برای درک بهتر هر سبک موسیقی، آشنایی با گذشته و ریشههای آن بسیار مفید است. دانستن تاریخچه یک موسیقی به ما کمک میکند تا مفهوم و احساس نهفته در آن را بهتر بفهمیم. در این نوشته از وبلاگ آنبین، قصد داریم به بررسی پیشینه موسیقی در استان هرمزگان و مناطق جنوبی ایران و همچنین سبک نوبان بپردازیم. امیدواریم تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.
موسیقی هرمزگان
ریشههای موسیقی هرمزگان به روزگاری بازمیگردد که کشتیهای بازرگانی، با محمولهای از بردگان سیاهپوست، از خلیجفارس و دریای عمان میگذشتند تا انسانها را بفروشند.
گاهی برای فروش بردهها و گاهی به دلیل طوفانهای سخت دریا و ناتوانی در ادامه سفر، این کشتیها ناچار میشدند در یکی از بنادر جنوب ایران توقف کنند.
در طول تاریخ، جزیرهها و شهرهای کرانهی خلیجفارس پیوندهای فرهنگی گوناگونی با سرزمینهای دیگر داشتهاند.
یکی از نخستین این پیوندها، آوردن غلامان و بردگان آفریقایی به این مناطق بود که سدهها پیش توسط بازرگانان ایرانی و خارجی انجام شد.
سیاهپوستان برای تسکین دردها و رنجهای خود، شبها دور هم جمع میشدند و برپایه آیین سرزمین مادری خود، ساز میزدند و آواز میخواندند.
این آواها به تدریج در فرهنگ و موسیقی هرمزگان رخنه کرد و با گذشت زمان، از محیط تازهی خود الهام گرفت و رنگوبوی محلی پیدا کرد. به این ترتیب، موسیقی بومی هرمزگان و در کل، موسیقی کرانهی جنوبی ایران زاده شد.
به مرور شمار سیاهپوستان بیشتر شد، تا جایی که در بندرعباس قدیم، منطقهای به نام محلهی سیاهان شکل گرفت. این محله امروزه در محلهای دیگر به نام شمیلهای بندرعباس ادغام شده است.
ساز های اولیه
سازهای قدیمی این منطقه را سازهای لیوا مینامیدند. این مجموعه معمولاً از دهلهای بزرگ و یک ساز بادی تشکیل میشد. به نظر میرسد از این سازها در جشنهای شاد و نیز در رقصهای مخصوصی مانند خنجربازی و رقص لیوا استفاده میکردهاند.
با گذشت زمان، سازهای دیگری همچون کلم (قلم نی)، دهل، کسر و بعدها پیپه نیز به این موسیقی اضافه شد.
موسیقی محلی استان هرمزگان با موسیقی مراسم زار و نوبان تفاوتهایی دارد، ولی به دلیل درهمآمیختگی فرهنگی، میان آنها شباهتهایی نیز دیده میشود.
دیدگاهتان را بنویسید