معنی حکایت درخت علم کلاس ششم صفحه ۷۷ ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه

در این نوشته از تاپ ناپ، داستان «درخت علم» از کتاب فارسی پایه ششم را به طور کامل بررسی کرده‌ایم.
معنی شعر و واژه‌های مهم، واژه‌های هم‌خانواده و متضادها، خلاصهٔ داستان و در پایان، پیام و نکتهٔ اصلی آن را توضیح داده‌ایم تا شما دانش‌آموزان گرامی یک مجموعهٔ کامل و منظم از این درس داشته باشید.

دانلود داستان درخت دانش

شرح شعر داستان درخت دانش (پایه ششم)

شیخ خندید و گفت ای ساده دل / این همان درخت دانش است ای خردمند
معنی: شیخ خندید و گفت: ای ساده‌دل، این همان درخت دانش است.

تنها به ظاهر نگاه کرده‌ای ای ناآگاه / از میوه و معنای اصلی آن غافل مانده‌ای
معنی: ای بی‌خبر! تو تنها به ظاهر توجه کرده‌ای و از میوه و معنای اصلی آن غافل مانده‌ای.

گاهی آن را درخت نامیده‌اند، گاهی خورشید / گاهی دریا نامش داده‌اند، گاهی ابر
معنی: به دانش گاهی نام درخت داده‌اند، گاهی خورشید، گاهی دریا و گاهی ابر.

دانشی که هزاران فایده از آن پدید می‌آید / کوچکترین فایده‌اش زندگی جاویدان است
معنی: دانش هزاران فایده دارد که کمترینِ آن ماندگاری و جاودانگی انسان است.

پرسش و پاسخ صفحه ۷۷ فارسی ششم

❓ در این شعر، دانش به چه چیزهایی تشبیه شده است؟
پاسخ: دانش در این شعر به درخت، خورشید، دریا و ابر تشبیه شده است.

معنی واژه‌های داستان درخت دانش فارسی ششم

اگر سوالاتی دارید، مقاله معنی کلمات بوعلی و بهمنیار فارسی ششم صفحه ۸۰ ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه به شما کمک خواهد کرد.

کلمه	معنی
حاکم	پادشاه، فرمانروا
علیم	دانا، آگاه
عجیب	شگفت‌انگیز
صورت	ظاهر، بیرون
معنی	باطن، درون
روانه می‌کند	راهی می‌کند، می‌فرستد
بار و بر	میوه و ثمر
قصد	نیت، هدف
آفتاب	خورشید
سحاب	ابر
بحر	دریا
خاست	پدید آمد
شیخ	پیرمرد دانا، دانشمند
سلیم	سالم‌دل، ساده‌لوح
تمسخر	مسخره کردن
آثار	نشانه‌ها، نتیجه‌ها
عمر بقا	زندگی جاودان
بار سفر بستن	آماده رفتن شدن
پیش از اینکه	قبل از اینکه

هم‌خانواده‌های حکایت درخت علم فارسی ششم با جمله

واژه	کلمات هم‌خانواده	نمونه جمله
تمسخر	مسخره، سُخره	دیگران را مسخره کردن کار ناپسندی است.
تعجّب	عجیب، عجایب، عجب، متعجّب	از دیدن آن پدیده‌ی عجیب همه دچار تعجّب شدند.
بقا	باقی، بقایا، بقیّه	فقط خاطرات خوب از او در دل‌ها باقی ماند.
معنی	معنا	معلم از ما خواست معنی شعر را توضیح دهیم.
عجیب	عجایب، عجب	این پدیده‌ی طبیعی بسیار عجیب است.
حاکم	حاکمیت	در گذشته، هر شهر یک حاکم داشت.

مخالف و متضادهای حکایت درخت علم فارسی ششم با جمله

واژه	مخالف	نمونه جمله
خندید	گریه کرد	او با صدای بلند خندید اما برادرش از غم گریه کرد.
پیر	جوان	آن پیر مهربان تجربه‌ی زیادی داشت، در حالی که پسرش هنوز جوان بود.
علیم	نادان	استاد علیم بود ولی شاگرد تازه‌کار کمی نادان به نظر می‌رسید.
سلیم	ناسالم	او مردی سلیم و سالم بود اما دوستش به خاطر بیماری ناسالم شده بود.
کمترین	بیشترین	در مسابقه او کمترین خطا را داشت و دوستش بیشترین خطا را.

خلاصه حکایت درخت علم صفحه ۷۷ فارسی ششم

در این داستان، پادشاهی می‌شنود که در سرزمین هند، درختی عجیب وجود دارد که اگر کسی از میوه‌ی آن بخورد، هرگز پیر نخواهد شد. به همین دلیل، یکی از همراهانش را مأمور می‌کند تا به جست‌وجوی این درخت برود. آن مرد پس از ماه‌ها جست‌وجو و پرس‌و جو از مردم مختلف، به هیچ نتیجه‌ای نمی‌رسد و همه با ناباوری و ریشخند به او پاسخ می‌دهند.

