بسیاری از کارشناسان، معلمان و روانشناسان، روشهای ویژهای برای آموزش موسیقی ارائه دادهاند. یکی از نامهای شناختهشده در این زمینه، ماریا مونتهسوری است که روشی جالب و کاربردی برای آموزش موسیقی به کودکان ایجاد کرد. در این نوشته از وبلاگ آنبین، به بررسی روش مونتهسوری در آموزش موسیقی میپردازیم.
مونته سوری که بود؟
ماریا مونتهسوری نخستین پزشک زن در ایتالیا بود. در آن دوران، به دلیل زن بودنش، هیچ بیمارستانی حاضر نبود او را استخدام کند. به همین خاطر، ماریا ناچار شد در یک مرکز نگهداری از کودکان دارای معلولیت مشغول به کار شود. در همین محل بود که او متوجه کاستیها و مشکلات روشهای آموزشی رایج شد و تصمیم گرفت برای بهتر کردن این شرایط اقدامی انجام دهد. بنابراین بار دیگر به دانشگاه بازگشت و این بار در رشتههای علوم تربیتی و جامعهشناسی به تحصیل پرداخت. پس از پایان تحصیلات، روش آموزشی جدیدی برای کودکان ارائه داد که ابتدا در سراسر ایتالیا و سپس در تمام جهان شناخته شد. روشی که کاملاً بر پایه آزادی عمل و یادگیری از طریق تجربه بنا شده بود!
ویژگیهای روش مونته سوری در موسیقی
اهمیت محیط
روش مونته سوری بر این باور است که ذهن کودکان در سالهای نخست زندگی، مانند یک اسفنج عمل میکند و همه چیز را به راحتی جذب میکند. به همین دلیل، طراحی و آمادهسازی فضای اطراف آنها از اهمیت بسیار بالایی برخوردار است. به عنوان مثال، اگر بخواهیم به یک کودک موسیقی آموزش دهیم، باید از سنین پایین، گوش او را با نوای موسیقی و ریتمهای گوناگون آشنا کنیم.
حرکات فیزیکی
در روش مونتهسوری برای آموزش موسیقی، حرکت بدن نیز بسیار مهم است. بچهها تشویق میشوند تا هماهنگ با موسیقی روی یک خط صاف راه بروند یا برقصند. این کار به آنها کمک میکند تا مفهوم ریتم را به خوبی احساس و درک کنند.
تنوع سازها
در روش مونتسوری، بچهها با آلات موسیقی مختلف آشنا میشوند. دلیل این کار این است که هر ساز، صدای مخصوص به خودش را دارد و هر کدام به شکلی ویژه بر احساسات و ذهن کودکان اثر میگذارند.
ریتم
به باور مونته سوری، کودکان از سنین پایین با ریتم آشنا هستند و در این زمینه استعداد طبیعی دارند. این توانایی به دوران پیش از تولدشان بازمیگردد، زمانی که در رحم مادر، صدای نفس کشیدن و ضربان منظم قلب او را میشنیدند. در روش مونته سوری برای آموزش موسیقی، این حس ریتمیک از طریق فعالیتهایی مانند پریدن، دویدن، راه رفتن و همچنین استفاده از سازهای کوبهای تقویت و پرورش مییابد.
معرفی موسیقی
در کلاسهای موسیقی مونتهسوری، بچهها با پیشینه و فرهنگ سبکهای مختلف موسیقی آشنا میشوند. به این صورت که پیش از شروع نواختن هر آهنگ تازه، ابتدا نام آن قطعه، شخصی که آن را ساخته و سبک موسیقیاش به کودکان معرفی میگردد.
خوانندگی
در روش مونتهسوری، بیشتر بچههای کوچک خیلی زود شروع به خواندن میکنند. آنها میآموزند که صدایشان مانند یک ابزار موسیقی فوقالعاده است و میتوانند با کمک آواز، احساسات درونشان را بروز دهند. بسیاری از ترانههایی که کودکان میخوانند، مربوط به زندگی روزمره و موضوعات ساده است؛ اما شعر و آهنگ آنها از کیفیت و زیبایی بالایی برخوردار است.
آزادی تجربه
در روش مونتهسوری برای آموزش موسیقی، آزادی عمل و تجربه کردن جایگاه ویژهای دارد. در این روش، مربی تنها نقش یک راهنما را دارد و زمانی که کودک به کمک نیاز داشته باشد، از او پشتیبانی میکند. همچنین، کودک این فرصت را دارد تا از میان کارهای مختلفی که پیش رویش قرار دارد، فعالیتی را که دوست دارد، خودش انتخاب کند.
