلیل اصلی خستگی نوازندگان از ساز و روش‌های غلبه بر آن را مرور می‌کنیم.

دلزدگی نوازنده از ساز به پنج دلیل مهم

۱- ترس از شکست:

به نظر تو چه کسانی در نهایت به موفقیت می‌رسند؟ درست است، کسانی که از مشکلات و شکست‌ها نمی‌ترسند. آن‌ها بعد از هر زمین‌خوردن، دوباره بلند می‌شوند و با انرژی بیشتر راهشان را ادامه می‌دهند. آن‌ها این سخن معروف را خوب فهمیده‌اند که “شکست مقدمه پیروزی است” و به جای ناامید شدن از شکست‌های پیاپی، از آن‌ها درس می‌گیرند.

اما کسی که به خودش و توانایی‌هایش باور ندارد، در برابر رویدادهای سخت زندگی ضعف نشان می‌دهد. راه افزایش اعتماد به نفس، تقویت روحیه جنگندگی است. فرد باید بارها جسارت به خرج دهد و با ضعف‌های درونی خود بجنگد. آن وقت متوجه می‌شود که قدرتش بسیار بیشتر از ترس‌ها و ناامیدی‌هاست و کم‌کم به توانایی بی‌پایان خود ایمان می‌آورد.

 ۲-  حسادت:

حسادت باعث می‌شود آدم احساس ناامیدی و ضعف کند. کسی که حسادت می‌ورزد، در واقع دارد به خودش آسیب بزرگی می‌زند. در حالی که او در دلش رنج می‌کشد، طرف مقابلش حتی از این احساسات او خبر ندارد و با آرامش به زندگی خود ادامه می‌دهد.

برای از بین بردن حسادت، سه مرحله وجود دارد. مرحله اول این است که با خودت آشتی کنی. فرد باید خودش و موقعیت خودش را به خوبی بشناسد و برای این موقعیت ارزش قائل شود. در مرحله دوم باید حتی اگر به صورت مصنوعی باشد، از موفقیت دیگران خوشحال شود. و در مرحله سوم باید دست از مقایسه خود با دیگران بردارد.

۳ – نداشتن هدف:

یک نوازنده که با عشق و پشت‌کار، راه دشوار آموختن ساز را طی کرده، ممکن است گاهی از خود بپرسد: دلیل این همه تلاش چیست؟ نتیجه نهایی چه خواهد شد؟
اگر انسان هدف مشخصی نداشته باشد، احساس پوچی به سراغش می‌آید. این حس پوچی، انگیزه و اشتیاق را از آدم می‌گیرد.
راه حل مبارزه با پوچی، این است که برای خودمان هدف تعیین کنیم، حتی اگر هدف‌های کوچک و ساده باشند. یک نوازنده بهتر است فهرستی از دلایل نواختنش تهیه کند و بنویسد که برای چه چیزی ساز می‌زند.

 ۴ – تنبلی:

بدون شک تنبلی یکی از بزرگترین موانع برای رسیدن به اهداف است. بسیاری فکر می‌کنند تنبلی فقط روی بدن تأثیر می‌گذارد، اما اینطور نیست و اثرات منفی آن بر روح و روان هم بسیار زیاد است. به دلیل تنبلی، فرد کارهایش را همیشه به روزهای آینده موکول می‌کند. همین تأخیر و انجام ندادن کارها، به مرور باعث نگرانی و آشفتگی درونی می‌شود.

یک نوازنده که به خاطر تنبلی، تمرین‌هایش را پشت گوش می‌اندازد، به مرور به این رفتار عادت می‌کند و در نتیجه هیچ پیشرفتی در کارش نخواهد داشت.

راه حل رهایی از تنبلی بسیار آسان است. باید کارهای روزانه را یادداشت کرد و خود را موظف به انجام آن‌ها کرد. پس از اتمام هر کار، آن را تیک بزنید و این روش را برای چند ماه پشت سر هم ادامه دهید. پس از مدتی، تمام نگرانی‌های ناشی از تنبلی از بین می‌رود و فرد با آرامش خاطر می‌تواند به کارهای روزمره، از جمله نوازندگی، برسد.

۵- آرزوهای محال:

آرزوها مانند موتوری هستند که ما را به سمت خواسته‌هایمان پیش می‌برند و باعث می‌شوند برای رسیدن به آن‌ها تلاش کنیم. اما باید بدانیم که آرزو با هدف فرق دارد. هدف بر اساس چیزهای واقعی و امکان‌هایی که داریم تعیین می‌شود، در حالی که آرزوها علاوه بر واقعیت، به شانس، تصورات و حتی چیزهای غیرمنطقی هم وابسته هستند. پس بهتر است در انتخاب آرزوها دقت کنیم و آرزوهایی نکنیم که احتمال برآورده شدنشان بسیار کم یا تقریباً غیرممکن است.

اگر یک نوازنده آرزوهای غیرممکن داشته باشد، کم‌کم ناامید می‌شود و احساس ضعف می‌کند. او خود را بسیار دور از تصویری می‌بیند که در ذهنش ساخته است و در چنین شرایطی، واقعیت مانند چکشی بر آرزوهایش فرود می‌آید.

