این ضربالمثل برای توصیف کاری به کار میرود که به شکلی کاملاً آشکار، مستقیم و بیپرده انجام میشود. وقتی کسی “از دیوار راست بالا میرود”، یعنی کوچکترین تلاشی برای پنهانکاری، ظاهرسازی یا زیرکی به خرج نمیدهد و بدون هیچ گونه مقدمهچینی یا حیلهای، مستقیماً به سمت هدفش حرکت میکند.
این بیان اغلب برای اشاره به افرادی استفاده میشود که در انجام یک عمل –چه خوب و چه بد– بسیار بیپروا و روراست هستند. برای مثال، اگر کسی بدون هیچ مقدمهای و به طور کاملاً واضحی درخواست رشوه کند، در مورد او میگویند: “انگار از دیوار راست بالا رفته!”؛ یعنی حتی زحمت این را هم به خود نداده که کارش را لاپوشانی کند یا برای آن بهانهای بیاورد.
به زبان ساده، این مثل برخلاف تصور اولیه، ربطی به مهارت در بالا رفتن از دیوار ندارد. بلکه دقیقاً برعکس، اشاره به نوعی بیمهارتی در رفتار و عدم ظرافت در انجام کارها دارد. فرد به جای استفاده از راهپله یا یک راه منطقی، با زور و به شکل عریان و خام عمل میکند.
در این نوشته، میخواهیم مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایران را با هم مرور کنیم. در ادامه با ما همراه باشید.
ضرب المثل از دیوار راست بالا رفتن کنایه از چیست؟
۱. این کنایه به کسی گفته میشود که بسیار شلوغ کار است و جنب و جوش زیادی دارد.
۲. معمولاً این اصطلاح را برای کودکان، به ویژه بچههای پرانرژی به کار میبرند. وقتی آنها مقدار زیادی شکلات یا شیرینی میخورند، بیقرار میشوند و نمیتوانند یک جا بند شوند.
۳. بالا رفتن از یک دیوار صاف و هموار، کار سادهای نیست. فقط کسانی میتوانند این کار را انجام دهند که مهارت خاصی داشته باشند یا انرژی بسیار بالایی داشته باشند. به همین دلیل، وقتی کسی بیش از حد تحرک دارد و مدام در حال جنب و جوش است، این ضربالمثل را در مورد او استفاده میکنند. در این حالت، شنونده به یاد شیطنت و بیقراری فرد میافتد، نه اینکه واقعاً از دیوار بالا رفته باشد.
♦ استفاده از جملات کنایی معمولاً تأثیر بیشتری نسبت به جملات ساده دارد. به عنوان مثال، در همین ضربالمثل، اگر کسی بگوید: «پسر همسایه خیلی شلوغ است»، این جمله به اندازهی این عبارت تأثیرگذار نیست: «فلانی از دیوار راست هم بالا میرود». بدون شک، حالت دوم تأثیر عمیقتری روی شنونده میگذارد و منظور گوینده را بهتر منتقل میکند.
دیدگاهتان را بنویسید