سرانجام، ناامید شده و قصد بازگشت می‌کند؛ اما پیش از ترک آن سرزمین، با فرد دانایی ملاقات می‌کند. آن دانشمند به او توضیح می‌دهد که آن درخت افسانه‌ای در واقع، «درخت دانش» است؛ چرا که علم و دانش، ریشه‌ی زندگی همیشگی و بی‌مرگی است. سپس شاعر بیان می‌کند که گاه دانش را به درخت، گاه به خورشید، گاه به دریا و گاه به ابر تشبیه می‌کنند و کمترین بهره‌ای که از آن می‌بری، زندگی پایدار و جاودانه است.

پیام و نتیجه‌گیری حکایت «درخت علم»

این حکایت به ما یادآوری می‌کند که جاودانگی و ارزش واقعی انسان در علم و دانش نهفته است، نه در جسم و ظاهر. آنچه انسان را ماندگار می‌سازد، دانایی، خرد و آثار علمی اوست. درخت علم ریشه‌ای عمیق دارد، میوه‌هایش دانش و آگاهی است و سایه‌اش تا ابد بر زندگی بشر باقی می‌ماند. بنابراین، اگر کسی در پی «عمر بقا» و جاودانگی است، باید به سراغ یادگیری و کسب معرفت برود، زیرا علم بزرگ‌ترین سرمایه و پایدارترین میراث انسان است.

امیدواریم مجموعه‌ی کامل مربوط به حکایت «درخت علم» فارسی ششم برای شما دانش‌آموزان عزیز مفید بوده باشد و توانسته باشید با مطالعه‌ی آن، درک بهتری از مفهوم علم و ارزش دانایی به دست آورید. مرور معنی‌ها، کلمات مهم، هم‌خانواده‌ها، متضادها و پیام پایانی این حکایت می‌تواند به شما در آزمون‌ها و همچنین فهم عمیق‌تر متن کمک کند.

قبلی :

برای یادگیری پیشرفته، به معنی کلمات درس دوازدهم فارسی ششم دوستی و مشاوره ✅ متضاد و هم خانواده مراجعه کنید.

درک مطلب درس دهم فارسی ششم صفحه 76

معنی کلمات درس دهم فارسی ششم ( عطار و جلال الدین محمد) 

هم‌خانواده و مخالف

کلمه‌های بعدی:

معنای واژه‌های درس یازدهم “شهدا خورشیدند” کتاب فارسی پایه ششم

خانواده‌ی کلمات متضاد و چکیده
درک متن درس یازدهم کتاب فارسی پایه ششم صفحه ۷۹

پاسخ صفحه ۸۲ درک مطلب

معنی واژه‌های «بوعلی» و «بهمنیار» از صفحه ۸۰ کتاب فارسی ششم

هم‌خانواده‌های مخالف و خلاصه

این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معنی شعر ستایش فارسی هفتم صفحه ۹ ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه.

گاهی کلماتی در زبان فارسی وجود دارند که از یک ریشه اصلی ساخته شده‌اند، اما معنای آن‌ها کاملاً برعکس هم است. به این کلمات، “هم‌خانواده‌های مخالف” می‌گویند. یعنی با اینکه از یک خانواده هستند، با هم دشمنی معنایی دارند!

برای مثال، کلمه “شور” را در نظر بگیرید. این کلمه به معنای یک احساس قالب و هیجان زیاد است. اما اگر به آن “بی” اضافه کنیم، می‌شود “بی‌شور” که دقیقاً برعکس آن است و به معنای بی‌حال و بدون هیجان است.

یا کلمه “عاطفه” که به معنای احساس و دلسوزی است. وقتی پیشوند “کم” را بگیرد، می‌شود “کم‌عاطفه” و معنایش افرادی می‌شوند که احساسات کمی دارند و سرد هستند.

در مقابل، کلماتی هم هستند که “خلاصه” نامیده می‌شوند. این کلمات، شکل کوتاه‌شده یک کلمه یا عبارت طولانی‌تر هستند و برای سرعت در گفتگو و نوشتن از آن‌ها استفاده می‌کنیم.

مثلاً به جای گفتن “دانشگاه صنعتی شریف”، می‌گوییم “صنعتی شریف”. یا به جای “آقای دکتر رضایی”، می‌گوییم “دکتر رضایی”. حتی بعضی از این کلمات خلاصه، آنقدر رایج شده‌اند که دیگر کسی عبارت اصلی را به خاطر نمی‌آورد، مانند “آزمایش” که خلاصه‌شده “آزمایشگاه” است.

پس به طور خلاصه:
* **هم‌خانواده‌های مخالف:** کلماتی از یک ریشه که معنای متضاد دارند.
* **کلمات خلاصه:** شکل کوتاه‌شده کلمات یا عبارت‌های طولانی.