برای کسانی که تازه میخواهند یادگیری سازهای سنتی مثل تار یا سهتار را شروع کنند، این پرسشها معمولاً پیش میآید: “از کدام ساز شروع کنیم؟ تار یا سهتار؟ کدام یک سادهتر است؟ و کدام انتخاب بهتری است؟” در این نوشته از وبلاگ آنبین، میخواهیم به این پرسشها پاسخ دهیم.
تار بهتر است یا سه تار؟
باید در نظر داشته باشید که هر ساز موسیقی در سبک و جایگاه خود ارزشمند است و هیچ سازی بر دیگری برتری ندارد. نمیتوان گفت سازی از دیگری بهتر است؛ این موضوع بیشتر به سلیقه و علاقه شخصی بستگی دارد، زیرا اراده و اشتیاق دو عامل کلیدی در یادگیری هر نوع موسیقی هستند.
(تار که یاد گرفته شود، می توان با آن سه تار هم نواخت) شاید باورکردنی نباشد، اما اگر بر نواختن تار مسلط شوید، قادر خواهید بود تمام قطعات موسیقی ایرانی و حتی غربی را با آن اجرا کنید. تار و سهتار از نظر جای پردهها و تکنیکهای دست چپ مشابه هستند. به همین دلیل، کتابهای آموزشی آنها نیز اغلب یکسان است و معمولاً مدرسان، هر دو ساز را تدریس میکنند و کمتر معلمی را مییابید که تنها یکی از این دو ساز را آموزش دهد. با این حال، تار و سهتار در کنار شباهتهای فراوان، هر کدام ویژگیهای منحصربهفرد خود را دارند که در ادامه به آنها خواهیم پرداخت.
سه ویژگی ساز تار:
تار و سهتار هر دو سازهای اصیل ایرانی هستند و در گروه سازهای زهی قرار میگیرند. شیوه نواختن این دو ساز بسیار به هم شبیه است. روش تولید صدا و جایگاه نتها روی دستهٔ هر دو ساز نیز یکسان است.
ساز تار شش سیم دارد که به صورت جفت و کنار هم قرار گرفتهاند. هر دو سیمی که در یک جفت هستند، صدای یکسانی تولید میکنند و با هم کوک میشوند. بنابراین میتوان گفت تار در واقع سه جفت سیم دارد که برای نواختن در دستگاههای مختلف موسیقی ایرانی، به شیوههای گوناگون کوک میشود.
نوازندگی تار با یک مضراب فلزی انجام میشود که با زاویهای مشخص به سیمها ضربه میزند. جنس این مضراب معمولاً از برنج است و با کمک مقداری موم، بین انگشتان نوازنده ثابت نگه داشته میشود.
سه ویژگی ساز سه تار:
سهتار سازی است با اندازهای کوچکتر از تار. کاسه آن کوچکتر و دسته آن نیز باریکتر است.
این ساز در حال حاضر چهار سیم دارد، اما در گذشته تنها سه سیم داشته و بعدها یک سیم به آن اضافه شده است.
نواختن سهتار معمولاً با ناخن انگشت سبابه دست راست انجام میشود. این شیوه نواختن، هم صدایی نرمتر و آرامتر به آن میدهد و هم اجرای آن را سادهتر میکند.
کلاس تار ، کلاس سه تار
با توجه به مطالب بیانشده، علاقه مهمترین عامل برای انتخاب مسیر درست است. اگر شما هم به یادگیری تار یا سهتار علاقه دارید، آنبین با بهرهگیری از اساتید مجرب، این راه را برای شما آسان کرده و بهترین شرایط یادگیری را برای هنرجویان عزیز فراهم میکند.
دیدگاهتان را بنویسید