راه نجات از گرفتار شدن در آرزوهای دست‌نیافتنی، واقع‌بینی است.

یکی از چیزهایی که نواختن ساز را خراب می‌کند، کوک نبودن ساز است. هیچ کس دوست ندارد به سازی که کوک نیست گوش دهد یا آن را بنوازد. به همین دلیل، تشخیص دادن کوک بودن ساز و سپس داشتن سازی که کوک است، بسیار اهمیت دارد. در این نوشته از وبلاگ آنبین می‌خواهیم شما را با ابزار مفید و مهمی به نام تیونر آشنا کنیم. تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.

تیونر چیست؟

همه ما احتمالاً مطالبی درباره دستگاه تیونر دیده‌ایم یا خوانده‌ایم. بعضی افراد فکر می‌کنند تیونر یک وسیله بسیار پیچیده است که برای یادگیری آن باید هوش زیاد، زمان و حوصلهٔ زیادی داشت. اما واقعیت این است که تیونر یک ابزار ساده و در عین حال بسیار کاربردی است.

تیونر یک دستگاه الکترونیکی است که برای کوک کردن سازهای مختلف استفاده می‌شود. این دستگاه با دریافت امواج صوتی، نشان می‌دهد که صدای تولیدشده چقدر با نت مورد نظر فاصله دارد. شما هم با کم و زیاد کردن کوک ساز، آنقدر ادامه می‌دهید تا چراغ سبز تیونر روشن شود. این چراغ سبز یعنی صدای سیم با نت صحیح آن کاملاً هماهنگ شده است.

اگر به این موضوع علاقه دارید، تاثیر موسیقی بر اوتیسم را از دست ندهید.

بسیاری از نوازندگان حرفه‌ای و با تجربه، به دلیل سال‌ها کار با ساز و آشنایی گوششان با فرکانس‌های صوتی نت‌های مختلف، دیگر نیازی به تیونر ندارند.

در صورت علاقه‌مندی، مطلب ساز هارپجی چیست؟ را از دست ندهید.

مقاله تار بهتر است یا سه تار؟ حاوی اطلاعات جامعی است.

در اینجا می‌توانید اطلاعات کامل‌تری درباره آیا با گزش در موسیقی یا موردنت آشنایی دارید؟ بیابید.

نکته دیگر این است که نوازندگان تازه‌کار نیز پس از مدتی تمرین و آشنایی با این صداها و فرکانس‌ها، به مرور گوششان تربیت می‌شود و دیگر لازم نیست از تیونر استفاده کنند.

روش کارکرد دستگاه تیونر

این دستگاه از یک میکروفون، یک صفحه نمایش و چند چراغ کوچک تشکیل شده است. هنگامی که شما ساز مخصوص آن را می‌نوازید، پردازشگر دستگاه، فرکانس صدای نت تولیدشده را دریافت می‌کند و سپس نماد یا حرف لاتین مربوط به آن نت را روی صفحه نمایش نشان می‌دهد.

در صورت علاقه‌مندی، مطلب ضرب آهنگ یا ریتم چیست؟ را از دست ندهید.

مقاله گام در موسیقی چیست؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.

روش کار کردن با دستگاه تیونر

تیونر یک صفحه نمایش دیجیتالی دارد که روی آن یک عقربه و چند علامت و درجه بندی دیده می‌شود. وقتی می‌خواهید ساز خود را کوک کنید، سیم مورد نظر را به صدا درمی‌آورید. دستگاه نت آن صدا را روی صفحه به شما نشان می‌دهد. در دو سمت چپ و راست دستگاه، دو چراغ ال ای دی قرار گرفته است. اگر نتی که می‌زنید پایین‌تر از حد مناسب باشد، چراغ سمت چپ روشن می‌شود؛ این یعنی باید کوک سیم را بالاتر ببرید. اگر چراغ سمت راست روشن شود، یعنی باید کوک سیم را پایین‌تر بیاورید. اگر هم کوک سازتان دقیق و درست باشد، چراغ وسط که سبز رنگ است روشن خواهد شد.

برای گسترش دانش خود، به مقاله قانون ۱۰ هزار ساعته نوازندگان چیست ؟ سر بزنید.

مقاله بهترین کلاس تار در تهران حاوی اطلاعات جامعی است.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه نکات مهم موسیقی که باید برای شروع به آن دقت نمایید.

برای خلق یک قطعه موسیقی، افراد زیادی با یکدیگر همکاری می‌کنند و این کار، مراحل و روند مشخصی دارد. یکی از افراد کلیدی و مؤثر در این فرآیند، تهیه‌کننده اثر است. در دنیای موسیقی، معمولاً دو نوع تهیه‌کننده داریم: یکی تهیه‌کننده‌ای که مسئولیت مدیریت اجرایی و تأمین مالی پروژه را بر عهده دارد و دیگری تهیه‌کننده‌ای که مستقیماً بر جنبه‌های هنری و فنی ساخت موسیقی نظارت می‌کند. در ادامه این مطلب از وبلاگ آنبین، بیشتر با وظایف تهیه‌کننده موسیقی آشنا خواهید شد.

