همانطور که میدانید، در گذشتههای دور، زندگی قبیلهای و عشایری رواج زیادی داشت. در آن دوران، رئیس قبیله یا حاکم، قدرت مطلق به شمار میرفت و تصمیمات او بدون چون و چرا اجرا میشد. یکی از قوانین نانوشتهای که در بین این جوامع وجود داشت، این بود: اگر کسی به دستور رئیس قبیله، فردی را میکشت، خانواده مقتول حق قصاص یا گرفتن دیه (خونبها) را نداشتند. زیرا قاتل تنها مجری فرمان بوده و گناه اصلی بر گردن حاکم است.
مقاله معنی ضرب المثل ” خلایق هرچه لایق “ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
این مفهوم به شکل یک ضربالمثل درآمد که میگوید: **”دستی را که حاکم ببرد، خون ندارد.”**
اگر سوالاتی دارید، مقاله معنی ضرب المثل ” آهسته که آسمان نداند “ به شما کمک خواهد کرد.
**مفهوم اصلی:**
این ضربالمثل تأکید میکند که گاهی مجری یک کار بد، مقصر اصلی نیست؛ بلکه فرد یا مقامی که دستور داده، مسئول و گناهکار شناخته میشود. این مثل برای کسانی به کار میرود که تنها ابزار اجرای فرمان دیگران هستند و خود تصمیمگیرنده نبودهاند.
**مثالهای کاربردی:**
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله معنی ضرب المثل ” کبکش خروس میخونه “ مراجعه کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معنی ضرب المثل ” یا زنگی زنگ، یا رومی روم “.
برای یادگیری پیشرفته، به معنی ضرب المثل ” یک سوزن به خودت بزن یک جوالدوز به مردم “ مراجعه کنید.
1. در یک شرکت، مدیرعامل به یکی از کارمندان دستور میدهد پرونده یکی از همکارانش را به اشتباه جلوی چشم همه باز کند و باعث تحقیر او شود. اگرچه این کار توسط آن کارمند انجام شده، اما تقصیر اصلی و سرزنش بر عهده مدیرعامل است. در اینجا میگوییم: “فلان کارمند را سرزنش نکن، چون **دستی را که حاکم ببرد، خون ندارد**؛ او فقط دستور رئیس را اجرا کرده.”
مقاله معنی ضرب المثل ” با دم شیر بازی کردن “ منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
2. یک فرمانده نظامی به سربازی دستور میدهد تا یک اقدام تهاجمی خاص را انجام دهد. اگر این عمل خسارتی به بار آورد، تقصیر اصلی متوجه فرمانده است، نه سربازی که تنها وظیفه خود را انجام داده است.
برای مطالعه بیشتر، به معنی ضرب المثل ” کاسه چه کنم در دست داشتن “ سری سر بزنید.
3. حتی در موقعیتهای روزمره، مثلاً اگر پدر یا مادری به کودک خود دستوری بدهد که منجر به یک اشتباه شود، این والدین هستند که مسئول اصلی شناخته میشوند، نه کودکی که فقط حرف آنان را گوش کرده است.
در نتیجه، این ضربالمثل به ما یادآوری میکند که در قضاوت کردن عجله نکنیم و قبل از سرزنش مجری یک عمل، به دنبال مقصر اصلی و دستوردهنده بگردیم.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی ضرب المثل ” کارها به صبر برآید و مستعجل به سر در آید “ را بخوانید.
در صورت علاقهمندی، مطلب معنی ضرب المثل ” بگیر ببند بده دست پهلوون “ را از دست ندهید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله معنی ضرب المثل ” قصه حسین کرد شبستری تعریف کردن “ مراجعه کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معنی ضرب المثل ” تا نباشد چیزکی مردم نگویند چیزها “.
در این بخش به توضیح و درک معنای این ضربالمثل فارسی میپردازیم. در ادامه با هم همراه میشویم تا مفهوم آن را بهتر بفهمیم.
معنی دستی را که حاکم ببره خون نداره یا دیه نداره چیست؟
اگر حاکم دست فردی را قطع کند، به این دلیل است که آن شخص مرتکب خطایی شده و باید مجازات شود. اما اگر فرد دیگری بدون اجازه حاکم چنین کاری کند، خودش گناهکار محسوب شده و باید مجازات شود.
قطع دست توسط حاکم، به عنوان مجازات و قصاص برای گناهکار انجام میشود. به این مثالها توجه کنید:
◊ کسی که دزدی میکند و مال دیگران را به ناحق میدزدد، حاکم چهار انگشت او را قطع میکند.
◊ کسی که محاربه کند و مردم را بترساند، مجازاتش اعدام است و حاکم او را اعدام میکند، بدون اینکه دیهای به او تعلق بگیرد.
همانطور که گفته شد، این ضربالمثل زمانی به کار میرود که حاکم یا قاضی، حکم مجازات یک مجرم را صادر کرده و میخواهد او را به سزای عملش برساند. در چنین حالتی، با اجرای حکم توسط حاکم، هیچ دیهای از سوی او پرداخت نمیشود.
توجه: اگر قاضی در تشخیص حکم اشتباه کند، مثلاً به صورت ناخواسته یا عمدی حکم قصاص برای فرد بیگناهی صادر کند، در این صورت خود قاضی باید دیه بپردازد!
توصیه میشود به مطالعه مقاله معنی ضرب المثل ” نوکر ما نوکری داشت نوکر او چاکری “ ادامه دهید.
این ضربالمثل معمولاً وقتی گفته میشود که کسی به خاطر کاری که کرده، مجازات میشود.
پیشنهادی: ضربالمثل “با دست”
اختصاصی-آنبین
دیدگاهتان را بنویسید