علی اکبر شهنازی یک نوازنده چیرهدست تار و از استادان موسیقی ایرانی بود. او سهم بزرگی در گسترش و حفظ ردیفهای موسیقی سنتی ایران داشت. علاوه بر تار، با سازهای دیگری مانند سهتار و پیانو نیز آشنایی داشت. در این نوشته از وبلاگ آنبین، نگاهی به زندگی و آثار این هنرمند بزرگ خواهیم داشت.
برای گسترش دانش خود، مقاله ۱۰ حقیقت جالب در مورد فلوت را مطالعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب کنسرت شاهنامه خوانی استاد شهرام ناظری در کشور مراکش را از دست ندهید.
اگر سوالاتی دارید، مقاله مفهوم رزونانس در موسیقی به شما کمک خواهد کرد.
در صورت علاقهمندی، مطلب بیوگرافی استاد شهرام ناظری را از دست ندهید.
تولد و کودکی
علیاکبر شهنازی در بیست و سوم اردیبهشت ماه سال ۱۲۷۶، در محله عینالدوله تهران به دنیا آمد. در خاندان او، موسیقی هنری ارزشمند و ریشهدار بود. پدربزرگش، علیاکبر فراهانی، از تارنوازان نامدار دربار ناصرالدینشاه به شمار میرفت. پدرش، آقا حسینقلی فراهانی، نیز در دوره قاجار از استادان بزرگ تار بود. عموی او، میرزا عبدالله فراهانی، در نواختن و آموزش تار و سهتار مهارت داشت. پسرعمویش، احمد عبادی، از استادان سرشناس تار در زمانه خود بود. همچنین دو برادر کوچکترش، محمدحسن و عبدالحسین شهنازی، نیز با ساز تار آشنا بودند. اینها تنها بخشی از اعضای خانواده او بودند که در زمینه موسیقی فعال بودند. علیاکبر شهنازی که در چنین محیط هنری پرورش یافته بود، از هشت سالگی نزد پدرش نواختن تار را آغاز کرد و به مدت شش سال، ردیفهای موسیقی ایرانی را نیز از او فراگرفت. در این راه، از آموزشهای درویشخان نیز بهره برد. او تحصیلات خود را نیز در مدارس سنلوئی، اشراف و سعادت ادامه داد.
شروع فعالیت حرفهای علی اکبر شهنازی
علی اکبر شهنازی در سن چهاردهسالگی اولین صفحه موسیقی خود را در تهران با همکاری آقای دماوندی، خواننده دوره قاجار، در دستگاههای بیات ترک و افشاری ضبط کرد. چهار سال بعد، وقتی پدرش از دنیا رفت، مسئولیت آموزش هنرجویان به او رسید. او تمام تلاشش را کرد تا روال آموزشی و ردیفهای موسیقی پدرش را به طور دقیق ثبت و حفظ کند. سبک نوازندگیاش نیز بسیار به پدرش شباهت داشت. در دهه ۱۳۰۰، او به مشهورترین نوازنده تار در آن زمان تبدیل شده بود. حدود اواسط سال ۱۳۰۵، به درخواست شرکت ضبط صفحات هیز ماسترز ویس، قطعاتی را با خوانندگی اقبال اجرا و ضبط کرد. همچنین در سال ۱۳۰۸ هنرستان موسیقی خود را با نام “شهنازی” تأسیس کرد. بعدها در برنامههای رادیو نیز همراه با ادیب خوانساری به اجرای موسیقی میپرداخت.
خدمات علی اکبر شهنازی به نظام دستگاهی موسیقی ایران
علی اکبر شهنازی در طول زندگی هنری خود، همواره از شیوه سنتی موسیقی ایرانی محافظت کرد و آن را زنده نگه داشت. به گونهای که در هفتاد سال فعالیت موسیقایی او، هیچ تغییر یا جابجایی در بخشهای مختلف ردیف و یا الحاق تزئینات اضافی در نوازندگی او دیده نشد. او در حفظ و ثبت ردیف موسیقی و همچنین استانداردسازی ساز تار، نقش بسیار مهمی داشت. شهنازی با توجه به شرایط زمان خود و ورود عناصر مدرن در دوره پهلوی، از روشهای غربی نیز برای بهبود کیفیت صدای تار استفاده کرد. از جمله این روشها میتوان به حرکتهای لغزشی متنوع، جابجاییهای پیاپی از قسمت پایین به بالای دسته ساز و برعکس، پرشهای با فاصله کم، قطعات سریع و طولانی، تکرارهای پشت سر هم، تغییرات شدت صدا، انواع حالتهای انگشتگذاری و استفاده مناسب از تمام سیمهای تار اشاره کرد.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در آشنایی با کلید سل پیدا کنید.
در این مقاله مفهوم آنسامبل در موسیقی اطلاعات مفیدی آمده است.
دیدگاهتان را بنویسید