تهیه کننده موسیقی کیست؟

تهیه‌کننده موسیقی یکی از نقش‌های کلیدی در ساخت یک قطعه یا آلبوم موسیقی است. در صنعت موسیقی، تهیه‌کننده کسی است که بر مراحل ضبط، میکس و تولید اثر نظارت می‌کند. ناظر ضبط نیز که معمولاً از ابتدای کار در استودیو حاضر است، باید خود یک موسیقیدان باشد و بر کیفیت ضبط قطعه نظارت دقیق داشته باشد.

مهارت یک تهیه‌کننده لزوماً به معنای نواختن یک ساز یا تسلط کامل بر جزئیات فنی نیست؛ اگرچه چنین دانشی می‌تواند بسیار مفید باشد. وظیفه اصلی تهیه‌کننده، مدیریت فرآیند تولید اثر است؛ از هماهنگی با مهندسان صدا، مدیران، ترانه‌سراها و نوازندگان گرفته تا ایجاد فضایی هماهنگ که همه اعضای گروه بتوانند در کنار هم اثری خلق کنند که شنوندگان را تحت تأثیر قرار دهد. علاوه بر این، تهیه‌کننده مسئولیت نهایی را بر عهده دارد تا اثر نهایی هم از نظر کیفیت و هم از نظر جذابیت در بازار رقابتی باشد.

وظایف تهیه کننده موسیقی

کار یک تهیه‌کننده می‌تواند محدود به ساخت یک قطعه موسیقی کوتاه باشد یا اینکه شامل تولید یک آلبوم کامل با موضوع مشخص شود. تهیه‌کننده مسئولیت‌های گوناگونی در مسیر خلق یک اثر هنری بر عهده دارد.
از جمله این وظایف می‌توان به خلق ایده‌های نو درباره اثر، انتخاب بهترین طرح‌ها از میان ایده‌های پیشنهادی هنرمند یا گروه، و همچنین کمک به بهبود کیفیت موسیقی، متن ترانه و آرایش قطعات اشاره کرد. این‌ها بخش اصلی فعالیت‌های یک تهیه‌کننده موسیقی محسوب می‌شوند.

بخشی دیگر از وظایف تهیه‌کننده موسیقی شامل موارد زیر است:

– انتخاب نوازنده برای اجرا و ضبط بخش‌های مختلف یک قطعه موسیقی، از جمله تکنوازی‌ها، ریتم و ملودی همراهی.
– همکاری در روند ساختن آهنگ.
– ایجاد تغییرات و اصلاح در تنظیم قطعه موسیقی.
– هدایت نوازندگان و خوانندگان در طول فرایند ضبط.

تهیه‌کننده موسیقی معمولاً بر همه مراحل تولید یک اثر، از آغاز بازآفرینی تا ضبط صدا و میکس و مسترینگ، نظارت دارد. در بعضی مواقع، خودش مستقیماً مسئولیت ضبط، میکس و مسترینگ را برعهده می‌گیرد و در غیر این صورت، این وظایف را به مهندسان صدا محول می‌کند.

تهیه‌کننده موسیقی نقش‌های مختلفی دارد؛ اما چهار نقش او بسیار حیاتی هستند:

۱– برنامه‌ریزی و بودجه

کار اصلی یک تهیه‌کننده موسیقی این است که جلسات ضبط را با بودجه مشخصی برنامه‌ریزی کند و در طول این جلسات، نوازندگان و هنرمندان را به درستی راهنمایی نماید. علاوه بر این، او باید اطمینان حاصل کند که پروژه از نظر فنی موفق است و اصالت هنری اثر نیز به طور کامل حفظ می‌شود.

۲–  شکل دادن به موسیقی

کار دوم این است که تولیدکننده موسیقی باید قطعه خام یک خواننده یا نوازنده را بگیرد و آن را به آهنگ کامل و آماده تبدیل کند. این کار، هم جنبه هنری دارد و هم جنبه تجاری. آهنگی که در پایان ساخته می‌شود، باید هم احساس و هدف اصلی هنرمند را نشان دهد و هم با سلیقه تعداد زیادی از شنوندگان جور باشد.

۳– نظارت بر اجرا

یک تهیه‌کننده موسیقی باید بتواند بهترین عملکرد هنرمندان گروه را شناسایی کرده و آن را به مرحله اجرا برساند. بعضی افراد باور دارند که اگر یک قطعه موسیقی بتواند تیم تولید را تحت تأثیر قرار دهد، قطعاً بر شنوندگان عادی نیز تأثیرگذار خواهد بود. این واکنش احساسی مخاطبان را در نهایت تهیه‌کننده موسیقی ارزیابی و تأیید می‌کند.

