سه نام که ممکن است در ابتدا شبیه به هم به نظر برسند، پیانو، ارگ و کیبورد هستند. اما آیا میدانستید که این سه، کاربردهایی کاملاً متفاوت از یکدیگر دارند؟ در ادامه این نوشته از وبلاگ آنبین، با تفاوتهای میان پیانو، ارگ و کیبورد آشنا خواهید شد.
تفاوت پیانو، ارگ و کیبرد
به زبان ساده، ارگ سازی است که با فشردن کلیدهای آن، هوا به درون لولههایش فرستاده میشود و این جریان هوا تولید صدا و نوا میکند. در مقابل، پیانو سازی است که با فشار دادن کلیدهای آن، چکشهای نرم به سیمهای محکم برخورد میکنند و صدا ایجاد میشود.
کیبورد یک وسیله الکترونیکی است که نواها و صداهای مختلف از پیش در حافظه آن ذخیره شدهاند. این ساز با برق کار میکند و با فشردن کلیدهایش، صداها از طریق بلندگو پخش میشوند. امروزه کیبوردهای بسیار پیشرفتهای نیز ساخته شدهاند که قادرند صدای تقریباً همه سازها را به خوبی تقلید کنند.
پیانو، ارگ و کیبورد، هر سه از سازهای صفحهکلیددار هستند، اما با هم تفاوتهای مهمی دارند.
**پیانو** یک ساز آکوستیک است. وقتی کلیدهای آن را فشار میدهید، چکشهای داخل ساز به سیمها برخورد میکنند و صدا تولید میشود. شدت صدا به میزان فشاری که روی کلیدها وارد میکنید بستگی دارد. صدای آن گرم و طبیعی است.
**ارگ** معمولاً به سازهای بزرگ کلیسا گفته میشود که صدا از طریق دمیدن هوا در لولههای مختلف ایجاد میشود. ارگها معمولاً چند ردیف صفحهکلید و پدالهای پایی دارند و نوازنده میتواند با استفاده از آنها، نتهای طولانی و پیوستهای را بنوازد. صدای ارگ بسیار پرحجم و مهیب است.
**کیبورد** یا ساز الکترونیک، یک ساز دیجیتال است. صدای آن به صورت الکترونیکی تولید و از طریق بلندگو پخش میشود. کیبوردها سبک و قابل حمل هستند و اغلب قابلیتهای متنوعی مانند صداهای مختلف سازها، ریتمهای از پیش تنظیم شده و امکان اتصال به کامپیوتر را دارند.
به طور خلاصه، پیانو صدای مکانیکی و طبیعی دارد، ارگ با لوله و هوا کار میکند و کیبورد یک ساز الکترونیکی با امکانات فراوان است.
برای اینکه بدانید ساختار، تاریخ و کاربرد این سه ساز چقدر با هم فرق دارند، ادامه ی این مقاله را مطالعه کنید
۱- پیانو
پیانو یکی از شناختهشدهترین سازهایی است که کلید دارد و تاریخچهای طولانی به بیش از ۳۰۰ سال پیش برمیگردد.
این ساز در واقع گونهای تکاملیافته از چنگ است که در آن از چکشهای کوچک برای نواختن سیمها استفاده میشود. این روش تولید صدا، اساس کار پیانوهای امروزی است، البته با پیشرفتهای بسیار زیاد نسبت به گذشته.
صدای پیانو از برخورد چکشها به سیمهای فلزی داخل جعبه چوبی آن پدید میآید. با فشار دادن کلیدها، چکشها به حرکت درآمده و به سیمها ضربه میزنند.
سیمها به صفحهای به نام «صفحه صدا» وصل شدهاند که صدای آنها را تقویت میکند. سیمها از نظر ضخامت، طول، جنس و میزان کشش با هم تفاوت دارند و همین تفاوت باعث میشود هر کدام نت متفاوتی ایجاد کنند.
