بانو فخرالسادات ملکپور که با نام فخری ملکپور شناخته میشود، یک نوازنده، آهنگساز و هنرمند موسیقی اهل ایران است. او از زنان سرشناس و برجسته در عرصه موسیقی و نوازندگی به شمار میرود. در ادامه این نوشته از وبلاگ آنبین، با فعالیتهای هنری فخری ملکپور بیشتر آشنا خواهید شد.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در معرفی ساز دودوک ، ساز سخت ارمنی پیدا کنید.
بیوگرافی فخری ملک پور
ایشان در اول مهرماه سال ۱۳۱۴ در تهران به دنیا آمد. پدرش، سیدذبیحالله ملکپور، با هنرمندان زیادی رفتوآمد داشت و به همین دلیل، او از ۹ سالگی فراگیری پیانو را نزد استاد مرتضی محجوبی شروع کرد. به مدت دوازده سال، ردیفهای سازی و آوازی موسیقی ایرانی و همچنین نحوه نواختن و سبک هنری مرتضی محجوبی را آموخت.
توصیه میشود به مطالعه مقاله آشنایی با دستگاه نوا در موسیقی ادامه دهید.
او نواختن سهتار را نزد احمد عبادی فرا گرفت، با اصول آواز زیر نظر ادیب خوانساری آشنا شد، آموزش تمبک را نزد حسین تهرانی گذراند و مبانی آهنگسازی را نیز از علی تجویدی یاد گرفت.
نمونهای عالی برای مفهوم «مکتبداری» درموسیقی کلاسیک ایرانی
نمونهای برجسته از معنای «مکتبداری» در موسیقی سنتی ایران دیده میشود. همین ویژگی، جایگاه و ارزش ایشان را بسیار فراتر از یک نوازندهی خردمند و پرشور نشان میدهد. از جنبههای گوناگون، مقام و موقعیت ایشان در موسیقی ایرانی، ویژه و متفاوت از دیگر هنرمندانی است که عمر خود را صرف مهارت در ساز خود کردهاند و بنا بر استعدادشان به جایگاهی دست یافتهاند.
ادامه مسیر هنری فخری ملک پور:
استاد ملک پور مدتی نزد فوزیه مجد، موسیقی کلاسیک را آموخت. او با هنرمندان بزرگی مانند پرویز یاحقی، محمود خوانساری، اسدالله ملک، فرهنگ شریف، رضا ورزنده، حسین کسایی، عبدالوهاب شهیدی و محمدرضا شجریان همکاری داشته است.
او علاوه بر نوازندگی و آهنگسازی، سالها به آموزش پیانو نیز پرداخته است. از ایشان به عنوان تنها شاگرد و راوی مستقیم مرتضی محجوبی یاد میشود.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه کاربرد پدال در پیانو چیست ؟.
او همه آنچه را آموخته بود، در نواختن پیانوی ایرانی به سبک استاد محجوبی به کار گرفت: نرمی و لطافت نواختن سهتار، شیرینی ضربیخوانی و تنبکنوازی، کششها و حس زیبای آواز ایرانی و شناخت شعر؛ همه اینها در نوازندگی پرشور و احساس خانم ملکپور دیده و شنیده میشود.
در اصل، هنر نوازندگی پیانوی ایرانی، به شناخت ردیفهای موسیقی و توانایی نواختن یک ساز اصیل ایرانی (به ویژه سهتار) بسیار وابسته است. خود استاد محجوبی نیز در جوانی همین راه را رفته و این روش را به شاگردان بااستعداد خود توصیه میکردند.
او تنها شاگرد بازمانده مرتضیخان محجوبی (از پایهگذاران موسیقی ملی ایران) است که پیانو را به روش سینهبهسینه و با نتهای ابداعی محجوبی فرا گرفته است.
امتداد مسیر اساتید
در خانهاش، تصویر بزرگان موسیقی ایران به چشم میخورد؛ مرتضی محجوبی، احمد عبادی، حسن کسایی، جلیل شهناز، ادیب خوانساری و هنرمندان نامی دیگر. روی پیانوی بزرگش، پارچهای ترمه از یزد پهن شده است. خودش تعریف میکند که هر شب پیش از خواب، حتماً کنار سازش میرود و قطعهای مینوازد.
علاوه بر این، او زیاد علاقهای به انتشار آلبوم یا اجرای کنسرت ندارد و در تمام این سالها، آموزش را انتخاب کرده است. او میگوید: «من تدریس را بیشتر دوست دارم، چون میخواهم با تدریس به شیوهی محجوبی، یاد استادم را زنده نگه دارم.
شنیده شده که بانو ملک پور برای آموزش، هیچ پولی از شاگردانش دریافت نمیکند. او توضیح میدهد: «من فقط به خاطر استادم تدریس میکنم تا نامش باقی بماند. هدفم این است که شاگردانی پرورش دهم که نماد یادبود محجوبی باشند. هیچ وقت نمیخواهم از کسی پول بگیرم و به این موضوع افتخار میکنم که تا به حال حتی یک ریال هم بابت آموزش موسیقی دریافت نکردهام. البته که من تعداد زیادی شاگرد هم قبول نمیکنم. فقط کسانی را میپذیرم که عاشق موسیقی ایرانی باشند. از سوی دیگر، دوست ندارم از راه تدریس موسیقی، درآمدی وارد زندگیام شود.»
او تا به حال هیچ کنسرتی نیز برگزار نکرده است. وقتی از او پرسیده میشود: «اگر شما کنسرت پیانوی ایرانی اجرا نکنید، پس چه کسی شایسته انجام این کار است؟» با حالتی همراه با شرمندگی پاسخ میدهد: «حتی اگر مرا مجبور کنند، کنسرت نمیدهم. در تنهایی خودم، بد ساز نمیزنم، اما دوست ندارم در حضور دیگران پیانو بنوازم. ترجیح میدهم در حریم شخصی خودم بمانم. حتی آلبومهایی که از من منتشر شده، تنها به اصرار دوستانم بوده است.»
آثارهنری
از میان کارهای هنری فخری ملکپور میتوان به این آثار اشاره کرد:
مشق استاد (شامل سه لوح فشرده از نوازندگیهای فخری ملکپور به همراه دستنوشتههای مرتضی محجوبی)
طربانگیز
آه باران (که با صدای محمدرضا شجریان همراه است)
به که مانی (با خوانندگی مظفر شفیعی)
نسیم بهاری
آیینه خیال
توصیه میکنیم حتماً مقاله معرفی سازسنج را مطالعه کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معرفی ساز تام تام.
جوایز؛ تجلیل و تقدیرنامه ها:
در شهریور ماه سال ۱۳۹۶، مراسمی برای پاسداشت مقام هنری فخری ملکپور در تالار وحدت تهران برگزار شد.
سپس در دی ماه سال ۱۳۹۷، در چهارمین دوره جشن موسیقی ما، جایزه ویژهای برای نوازندگی به او تعلق گرفت و از وی تقدیر شد.
علاوه بر این، در بهمن ماه همان سال، در پایان سی و چهارمین جشنواره موسیقی فجر، یک بار دیگر از فخری ملکپور قدردانی شد.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله آشنایی با دستگاه راستپنجگاه مراجعه کنید.
دیدگاهتان را بنویسید