خیلی از کسانی که عاشق هنر زیبای گلدوزی هستند، دوست دارند کار با سوزن پانچ را یاد بگیرند. باید گفت که سوزندوزی یکی از هنرهای اصیل و قدیمی ایران است و تاریخچه طولانیای دارد. حتی سفیر پادشاه هنری سوم در قرن پانزدهم، وقتی در زمان حکومت مغولان به ایران سفر کرد، در سفرنامه خود از زیبایی خیرهکننده سوزندوزیهای ایرانی نوشته است.
سوزندوزی در زبان انگلیسی SUZANI نامیده میشود که این واژه از نام فارسی این هنر اصیل گرفته شده است. با وجود گذشت سالها و قرنها، این هنر همچنان پرطرفدار است و با کمک طرحها و کیتهای مختلف، به شکلهای گوناگون از مدلهای ساده تا پیشرفته دوخته میشود.
این هنر در واقع با استفاده از سوزن پانچ و ایجاد بخیه روی پارچه خلق میشود. سوزندوزی یک هنر گلدوزی خلاقانه است که هم تازهکارها و هم افراد حرفهای علاقه دارند از آن در کارهای دستی زیبای خود استفاده کنند.
برخلاف چیزی که ممکن است در ابتدا فکر کنید، سوزندوزی کار سختی نیست و وقتی اصول اولیه آن را یاد بگیرید، میتوانید انواع تابلو، دیوارکوب، کوسن و حتی فرش را بدوزید.
انواع سوزن های مناسب هنر پانچ دوزی
در هنر پانچدوزی از سوزن مخصوصی به نام پانچ استفاده میشود که به آن سوزن مخملدوزی یا سوزن شبهقالی نیز گفته میشود. این سوزن، بلند و توخالی است و یک سوراخ بزرگ دارد. دسته سوزنها معمولاً از جنس چوب یا پلاستیک ساخته میشود.
سوزنهای پانچ چوبی علاوه بر دوام بالا، قیمت بیشتری هم دارند و جزء مدلهای کلاسیک محسوب میشوند. با این حال، نوع پلاستیکی آن اگر با مواد مرغوب تولید شده باشد، برای مدتی طولانی نیاز شما را برطرف میکند.
سوزنهای پانچ بسته به طرحی که انتخاب میکنید، انواع مختلفی دارند. اگر میخواهید هزینه کمتری پرداخت کنید، میتوانید از بستههای سهتایی پلاستیکی استفاده کنید. نکته مهم این است که سوزنهای چوبی فقط یک سوزن ثابت دارند و قابل تعویض نیستند.
امکان تعویض سوزن به شما کمک میکند تا در دوختهای خود تنوع بیشتری داشته باشید. این ویژگی در مدلهای کلاسیک وجود ندارد، اما در نمونههای پلاستیکی برای راحتی بیشتر هنرمندان در نظر گرفته شده است.
در دوره جامع گلدوزی سایت آنبین میتوانید از صفر تا صد گلدوزی را فراگیرید.
آشنایی با سوزن مناسب برای پانچ دوزی
به طور کلی، سوزنهای نیدل پانچ در سه ویژگی اصلی با یکدیگر فرق دارند:
– از نظر ضخامت یا نازکی
– از نظر جنس دسته که چوبی یا پلاستیکی است
– و از نظر قابل تنظیم بودن یا ثابت بودن دسته
سوزن نیدل پانچ با دسته پلاستیکی و قابلیت تنظیم ارتفاع، این امکان را به شما میدهد که برای طرحهای مختلف از آن استفاده کنید. همچنین این نوع سوزنها معمولاً همراه با یک سوزن مخصوص نخ کردن عرضه میشوند که کار را سریعتر و راحتتر میکند.
سوزن پانچ ضخیم با دسته چوبی و ثابت، دارای سوزنهای نخکن با کیفیت بالاست. انتخاب این نوع سوزن با دسته چوبی، علاوه بر دوام، به حفظ محیط زیست نیز کمک میکند.
سوزن نیدل پانچ نازک و سهسوزنه، مناسب برای نخهای گلدوزی و کامواهای ظریف است. این مدل نیز قابلیت تنظیم دارد و معمولاً با دو سوزن نخکن ارائه میشود.