۴–  ایجاد تعادل

یک تولیدکننده موسیقی باید بتواند میان نیازهای فنی کار و بخش هنری و خلاق آن، تعادل مناسبی برقرار کند. یک تهیه‌کننده با تجربه و توانا می‌تواند با تکیه بر «حس و حال» مناسب، بین این دو جنبه متفاوت، هماهنگی و توازن ایجاد کند.

حتماً تا به حال کلمه “کاور” را در عنوان بعضی آهنگ‌ها دیده یا شنیده‌اید. اما معنی کاور چیست؟
در زبان انگلیسی، کاور به معنای “پوشش” است. در واقع کاور یک نسخه جدید از چیزهای مختلف مثل یک وسیله، یک اثر یا حتی یک آهنگ است.
در این نوشته از وبلاگ آنبین، به طور کامل به کاربرد این واژه در دنیای موسیقی می‌پردازیم. پس پیشنهاد می‌کنیم تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.

مفهوم کاور در موسیقی

در دنیای موسیقی، به بازخوانی یک آهنگ از پیش ساخته شده توسط خواننده یا گروهی دیگر، «کاور» می‌گویند.

برای یادگیری پیشرفته، به بیوگرافی جیمزمارشال هندریکس مراجعه کنید.

این نسخه جدید ممکن است در سرعت، گام، سبک یا سازهای به کار رفته با آهنگ اصلی تفاوت داشته باشد، اما ملودی پایه همان ملودی اولیه باقی می‌ماند. به همین خاطر است که به کاور، «نسخه بازخوانی‌شده» هم گفته می‌شود.

کاور کردن آهنگ‌ها در تمام جهان بسیار رایج است. این کار فقط محدود به هنرمندان تازه‌کار یا کم‌تجربه نیست، بلکه حتی موزیسین‌های بزرگ و مشهور نیز گاهی آهنگ‌های قدیمی را دوباره خوانده یا اجرا می‌کنند. در حقیقت، یک کاور، تفسیر و برداشت جدیدی از یک اثر موسیقایی موجود است.

به بیان دیگر، کاور به ضبط یا اجرای مجدد یک آهنگ توسط کسی غیر از خواننده یا آهنگساز اصلی آن گفته می‌شود که معمولاً با عنوان «نسخه کاور» شناخته می‌شود.

گروه های کاور

گروه‌های کاور، که به آن‌ها گروه‌های ادای احترام هم گفته می‌شود، در واقع خوانندگان یا نوازندگانی هستند که به اجرای آهنگ‌های معروف و قدیمی دیگر هنرمندان می‌پردازند.
بعضی از این گروه‌ها سعی می‌کنند آهنگ اصلی را تا حد امکان شبیه‌سازی کنند و صدایی بسیار نزدیک به نسخه اصلی خلق کنند. در مقابل، برخی دیگر همان آهنگ‌ها را به شکلی کاملاً تازه، متفاوت یا حتی با حال و هوای طنز ارائه می‌دهند.
به عنوان مثال، گروه بیتالیکا آهنگ‌های بیتلز را به سبک هوی متال اجرا می‌کند و گروه Dread Zeppelin هم آهنگ‌های لد زپلین را به سبک رگی و با یک خواننده که صدایش شبیه الویس پریسلی است، بازخوانی می‌کند.

توصیه می‌کنیم حتماً مقاله کاخن از کجا می آید؟ را مطالعه کنید.

ارزش هنری کاور کردن موسیقی

یک پرسش دشوار که بین علاقه‌مندان به موسیقی مطرح است این است: آیا بازخوانی یک قطعه موسیقی از قبل ساخته‌شده، ارزش هنری دارد؟ و آیا می‌توان آن را با معیارهای هنر موسیقی سنجید؟

پیش از آنکه پاسخی تخصصی به این پرسش بدهیم، لازم است به یک نکته مهم اشاره کنیم. با اطمینان می‌توان گفت که در طول تاریخ، هیچ موزیسنی نبوده که دست کم چند قطعه از آثار دیگران را بازخوانی نکرده و نسخه‌ای شخصی از آن ارائه نداده باشد.

توصیه می‌کنیم حتماً مقاله نکات مهمی که باید در مورد کاخن بدانید را مطالعه کنید.

حتی بزرگانی که در آفرینش ملودی و ترانه استاد هستند، گاهی آثار برجسته دیگران را بازخوانی می‌کنند. این کار بسیار رایج است و از زمانی که موسیقی به صورت شنیداری ضبط شده، تا به امروز ادامه داشته است. نمونه‌های فراوانی وجود دارد؛ برای مثال، آهنگ “مرغ سحر” که اولین بار توسط ملوک ضرابی اجرا شد، بعدها توسط خوانندگان بزرگی مانند استاد بنان و محمدرضا شجریان نیز بازخوانی گردید.

بسیاری از تصنیف‌های موسیقی سنتی ایران نیز بارها با صداهای مختلف و تنظیم‌های گوناگون اجرا شده‌اند. بنابراین، با توجه به این موضوع درمی‌یابیم که بازخوانی قطعات موسیقی حتی توسط هنرمندان بزرگ نیز امری پذیرفته‌شده است. پس طبیعی است که نوازندگان و خوانندگان غیرحرفه‌ای نیز بتوانند آهنگ‌های گروه‌ها یا هنرمندان محبوب خود را بازخوانی کنند و این کار هیچ اشکالی ندارد.

