یک خواننده، حتی اگر فوقالعاده خوشصدا باشد، بدون تسلط بر نفسگیری نمیتواند موفق عمل کند. نفسگیری درست به او کمک میکند تا صدایش پرتوان باشد، بتواند نتهای کشیده را به راحتی اجرا کند، در میانهٔ کار نفسش تمام نشود و به حنجره و تارهای صوتیاش آسیبی نرسد. همچنین باید به این نکته توجه کرد که هنگام خواندن، تنفس باید به گونهای باشد که صدای نفس شنیده نشود و عضلات صورت هم در حالت طبیعی قرار داشته باشند. با در نظر گرفتن همهٔ این موارد، یادگیری روش تنفس دیافراگمی برای هر خوانندهای ضروری است. در این نوشته، ابتدا با مفهوم تنفس دیافراگمی آشنا میشویم، سپس روشهای تقویت آن، تمرینهای کاربردی و فوایدش را مرور میکنیم. برای مطالعهٔ مطالب آموزشی بیشتر در زمینهٔ خوانندگی، میتوانید به «وبلاگ آنبین» مراجعه کنید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله آشنایی با مفهوم پاساژ در موسیقی را مطالعه کنید.
تنفس دیافراگمی چیست؟
بیشترِ ما در طول روز، بدون اینکه متوجه باشیم، نفس میکشیم؛ اما در این حالت تنها از ده درصد از گنجایش ریههایمان استفاده میکنیم. گاهی هم به طور عمد سعی میکنیم نفس عمیقتری بکشیم. در این نوع نفس کشیدن که به آن «تنفس سینهای» میگویند، قفسه سینه و شانهها به سمت بالا حرکت میکنند. با این حال، حتی این نوع تنفس آگاهانه هم برای خوانندگی مناسب نیست.تنها روش درست و ایدهآل برای خواندن، «تنفس دیافراگمی» یا «تنفس شکمی» است. دیافراگم یک ماهیچه در زیر ششهاست که هنگام نفس کشیدن، ماهیچههای بین دندهها، لگن و شکم را نیز فعال میکند.اما چرا این نوع تنفس برای خوانندگی بهتر است؟در تنفس دیافراگمی، با هر دم، ماهیچه دیافراگم منقبض شده و به سمت پایین و شکم حرکت میکند. این انقباض باعث گشاد شدن فضای قفسه سینه و ایجاد جای بیشتر برای ریهها میشود. در نتیجه شما میتوانید از تمام ظرفیت ریههایتان استفاده کنید. در این حالت فقط شکم به آرامی بالا و پایین میرود و قفسه سینه تقریباً ثابت میماند.جالب است بدانید همه ما انسانها از ابتدا این توانایی را داریم؛ چون در دوران نوزادی به همین شکل نفس میکشیدیم. اما به مرور و با افزایش سن و دغدغههای روزمره، این روش درست را فراموش کردهایم.
آموزش تنفس دیافراگمی
برای انجام این تمرین، ابتدا به شکلی راحت دراز بکشید یا بنشینید.
سپس شانههای خود را کاملاً شل کنید و سعی کنید آنها را تا جایی که میشود از گوشهایتان دور نگه دارید.
حالا یک کف دست را روی وسط سینه و دست دیگر را روی شکم خود قرار دهید.
برای گسترش دانش خود، مقاله آیا ساز دهل فقط از دور خوش است؟ را مطالعه کنید.
بعد، تا جایی که میتوانید هوا را از راه بینی به درون ریههای خود بکشید. این کار باید در حدود چهار ثانیه طول بکشد.
وقتی نفس میکشید، باید دستی که روی شکم است به سمت عقب برود و دست روی سینه تقریباً ثابت بماند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ساز نی را بیشتر بشناسید.
پس از آن، نفس خود را به مدت دو ثانیه نگه دارید و هیچ حرکتی نکنید.
سپس لبهایتان را جمع کنید، طوری که انگار میخواهید با نی نوشیدنی بنوشید.
حالا در مدت شش ثانیه، هوا را به آرامی و از لای لبهای جمع شده بیرون دهید.
در این حالت، دست روی شکم به سمت جلو میآید و دست روی سینه همچنان ثابت باقی میماند.
چهار تمرین تنفس از طریق دیافراگم
۱. میتوانید این تمرین را ایستاده یا نشسته انجام دهید. در هر حالت، کمرتان را صاف نگه دارید. دستهایتان را به صورت ضربدری روی سینه قرار دهید. سپس از طریق بینی نفس بکشید و هوا را به داخل ریهها هدایت کنید. در این حالت باید احساس کنید دندههایتان به سمت دستهایتان باز میشوند. نفس خود را برای ۵ تا ۱۰ ثانیه نگه دارید. بعد به آرامی از راه دهان بازدم انجام دهید و سعی کنید لبهایتان را هنگام بیرون دادن هوا جمع کنید.
۲. چشمانتان را ببندید و در وضعیت صاف بنشینید یا بایستید. سپس یک نفس عمیق از طریق بینی بکشید و ریهها را پر از هوا کنید. بعد به نرمی هوا را از دهان خارج کنید. این، نفس شماره یک شماست. همین کار را ادامه دهید تا به ده بار برسید.
۳. روش ۸-۷-۴ را امتحان کنید: اول به مدت چهار ثانیه از بینی نفس بکشید (بدون صدا). سپس نفستان را هفت ثانیه حبس کنید. بعد در هشت ثانیه هوا را از راه دهان بیرون دهید. این چرخه را ۵ تا ۱۰ بار تکرار کنید.
۴. کف دستهایتان را پشت کمر و در راستای کلیهها بگذارید. آرام از بینی نفس بکشید و توجه کنید که چگونه کمرتان پایین حرکت میکند. برای بازدم میتوانید از بینی یا دهان استفاده کنید. این کار را روزی ۱۰ بار انجام دهید.
نکته: بهتر است تمرینات تنفسی را هر روز در ساعت و مکان ثابتی انجام دهید تا به آرامش بیشتری برسید. هنگام تمرین، فقط روی تنفس و ریتم آن تمرکز کنید و ذهنتان را از چیزهای دیگر خالی نگه دارید. روزی ۱۰ تا ۲۰ دقیقه برای این کار وقت بگذارید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، موسیقی کرال ایرانی چیست ؟ را از دست ندهید.
فواید تنفس دیافراگمی
پر کردن کامل شُشها از هوا
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً آشنایی با ساز گلوکن اشپیل، بلز ارکستری را بخوانید.
به آرامش رسیدن و کم کردن نگرانیها
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً علینقی وزیری، پدر موسیقی جدید ایران پس از انقلاب مشروطه را بخوانید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله تصنیف چیست؟ ادامه دهید.
مقاله مفهوم گوشه در موسیقی حاوی اطلاعات جامعی است.
پایین آوردن فشار خون
کم کردن تپش قلب
به کار انداختن بخش آرامکننده سیستم عصبی
اگر سوالاتی دارید، مقاله علت نامگذاری اسامی گوشه های ردیف موسیقی سنتی ایران به شما کمک خواهد کرد.
پاکسازی شُشها از گازهای بیفایده
بالا بردن میزان اکسیژن خون
تقویت ماهیچههای میانی بدن
افزایش استقامت بدن برای ورزش کردن
دیدگاهتان را بنویسید