این صداها در اثر لرزش سیمها تولید میشوند و پس از مدت کوتاهی محو میگردند. بنابراین برای شنیدن دوباره هر نت، باید کلید مربوطه را دوباره فشار داد. هر کلید پیانو میتواند صدایی با ویژگیهای گوناگون ایجاد کند، اما رنگ اصلی صدا همیشه متعلق به پیانو باقی میماند.
پیانو معمولاً هشت اکتاو دارد و گستره صدایی آن — به جز ارگ کلیسا — از همه سازهای رایج بیشتر است. در شکل معمول خود میتواند فرکانسهایی از حدود ۲۷ تا ۴۱۸۶ هرتز تولید کند. در مقایسه، ویولن تنها حدود پنج اکتاو و بهترین خوانندهها فقط حدود سه اکتاو را میتوانند اجرا کنند.
۲ – ارگ
ارگ که نامش از واژه یونانی «ارگانون» به معنای ابزار یا وسیله گرفته شده، یک ساز بادی است که نتهای آن با صفحه کلید نواخته میشود.
این ساز یکی از کهنترین سازها در فرهنگ اروپایی به شمار میرود و از گذشتههای دور در مراسم مذهبی و کلیساها مورد استفاده قرار میگرفته است. در نوشتههای قدیمی فارسی و عربی به آن ارغنون گفته میشد. ارگ وسیعترین محدوده صوتی را در مقایسه با همه سازهای دیگر دارد. صفحه کلید آن شبیه پیانو است، ولی کیفیت صدای این دو ساز کاملاً با هم تفاوت دارد.
گمان میرود پیشینه ارگ به حدود ۲۰۰ سال پیش از میلاد بازگردد و در غرب تاریخچهای بسیار طولانی دارد. این ساز معمولاً در کلیساها به کار برده میشود.
ارگ دارای چندین صفحه کلید است که با دست یا پا نواخته میشوند. با فشردن این کلیدها، یک چرخه کامل میشود و هوا درون ساز به جریان میافتد.
برخلاف پیانو، در ارگ هیچ ضربه فیزیکی به سیمها وارد نمیشود. ارگ میتواند صدای یک نت را به مدت نامحدودی حفظ کند، بدون آنکه نیاز باشد دوباره آن را بنوازد.
صدای ارگ که با کمک لولهها یا وسایل الکترونیکی تولید میشود، میتواند از شبیه صدای شیپور یا نی شروع شود تا شبیه انواع دیگر سازهای بادی تغییر کند.
۳ – کیبورد
در سازهایی که کلید یا شستی دارند، به مجموعه این کلیدها که با نظم خاصی کنار هم چیده شدهاند، کیبورد میگویند. با فشار دادن هر کلید، صدایی با زیر و بم مشخص پدید میآید.
گاهی به کیبورد، ارگ هم گفته میشود و بسیاری آن را به اشتباه پیانوی دیجیتال مینامند. برخی معتقدند کیبوردها بیشتر شبیه به ارگهای لولهای قدیمی هستند. در واقع، کیبورد یک ساز امروزی و مدرن با کلید است.
کیبورد یک ساز الکترونیکی و کلاویهای است که میتواند گستره وسیعی از صداهای گوناگون را ایجاد کند. این ساز با برق کار میکند و با فشرده شدن هر کلید، نتها به شکل دیجیتالی ساخته میشوند. این نتها میتوانند به مدت نامحدودی کشیده شوند.
کیبوردها معمولاً سبک و قابل حمل هستند. نیاز به کوک کردن ندارند و در اندازهها و کیفیتهای متنوعی در بازار یافت میشوند.
با کیبورد میتوان صدای سازهای مختلفی مانند سازهای کوبهای، بادی یا حتی سازهای زهی را شبیهسازی کرد. از این ساز در استودیوهای موسیقی، مراسم مختلف و اجراهای زنده به وفور استفاده میشود.
دیدگاهتان را بنویسید