تفاوت کپی کردن با ساخت کاور موسیقی

کپی‌برداری کاری نادرست و برخلاف اخلاق است و حتی در بسیاری از موارد، نوعی جرم به حساب می‌آید. کپی‌برداری یعنی بدون اجازهٔ سازندهٔ اصلی، از تمام یا بخشی از اثر او در کار خود استفاده کنیم و آن را به نام خودمان منتشر کنیم.
برای این عمل ناشایست، در سراسر جهان قوانین سختی وضع شده است؛ اما با این وجود، هنوز هم دیده می‌شود که برخی افراد، این کار را انجام می‌دهند.

اما ساخت کاور، یک پدیدهٔ رایج و پذیرفته‌شده است. در این حالت، یک آهنگ از قبل ساخته‌شده، دوباره خوانده و اجرا می‌شود و حتی اگر این اجرا بسیار موفق باشد، معمولاً باعث معروف‌تر شدن اثر اصلی هم می‌شود.
حالا ممکن است این سؤال پیش بیاید که کاور کردن یک قطعه، نشانهٔ مهارت است یا فقط یک تقلید ساده؟
ساخت کاور از یک آهنگ شناخته‌شده، نیازمند درک درست از موسیقی، سال‌ها تجربه در نوازندگی یا خوانندگی، تسلط بر تکنیک‌های اجرایی و همچنین آشنایی با علم موسیقی است.

در موسیقی، فاصله‌ی بین دو نت اهمیت زیادی دارد و هنگام نواختن باید به آن دقت کرد. به این فاصله‌ها در موسیقی «پرده» گفته می‌شود. در واقع، فاصله در موسیقی یعنی تفاوت ارتفاع دو نت روی خطوط حامل یا تفاوت در زیر و بمی صدا. حتی روی ساز هم می‌توانید این فاصله‌ها را به روشنی ببینید. در ادامه این نوشته از وبلاگ آنبین، به بررسی دقیق‌تر پرده و نیم‌پرده می‌پردازیم. پیشنهاد می‌کنیم تا پایان این مطلب با ما همراه باشید.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه موسیقی، علم یا هنر؟!.

پرده و نیم پرده در موسیقی

در موسیقی، واحد اندازه‌گیری فاصله بین دو نت، «پرده» نام دارد. هرچه تعداد پرده‌های بین دو نت بیشتر باشد، اختلاف صدای آن دو نت (چه زیر و چه بم) و به عبارتی فاصله‌شان از یکدیگر بیشتر است.

اگر نت‌ها را پشت سر هم و به ترتیب بنویسیم، فاصله بین هر دو نت متوالی، همیشه یک فاصله «دوم» است. اما همه این فاصله‌های دوم یکسان نیستند. بعضی از آن‌ها «یک پرده» و بعضی دیگر «نیم‌پرده» هستند.

به فاصله‌های دومِ یک‌پرده‌ای، «دوم بزرگ» و به فاصله‌های دومِ نیم‌پرده‌ای، «دوم کوچک» می‌گویند.

در دنباله نت‌ها، همواره بین نت‌های «سی و دو» و همچنین «می و فا» فقط نیم‌پرده فاصله وجود دارد. در مقابل، بین نت‌های «دو تا ر»، «ر تا می»، «فا تا سل»، «سل تا لا» و «لا تا سی» همیشه یک پرده کامل فاصله هست.

برای گسترش دانش خود، مقاله تاریخچه  سیاه بازی را مطالعه کنید.

در موسیقی غربی، هر فاصله یک‌پرده‌ای را می‌توان به دو نیم‌پرده تقسیم کرد. به همین دلیل، در هر اکتاو در مجموع دوازده نیم‌پرده داریم.

**علامت‌های تغییردهنده**
در نت‌نویسی، علامت‌هایی وجود دارند که اگر در سمت چپ یک نت قرار بگیرند، وظیفه دارند صدای آن نت را به اندازه نیم‌پرده (یا بیشتر) زیر یا بم کنند، بدون اینکه نام نت یا جای آن روی خطوط حامل عوض شود.

در موسیقی غربی، این علامت‌ها می‌توانند هر نتی را، بدون تغییر نامش، یک یا دو نیم‌پرده زیر یا بم کنند. نام بیشتر این علامت‌ها از زبان فرانسه گرفته شده است که در ادامه فهرست شده‌اند:

دیز Diese
بمل Bemol
دوبل دیز Double-Diese
دوبل بمل Double Bemol
بکار Becarre
سری Sori
کرن Koron

توصیه می‌شود به مطالعه مقاله بیوگرافی بلا ویکتور یانوش بارتوک ادامه دهید.

