این ضربالمثل پند زیبایی دربارهٔ رفتار ما با دیگران است. معنای آن این است که پیش از آن که دیگران را به خاطر اشتباهات کوچکشان سرزنش کنی، اول به خطاهای بزرگتر خودت فکر کن.
مثلاً تصور کنید کسی دائماً دیگران را به خاطر حرفهای بیدقتشان批评 میکند، اما خودش با رفتارهایش دل بسیاری را میشکند. این ضربالمثل به او یادآوری میکند: “اول به خودت نگاه کن. اگر یک سوزن کوچک به خودت میزنی (یعنی اشتباه کوچک خودت را میبینی)، آن وقت میفهمی که چرا یک جوالدوز بزرگ به دیگران میزنی (یعنی چرا آنها را برای اشتباهات بزرگشان سرزنش میکنی).”
در زندگی روزمره، این حکمت به ما میآموزد که در قضاوت دربارهٔ دیگران عجله نکنیم و همیشه نخست خود را اصلاح کنیم.
در این نوشته، میخواهیم ببینیم این ضربالمثل کهن ایرانی چه معنایی دارد و از کجا آمده است. در ادامه با ما همراه باشید.
معنی یک سوزن به خودت بزن یک جوالدوز به مردم چیست؟
1- معنی جوال: یک کیسه بزرگ که از پارچههای ضخیم و زمخت درست میشود.
معنی جوالدوز: یک سوزن بزرگ و محکم که برای دوختن کیسههای ضخیم و چیزهای مشابه به کار میرود.
2- وقتی میخواهند به کسی یادآوری کنند که منصف باشد، از این ضربالمثل استفاده میکنند.
3- سوزن زدن به خود یعنی این که عیبهای خودت را ببینی و بیان کنی. سوزن زدن به دیگران یعنی این که عیبهای آنها را پیدا کنی و بر زبان بیاوری.
سوزن جوالدوز نسبت به سوزنهای معمولی، بزرگتر و ضخیمتر است. شاید مفهوم این ضربالمثل این باشد:
وقتی میخواهی از دیگران عیبجویی کنی، اول به خودت یک سوزن بزن و ببین چه عیبهایی داری. آن وقت میفهمی که این کار چقدر میتواند آزاردهنده باشد!
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله معنی ضرب المثل ” از چاله به چاه افتادن “ مراجعه کنید.
اگر به این موضوع علاقه دارید، معنی ضرب المثل ” عطایش را به لقایش بخشیدم “ را از دست ندهید.
برای یادگیری پیشرفته، به معنی ضرب المثل ” لاف در غریبی، آواز در بازار مسگرها “ مراجعه کنید.
4- معمولاً کسی چیزی را که درد دارد روی خودش امتحان نمیکند. درد سوزن جوالدوز از سوزنهای نازک بیشتر است. وقتی کسی عیب دیگران را میگیرد، انگار سوزنهای بزرگی به روح و جان آنها میزند، اما خودش دردی احساس نمیکند. در چنین مواقعی دیگران به او میگویند: اول یک سوزن به خودت بزن تا ببینی چقدر درد دارد؛ آن وقت متوجه میشوی که زدن آن سوزن بزرگ به دیگران چقدر میتواند دردناک باشد!
توصیه میکنیم این مطلب معنی ضرب المثل ” عدو شود سبب خیر اگر خدا بخواهد “ را حتماً بخوانید.
⛔ نکته مهم: مقصود از سوزن زدن به خود، این است که عیبهای خودت را پیدا کنی. این کار آسانی نیست، چون نفس انسان معمولاً مانع میشود که خود را نقد کند!
و مقصود از جوالدوز زدن به دیگران، عیبجویی از آنهاست. کسی که دنبال عیب دیگران است، معمولاً از عیبهای خودش غافل است!
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله معنی ضرب المثل ” آب زیر پوستش افتاده “ مراجعه کنید.
مقاله معنی ضرب المثل ” کار امروز را به فردا مسپار “ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله معنی ضرب المثل ” هرچه رشته بودم پنبه شد “ مراجعه کنید.
5- میتوان اینطور هم گفت: وقتی عیب دیگران را میبینی، عیبهای خودت را فراموش نکن.
حدیث درباره عیب جویی
امام علی علیه السلام میفرمایند:
🌼 آنچه برای خودت میپسندی، برای دیگران هم بپسند. و آنچه برای خودت نمیپسندی، برای دیگران هم نپسند.
🌼 بزرگترین نقص این است که عیبی را که خود داری، در دیگران بدانی.
🌼 کسی که به دنبال عیب خود بگردد، از عیبجویی دیگران دست برمیدارد.
🌼 خوشا به حال کسی که توجه به عیب خودش، او را از عیبیابی دیگران بازدارد.
🌼 از همنشینی با کسانی که دنبال عیبهای مردم هستند دوری کن، چون همنشین آنان از آسیبشان در امان نمیماند.
🌼 عاقلترین مردم کسی است که عیب خود را ببیند و عیب دیگران را نادیده بگیرد.
قبل از این که دیگران را سرزنش کنیم، خوب است اول به خودمان نگاهی بیندازیم! 😉
پیشنهاد: ضربالمثلهای بیشتری بخوانید.
اختصاصی-آنبین
برای یادگیری پیشرفته، به معنی ضرب المثل ” خر تو خر شدن “ مراجعه کنید.
برای گسترش دانش خود، مقاله معنی ضرب المثل ” مار خوش خط و خال “ را مطالعه کنید.
