هر سازی برای نواختن صحیح باید کوک شود و کالیمبا نیز همین قاعده را دارد. کوک این ساز به محل قرارگیری تیغهها و طول آنها مربوط میشود. پس برای کوک کردن کالیمبا باید بیاموزید که چطور هر تیغه را در جای مناسب خودش تنظیم کنید. خوشبختانه این کار پیچیده نیست، ولی به توجه و حوصله نیاز دارد. در ادامه، گام به گام شما را برای کوک کردن این ساز دلنشین همراهی میکنیم. برای مطالعه آموزشهای بیشتر درباره کالیمبا میتوانید به وبلاگ آنبین مراجعه کنید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله ساز گوژنگ ساز سنتی چین و آسیای شرقی به شما کمک خواهد کرد.
چه زمانی لازم است کالیمبا را کوک کنیم؟
بیشتر کالیمباهای امروزی برای چندین ماه کوک خود را نگه میدارند. بنابراین بهتر است تقریباً هر دو ماه یکبار آنها را کوک کنید. اگر زیاد و با شدت تمرین میکنید، پیشنهاد میشود این کار را هر هفته انجام دهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله زندگینامه حسین گلگلاب،شاعر ترانه ای ایران به شما کمک خواهد کرد.
با این حال، در برخی موقعیتهای خاص، لازم است کالیمبای خود را فوراً کوک کنید، حتی اگر همین یک روز قبل آن را کوک کرده باشید. از جمله این موقعیتها میتوان به افتادن ناگهانی ساز، برخورد ضربه به آن یا گیر کردن تیغههای آن به چیزی اشاره کرد.
وسایل مورد نیاز
۱. چکش مخصوص کالیمبا
معمولاً وقتی یک کالیمبا میخرید، یک چکش کوچک هم همراه آن است. از این چکش برای جابهجا کردن تیغههای ساز استفاده میشود. بعضی افراد به جای چکش، از وسایل دیگری مثل سکه یا حتی انگشتهای خود برای حرکت دادن تیغهها کمک میگیرند. هرچند این روشها ممکن است کار را پیش ببرند، اما خطر آسیب دیدن کالیمبا وجود دارد. علاوه بر این، چکش مخصوص به شما امکان میدهد تیغهها را با دقت بسیار بالا و به اندازه میلیمتر جابهجا کنید. به همین دلیل، چکش بهترین وسیله برای کوک کردن کالیمبا است.
۲. تیونر
تیونر میتواند یک وسیله فیزیکی باشد یا یک برنامه روی تلفن همراه. امروزه بیشتر افراد از اپلیکیشنهای موبایل برای کوک کردن کالیمبا استفاده میکنند. خوشبختانه این برنامهها برای همه در دسترس است و هم روی اندروید و هم روی آیفون نصب میشوند. در ادامه چند اپلیکیشن محبوب برای کوک کالیمبا معرفی شده است:
– Smart Kalimba (اسمارت کالیمبا)
– Datuner
– gStrings
۳. آچار آلن
گاهی ممکن است برای کوک کردن کالیمبا به آچار آلن نیز نیاز پیدا کنید. این آچار معمولاً وقتی استفاده میشود که پس از کوک، صدای وزوز از تیغهها به گوش برسد. در بیشتر موارد، این آچار همراه با کالیمبا به فروش نمیرسد و باید به صورت جداگانه تهیه شود.
مراحل کوک کردن کالیمبا
۱. فرقی نمیکند که از تیونر معمولی استفاده میکنید یا از برنامه تیونر روی موبایل؛ در هر دو حالت، تیونر یا گوشی را نزدیک ساز کالیمبا قرار دهید.
۲. یک تیغه را فشار دهید و به نام نتی که روی آن نوشته شده توجه کنید. اگر نت، کوک باشد، تیونر همان نام نت را با رنگ سبز و در وسط صفحه نشان میدهد. اگر نت کوک نباشد، تیونر باز هم همان نام نت را با رنگ نارنجی یا قرمز و در سمت چپ یا راست عقربه نمایش میدهد. گاهی اوقات وقتی نت بسیار ناکوک است، تیونر حتی نام نت دیگری را نشان میدهد!
برای گسترش دانش خود، مقاله آهنگساز جنگ ستارگان کیست ؟ را مطالعه کنید.
۳. وقتی مطمئن شدید که یک نت ناکوک است، باید به جهت عقربه تیونر دقت کنید. اگر عقربه به سمت راست حرکت کرد، برای کوک کردن باید از بالا به تیغه ضربه بزنید. اگر عقربه به سمت چپ رفت، باید از پایین به تیغه ضربه بزنید. به زبان ساده، ضربه زدن از بالا باعث بمتر شدن صدا میشود و ضربه از پایین، صدا را زیرتر میکند.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه تاثیر موسیقی بر درک ریاضی.
۴. وقتی طول همه تیغهها را تنظیم کردید، ممکن است دوباره صدای وزوز از ساز بشنوید. در این حالت دو کار مهم باید انجام دهید: اول با آچار آلن، پیچهای تیغهها را کمی شل یا سفت کنید (اگر سازتان پیچ ندارد، میتوانید با دست این کار را انجام دهید). دوم این که فاصله بین تیغهها را یکسان کنید. در یک کالیمبای کوک، همه تیغهها باید فاصله یکسانی از هم داشته باشند.
چطور کالیمبا را روی یک کلید متفاوت کوک کنیم؟
بیشتر کالیمباهای موجود، روی گام دو (C) تنظیم شدهاند. اما گاهی برای نواختن بعضی آهنگها، لازم است کالیمبا را روی گام دیگری کوک کنید. اگر تمام قطعات را فقط روی یک گام اجرا کنید، ممکن است برخی از آنها شبیه نسخه اصلی به نظر نرسند. به همین دلیل، یادگیری تغییر کوک کالیمبا روی گامهای مختلف، مهارت مفیدی است.
برای این کار، لازم نیست جای تیغهها را عوض کنید. کافی است این مراحل ساده را دنبال کنید:
۱. ابتدا گام اصلی آهنگ مورد نظرتان را پیدا کنید. برای آهنگهای خارجی، میتوانید این عبارت را در گوگل جستجو کنید و به جای نقطهها، نام آهنگ را بنویسید:
What is the key of …
۲. نتهای مربوط به آن گام را بیابید. مثلاً اگر میخواهید کالیمبا را روی گام دو ماژور (C Major) کوک کنید، میتوانید با جستجوی «نتهای دو ماژور روی پیانو» آنها را مشاهده کنید. در این مرحله، به وجود نتهای دیز یا بمل در گام جدید دقت کنید.
۳. در مرحله آخر، تفاوتهای بین گام فعلی و گام جدید را بررسی کنید. ممکن است در گام فعلی شما، نت «دو دیز» وجود نداشته باشد، اما در گام جدید لازم باشد. در این صورت، باید با استفاده از چکش مخصوص، تمام نتهای «دو» را به «دو دیز» تغییر دهید. این کار را برای تمام نتهایی که نیاز به تغییر دارند، تکرار کنید تا به گام مورد نظر برسید.
برای مطالعه بیشتر، به تفاوتهای آواز سنتی و آواز پاپ سری سر بزنید.
مقاله منظور از اورتور در موسیقی چیست؟ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
دیدگاهتان را بنویسید