 

داوود آزاد، هنرمند و خواننده اهل ایران است. او با بررسی و مطالعه دقیق کارهای استادان قدیمی موسیقی، توانست در نوازندگی و آموزش موسیقی به موفقیت‌های چشمگیری برسد. داوود آزاد نخستین فرد از ایران است که در دانشگاه معتبر آکسفورد درباره موسیقی ایرانی صحبت کرده است. همچنین او در دانشگاه‌های دیگری مانند منچستر و میامی نیز سخنرانی‌هایی داشته است. در ادامه این نوشته در وبلاگ آنبین، بیشتر با این هنرمند آشنا خواهید شد.

زندگی‌نامه و فعالیت هنری استاد داوود آزاد

داوود آزاد در سال ۱۳۴۲ در شهر ارومیه به دنیا آمد.
او از بیست سالگی به دنیای موسیقی قدم گذاشت و نواختن ساز تار را بدون معلم و به صورت خودآموز شروع کرد.
او هیچ استاد مستقیمی نداشت، اما با بررسی و مطالعهٔ کارهای هنرمندانی مانند غلامحسین بیگجه‌خانی و سعید هرمزی، توانست این کمبود را جبران کند.
سرانجام از بهمن‌ماه سال ۱۳۶۲، به طور رسمی به آموزش سازهای تار و سه‌تار در شهر تبریز مشغول شد.

تحقیق در آثار گذشتگان موسیقی

او از همان روزهای اول کارش، تمام تلاشش را به جستجو و بررسی کارهای استادان قدیمی موسیقی اختصاص داد. از جمله این آثار می‌توان به تار استاد بیگجه‌خانی، تار مرتضی نی‌داوود، تار آقا حسینقلی، سه‌تار سعید هرمزی، آواز طاهرزاده، آواز اقبال آذر و آواز قمرالملوک وزیری اشاره کرد.

داوود آزاد علاوه بر نوازندگی، آهنگ‌های خود را نیز می‌خواند. او به موسیقی تلفیقی علاقه زیادی دارد و در این زمینه هم کارهایی ارائه کرده است. استاد آزاد از جمله هنرمندان نادری است که نتیجه پژوهش‌های خود را مستقیماً با ساز و نوازندگی به نمایش گذاشته‌اند.

اولین کار او، آلبوم “یادواره استاد بیگجه‌خانی” بود که به مکتب تار تبریز می‌پردازد. بعد از آن، اثر دیگری با نام «آی ایشیقی» منتشر کرد که در آن قطعات آذری را با تار ایرانی نواخته است.

تصنیف نوازی

یک آلبوم دیگر از او پژوهشی درباره روش‌های تصنیف‌نوازی به نام «در بهار امید» است. در این اثر، او توانست ظرافت و پیچیدگی موجود در نوازندگی و آواز استادان قدیم را — از جمله سبک نواختن نی داوود و آواز قمرالملوک — با تار به اجرا درآورد. آلبوم دیگرش نیز «به یاد هرمزی» نام دارد که اثری تکنوازی است.
دو آلبوم دیگر او با نام‌های «نورجان» و «می‌بیرنگی» نیز گشاینده راهی تازه در موسیقی صوفیانه هستند که با صدای خودش و بر پایه موسیقی اصیل ایرانی ساخته شده‌اند.

تار و سه‌تار از سازهای سنتی و پرطرفدار ایران هستند. این دو ساز با وجود برخی شباهت‌ها، تفاوت‌های مشخصی با هم دارند و به راحتی می‌توان آن‌ها را از یکدیگر تشخیص داد. همان‌طور که اشاره شد، تار و سه‌تار از سازهای اصیل ایرانی به شمار می‌روند و طرفداران خاص خود را دارند. برای یادگیری این سازها، بهتر است از مربیان باتجربه و ماهر کمک بگیرید تا بتوانید نواختن درست و اصولی آن‌ها را به خوبی فراگیرید. استاد الهام صلواتی از جمله مدرسان با سابقه و توانمند در زمینه آموزش تار و سه‌تار است که با آنبین همکاری دارد. در ادامه، شما را بیشتر با این استاد آشنا می‌کنیم.

ساز تار و ساز سه تار

با وجود آنکه این دو ساز در نگاه اول کمی به هم شبیه هستند، اما تفاوت‌های مشخصی بین آن‌ها وجود دارد که کمک می‌کند به راحتی از هم تشخیص داده شوند.

برای گسترش دانش خود، مقاله موسیقی بی کلام چیست؟ را مطالعه کنید.

اگر بخواهیم تعداد پرده‌های تار و سه‌تار را با هم مقایسه کنیم، هر دو ساز دقیقاً ۲۵ پرده دارند. اما در مورد تعداد سیم‌ها، ساز سه‌تار چهار سیم دارد که به نام‌های دو، سل، دو و دو شناخته می‌شوند. ساز تار نیز دقیقاً همین سیم‌ها را دارد، با این تفاوت که هر کدام از آن‌ها دو برابر شده‌اند. به این صورت که سیم‌های تار به صورت جفت‌جفت کنار هم قرار گرفته‌اند: دو-دو، سل-سل و دو-دو. در نتیجه، ساز تار در مجموع ۶ سیم دارد.

