عاشیقها نوازندهها، خوانندهها و داستانگویانی هستند که باورها، رنجها، آرزوها، دلاوریها و قصههای پهلوانی مردم را روایت میکردهاند. گاهی هم مانند بزرگان و دانایان قوم خود، میان مردمان ترک از جایگاه بلند و احترام ویژهای برخوردار بودهاند. آنها با الهام از مفاهیم زیبا و انسانی زندگی و طبیعت، احساسات و آرزوهای خود و مردمشان را در قالب آواز و نوازنده بیان میکردهاند. در ادامه این نوشته در وبلاگ آنبین، بیشتر با عاشیقها آشنا خواهیم شد.
عاشیق ها به چه افرادی گفته می شود؟
عاشیق یا آشیق، هنرمندی دورهگرد است که هم شعر میسراید و هم با ساز، آواز میخواند. او فردی آگاه و با دانش نسبت به مسائل دینی است، انسانی پاکطینت که نزد همه مردم محترم و گرامی است و در غم و شادی آنان شریک میشود.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب سیتار از سازهای زهی زخمهای موسیقی هندی را بخوانید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در ساز پن فلوت ،سازدهنی سرخپوستان پیدا کنید.
عاشیق همواره به دنبال ایجاد فضای شاد و پرنشاط است و جشنها و عروسیها بدون حضور او، گرمی و جلوهای ندارند. پیش از آن که واژه «عاشیق» رواج پیدا کند، این گروه از هنرمندان با نام ترکی «اوزان» شناخته میشدند. عاشیقها معمولاً در خواندن بداهه مهارت زیادی دارند و گاهی شعر و ملودی تصنیفهای خود را نیز خودشان میسازند.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره آخرین سازی که در ارکستر سمفونی مورد استفاده قرار گرفت بیابید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه دوتار ،سازی با فقط دو تار.
همچون عاشیقهای آذربایجان، در میان دیگر مردمان ترکزبان نیز هنرمندانی مشابه با نامهایی مانند عاشوق، بامسی، باکسی و بخشی وجود دارند. برخی از اقوام غیر ترک نیز هنرمندانی با همین ویژگیها دارند که گاه با همین نام و گاه با نامهای دیگر شناخته میشوند؛ مانند بخشیها و بخشوهای جنوب ایران و دیگر نواحی کشور.
در تاریخ اقوام ترک، حکمرانان در سفرهای جنگی خود، اوزانها را همراه میبردند تا با خواندن اشعار حماسی، روحیه و شجاعت جنگجویان را بالا ببرند.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب سبک اکاپلا ، صدا سازی با دهان را بخوانید.
معنای واژه عاشیق:
برای واژه «عاشیق» چند دیدگاه مختلف مطرح شده است:
۱ – ممکن است از ریشه عربی «عاشق» به معنی دوستدار گرفته شده باشد.
۲ – شاید از مصدر ترکی «آشیلماق» (aşilmagh) به معنای تلقین کردن یا تزریق کردن آمده باشد.
۳ – احتمال دارد از واژه ترکی «ایشیق» (ışigh) به مفهوم نور و روشنایی ریشه گرفته باشد.
معنای اول و سوم در شعرهای عاشیقی و میان مردم رواج دارند، اما نظریه دوم بیشتر در محافل دانشگاهی و پژوهشی مورد بحث قرار می گیرد.
برای گسترش دانش خود، مقاله آشنایی با دیوان،ساز کردی را مطالعه کنید.
نشانههایی از عاشیقها در موزه ایران باستان و موزه لوور
در موزه ایران باستان و موزه لوور، در بخش مربوط به تمدن ایلام، پیکرههای کوچکی از نوازندگان دیده میشود که حدود دو هزار سال پیش از میلاد قدمت دارند. این پیکرهها در حالی که ایستادهاند و ساز خود را روی سینه نگه داشتهاند، بسیار شبیه به عاشیقهای امروزی هستند. وجود چنین نوازندگانی — که مشابه آنها تنها در میان ترکان امروزی یافت میشود — نشانهای از پیشینه کهن هنر موسیقی عاشیقی در میان ترکان به شمار میرود.
امروزه هنر عاشیقی در میان مردم کشورهایی مانند ایران، جمهوری آذربایجان، ترکیه، ترکمنستان، قفقاز و دیگر مناطق ترکنشین زنده و رایج است. عاشیقهای آذربایجانی، وارث یکی از پربارترین بخشهای ادبیات و فرهنگ شفاهی آسیا به شمار میروند.
دیدگاهتان را بنویسید