آیا با گزش در موسیقی یا موردنت آشنایی دارید؟

آیا با گزش در موسیقی یا موردنت  آشنایی دارید؟

برای درک موسیقی، ابتدا باید زبان آن را یاد بگیرید. آشنایی با مبانی اولیه موسیقی، اولین گامی است که هر هنرجویی باید بردارد. در این قسمت از وبلاگ آنبین، شما را با یک مفهوم مهم و پرکاربرد به نام گَزِش یا موردنت (mordent) آشنا می‌کنیم.

نشانه های موسیقی

در دانش موسیقی، علامت‌ها و نشانه‌ها به دو گروه اصلی تقسیم می‌شوند: آن‌هایی که روی خطوط حامل قرار می‌گیرند و آن‌هایی که خارج از خطوط حامل نوشته می‌شوند.

علامت‌های روی خطوط حامل خود به دو دسته تقسیم می‌شوند: نشانه‌های مربوط به نُت‌ها و نشانه‌های مربوط به فرم و ساختار قطعه. گزش یا موردنت (mordent) یکی از نشانه‌هایی است که مربوط به نُت‌ها می‌باشد.

گزش در موسیقی

در موسیقی، گزش به عنوان یک نت تزئینی به کار می‌رود. کاربرد اصلی آن این است که به سرعت به یک نت دیگر اشاره کند و بلافاصله به نت اولیه بازگردد.

برای یادگیری پیشرفته، به ساز گوژنگ ساز سنتی چین و آسیای شرقی مراجعه کنید.

گزش در موسیقی که به آن موردنت هم می‌گویند، یک تکنیک آهنگسازی است. در این روش، یک نت یا آکورد به گونه‌ای نواخته می‌شود که حس ناپایداری و تنش ایجاد کند. این نتِ گِزنده، معمولاً به نت بعدی که پایدارتر و آرامش‌بخش‌تر است، راه پیدا می‌کند و این حرکت، گوش را به سمت یک حل شدنِ خوشایند هدایت می‌کند.

به زبان ساده، مانند این است که یک سؤال موسیقایی بپرسید و سپس پاسخ آن را بدهید. این تکنیک، یکی از روش‌های اصلی برای افزودن زیبایی، احساس و هیجان به قطعات موسیقی است.

توصیه می‌کنیم این مطلب منظور از اورتور در موسیقی چیست؟ را حتماً بخوانید.

نحوه قرارگیری گزش

گزش در موسیقی به دو شکل اجرا می‌شود:
حرکت سریع به سمت نت بالاتر و بازگشت فوری
حرکت سریع به سمت نت پایین‌تر و بازگشت فوری
اگر روی نت اصلی علامت بمل (♭) یا دیز (♯) باشد، یعنی نتی که به صورت گزش اجرا می‌شود باید بمل یا دیز باشد.
توجه داشته باشید که این نت گزیده شده باید مطابق با علامت‌های سرکلید و گام قطعه باشد؛ یعنی فاصله‌ی مورد نظر باید در چارچوب گام رعایت شود. اگر آهنگساز بخواهد نتی خارج از گام به صورت گزش اجرا شود، علامت تغییردهنده‌ی مورد نظرش را روی نشانه‌ی گزش قرار می‌دهد.
در گزش به سمت پایین، عمل برعکس است؛ یعنی به سرعت به نت پایین‌تر رفته و بلافاصله بازمی‌گردیم. علامت آن نیز مانند قبل است، با این تفاوت که یک خط کوچک به آن اضافه می‌شود. در این حالت اگر بخواهیم به نتی با علامت تغییردهنده‌ی خارج از گام برویم، علامت دیز یا بمل را در زیر نشانه‌ی گزش قرار می‌دهیم.
همان‌طور که اشاره شد، گزش یکی از نشانه‌های موسیقی است و نشانه‌های مهم دیگری نیز در موسیقی وجود دارند. برای درک بهتر موسیقی، آشنایی کلی با این مفاهیم لازم است.

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه تفاوت‌های آواز سنتی و آواز پاپ.