بیوگرافی الهام صلواتی مدرس تار و سه تار

الهام صلواتی در سال ۱۳۶۵ به دنیا آمد. او در دانشگاه الزهرا در رشته علوم اطلاعات تحصیل کرد و فارغ‌التحصیل شد.
به دلیل عشق و علاقه‌ای که به موسیقی داشت، به این هنر روی آورد و در رشته نوازندگی موسیقی ایرانی از دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران پذیرش گرفت و در سال ۱۳۹۳ تحصیلات خود را به پایان رساند.
او فراگیری ساز تار را نزد استاد داریوش پیرنیاکان شروع کرد و سپس از محضر استادانی مانند حسین مهرانی، داریوش طلایی و ارشد تهماسبی نیز بهره برد.
علاوه بر این، از سال ۱۳۹۶ آموزش موسیقی کودک را نزد خانم سودابه آغاز نمود.

اگر سوالاتی دارید، مقاله کرم گوش در موسیقی به چه معناست ؟ به شما کمک خواهد کرد.

فعالیت های هنری الهام صلواتی

او در گروه موسیقی دانشجویان دختر دانشگاه الزهرا زیر نظر خانم پریچهر خواجه عضویت داشت و در مراسمی با عنوان “دختران آفتاب” به اجرای قطعاتی پرداخت. همچنین، همکاری با گروه‌های “فانوس خیال” و “دریای عشق” از دیگر تجربه‌های هنری او به شمار می‌رود.

مقاله جایزه گرمی چیست؟ حاوی اطلاعات جامعی است.

تدریس

الهام صلواتی، کار تدریس موسیقی را از سال ۱۳۹۳ شروع کرد. از آن زمان تا به حال، بسیاری از شاگردان او در جشنواره‌های مختلف در سطح شهر و استان برنامه‌های موفقی اجرا کرده‌اند. او در حال حاضر به عنوان مدرس سازهای تار و سه‌تار با مجموعه‌ی آنبین همکاری می‌کند.

تار و سه‌تار از جمله سازهای زهی هستند که با مضراب نواخته می‌شوند. همانند دیگر سازها، این دو نیز روش‌ها و فنون ویژه‌ای برای نواختن دارند. در این نوشته از وبلاگ آنبین، به بررسی شیوه‌های مختلف استفاده از مضراب در تار و سه‌تار می‌پردازیم. اگر به این سازها علاقه‌مند هستید، پیشنهاد می‌کنیم تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.

اگر سوالاتی دارید، مقاله مصاحبه آموزشگاه الهام با فرهاد بادپا،مدرس دف،تنبک و … به شما کمک خواهد کرد.

توصیه می‌کنیم حتماً مقاله آشنایی با ساز حلزونی هورن را مطالعه کنید.

تار و سه تار

سازهای تار و سه‌تار در گروه سازهای زهی و با مضراب جای می‌گیرند. این سازها دارای سیم هستند و صدای آن‌ها با ضربه‌زدن به سیم‌ها توسط وسیله‌ای به نام «مضراب» تولید می‌شود.

اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً بهترین کلاس آواز در شرق تهران را بخوانید.

البته نواختن سه‌تار با ناخن انگشت اشاره نیز امکان‌پذیر است؛ اما برخی از نوازندگان و هنرجویان به دلایل مختلف تمایلی به استفاده از ناخن ندارند و ترجیح می‌دهند از مضراب برای نواختن این ساز استفاده کنند.

مهم ترین تکنیک های نواختن تار و سه تار

به طور کلی، روش‌های مضراب‌زنی در تار و سه‌تار را می‌توان به دو دستهٔ اصلی تقسیم کرد: تکنیک‌های مربوط به دست راست و تکنیک‌های مربوط به دست چپ.
جالب است بدانید که همهٔ این روش‌ها در هر دو ساز مشترک هستند و تنها تفاوت اصلی در نوع مضراب‌زدن با دست راست و چپ است.
بعضی از نوازندگان تار و سه‌تار به جای واژهٔ «تکنیک»، از کلمهٔ «زینت» برای نامیدن این مهارت‌ها استفاده می‌کنند.
علت این نام‌گذاری این است که با اجرای درست این اصول، صدای ساز جذاب‌تر و گیراتر می‌شود و می‌توان آن را همچون آرایشی برای صدا در نظر گرفت.

مضراب ریز

به نواختن پشت سر هم و سریع مضراب‌های راست و چپ، مضراب ریز گفته می‌شود. سرعت اجرای این روش، به میزان مهارت نوازنده بستگی دارد.
هر چقدر که بتوانید این نتها را سریع‌تر بنوازید، صدای آن زیباتر و جذاب‌تر خواهد شد. برای اینکه این تکنیک را بهتر یاد بگیرید و تمرکز و توانایی خود را افزایش دهید، سعی کنید روزی حداقل ده دقیقه آن را تمرین کنید. می‌توانید در ابتدا با سرعت کم شروع کنید و سپس به تدریج سرعت خود را بیشتر کنید.

مضراب راست و چپ:

در ساز سه‌تار، وقتی مضراب راست را می‌زنیم، حرکت از پایین به سمت بالا انجام می‌شود. اما در تار (ساز تار)، این حرکت برعکس است و مضراب از بالا به پایین فرود می‌آید. همین قاعده برای مضراب چپ نیز برقرار است: در سه‌تار، مضراب چپ از بالا به پایین اجرا می‌شود، در حالی که در تار، مضراب چپ از پایین به بالا زده می‌شود. به بیان ساده‌تر، مضراب چپ در سه‌تار در واقع حرکت برگشتی مضراب راست است.

اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً تاریخچه تکامل ساز هورن را بخوانید.

مضراب چپ ریز

برای انجام روش چپ ریز، ابتدا باید یک ضربه با دست چپ بزنید. سپس به‌اندازهٔ کمتر از یک ثانیه مکث کنید و بعد نواختن ریز را آغاز نمایید. یادتان باشد که ریز را حتماً با دست راست شروع کنید.

مضراب تک ریز

تکنیک تک‌ریز در واقع همان روش مضراب راست‌ریز است که به اسم تک‌ریز شناخته می‌شود. برای انجام این تکنیک، ابتدا یک مضراب راست می‌زنید، سپس پس از یک وقفهٔ کوتاه، مضراب ریز را اجرا می‌کنید. توجه داشته باشید که برخلاف مضراب چپ‌ریز، این‌بار باید ریزش را با مضراب چپ آغاز کنید.

مضراب دراب

تکنیک دراب به معنی اجرای پشت سر هم سه ضربه به صورت «راست-چپ-راست» است. این روش را می‌توان روی یک، دو یا سه نت مختلف به کار برد. سرعت نواختن این تکنیک معمولاً برابر با سرعت نت‌های سه‌لاچنگ است. اگر بخواهیم دقیق‌تر به موضوع نگاه کنیم، دو ضربه اول با سرعت سه‌لاچنگ و ضربه آخر با سرعت دولاچنگ اجرا می‌شود.

مقاله داستان جالب خلق تنصیف سپیده منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.

مضراب دراب چپ

دراب چپ از یک ضربهٔ تکی و یک حرکت راست اضافه تشکیل شده است. به این شکل که اول با دست راست یک ضربه می‌زنید و بلافاصله بعد از آن، چهار ضربه پشت سر هم به صورت «چپ، راست، چپ، راست» اجرا می‌کنید. این الگو در نت‌نویسی با علامت دراب برعکس نشان داده می‌شود.

مضراب دراب کنده

دراب کنده به دو روش مختلف نواخته می‌شود. در روش اول، نوازنده بعد از اجرای دراب، بدون وقفه تکنیک کِندن را انجام می‌دهد. در روش دوم نیز می‌تواند هر دو تکنیک را با هم و همزمان اجرا کند.

مضراب دراب کمان

برای یادگیری پیشرفته، به رابطه تغذیه و صداسازی مراجعه کنید.

این تکنیک ترکیبی از دو تکنیک درّاب و کمان است. روش اجرای آن به این شکل است که در انتهای مضراب راستِ درّاب، تکنیک کمان را اضافه می‌کنید. تکنیک «درّاب کمان» هم روی نت‌های قبل و هم روی نت‌های بعد قابل اجرا است.

مضراب تریل

این روش که با نام ریز اشاره نیز شناخته می‌شود، معمولاً با علامت «tr» نشان داده می‌شود. وقتی این علامت کنار یک نت قرار می‌گیرد، شما باید به اندازه‌ی ارزش زمانیِ همان نت، با پشت سر هم زدنِ مضراب‌های راست و چپ، به نتِ بعدی بروید. معمولاً پایانِ این تکنیک با مضراب چپ انجام می‌شود.

مضراب شلال

مضراب شلال به صورت پشت سر هم و پیوسته با ترتیب «راست- چپ- راست- چپ» نواخته می‌شود. ضربه آخر که نقش پایان‌دهنده را دارد، باید محکم‌تر و با قدرت بیشتری اجرا شود. مضراب شلال در واقع یک مضراب چهارتایی است که می‌توان آن را روی چهار نت مختلف زد، اما در بیشتر موارد روی دو نت اجرا می‌شود.

تکنیک اشاره:

تکنیک اشاره، نوعی اجراست که در آن یک نت، بدون ضربه زدنِ مضراب به صدا درمی‌آید. به این شکل که شما ابتدا با مضراب، نتی را می‌نوازید و سپس، بدون مضراب زدن دوباره، از باقیماندهٔ صدای همان نت (طنین آن) برای به صدا درآوردن نت بعدی استفاده می‌کنید.

این روش فقط به نت‌های بلافاصله قبل و بعد محدود نمی‌شود. گاهی می‌توان این کار را برای چند نتِ متوالی نیز انجام داد که این موضوع به قطعه‌ای که در حال نواختن آن هستید، بستگی دارد. جزئیات دقیق چگونگی اجرای این تکنیک، معمولاً در نت‌نگاری قطعه برای شما مشخص شده است.