وسایل مورد نیاز برای شروع پانچ دوزی
برای شروع کار، اول از همه بیایید ببینیم به چه وسایلی نیاز دارید. این وسایل عبارتند از:
* یک سوزن مخصوص نیدل پانچ
* یک کارگاه گلدوزی یا حلقه مخصوص
* پارچه مناسب برای نیدل پانچ که معمولاً زبر یا پشمی است
* یک طرح یا الگو برای پانچ کردن
* یک مداد یا کاغذ کاربن برای انتقال طرح
* یک سوزن معمولی برای نخ کردن
* یک قیچی تیز و مناسب
قبلاً در مورد انواع سوزنها و جنسهای مختلف آنها صحبت کردیم تا انتخاب و خرید برایتان راحتتر شود. حالا خوب است کمی هم درباره پارچه مناسب برای این هنر صحبت کنیم.
پارچهای که برای نیدل پانچینگ استفاده میکنید، معمولاً باید از نوع زبر یا پشمی باشد. در زبان انگلیسی به این نوع پارچه، پارچه راهب میگویند، چون در گذشته راهبان از آن برای دوخت لباسهای خود استفاده میکردند. این پارچه خودش انواع مختلفی دارد که هر کدام برای کارهای خاصی در سوزندوزی مناسب هستند. علاوه بر این، شما میتوانید از پارچههای دیگری مثل لنین، کنف، متقال و کرباس نیز استفاده کنید. تنها نکته بسیار مهم این است که بافت پارچه با اندازه سوزن و نوع کاموایی که استفاده میکنید، هماهنگ باشد. برای نخهای نازک، از پارچههایی با بافت ریز استفاده کنید و برای نخهای ضخیم، سراغ پارچههای با بافت درشت بروید.
نحوه کار با سوزن نیدل مناسب پانچ دوزی
ابتدا طرحی که میخواهید را با قلم مخصوص روی پارچه میکشید. میتوانید از هر مدل گلدوزی استفاده کنید، اما پیشنهاد میشود از طرحهای مخصوص پانچدوزی کمک بگیرید. نکته جالب این است که نقش اصلی روی پشت پارچه کشیده میشود و شما هم از همان قسمت پشت، کار دوخت را شروع میکنید. در پایان، اثر هنری شما روی پشت پارچه پدیدار خواهد شد.
بعد از این، پارچه را داخل کارگاه میگذارید. فقط توجه کنید که پارچه باید طوری داخل کارگاه قرار بگیرد که کاملاً سفت و کشیده باشد، مثل یک طبل. این کار باعث میشود سوزن به راحتی و با دقت روی پارچه فرود بیاید. اگر احساس کردید پارچه شل شده، با چرخاندن پیچ کارگاه، آن را دوباره محکم کنید. همیشه حواستان باشد که حدود ۵ سانتیمتر از نخِ شما از نوک سوزن بیرون بماند. سپس سوزن را روی پارچه و دقیقاً بر اساس خطوط طرح یا الگو حرکت دهید و تا انتهای کار فشار دهید تا بخیهها محکم شوند و از هم جدا نشوند.
سوزن را به آرامی به سمت خود بکشید تا نوک آن کاملاً از پارچه خارج شود. سپس، سوزن را درست در کنار نقطهای که کوک قبلی را زدهاید، دوباره وارد پارچه کنید و آن را به آرامی فشار دهید تا از طرف دیگر بیرون بیاید. این کار را ادامه دهید تا طرح کامل شود.
توجه داشته باشید که طرحی که میدوزید، در پشت کار نمایان میشود. در ابتدا، کوکها ممکن است جدا از هم به نظر برسند، اما با پیشرفت کار، این بخیهها به هم متصل شده و در نهایت یک نقش زیبا و کامل تشکیل میدهند.
وقتی میخواهید بخشی از کار پانچدوزی را به پایان برسانید، کافی است آخرین بخیه را با انگشت خود نگه دارید. سپس سوزن را چند سانتیمتر به سمت بیرون بکشید و نخ را از همان نقطه شروع، قیچی کنید. بخش برشخورده در پشت کار، نیازی به چسب زدن یا گرهزدن ندارد.
پس از اتمام سوزندوزی، نخ را از داخل سوزن پانچ خارج کنید و انتهای آن را در جای خود محکم نمایید. در مرحله آخر، حلقههای ایجادشده را با نوک قیچی جابهجا کرده و مرتب کنید. اکنون به پایان کار نزدیک شدهاید و میتوانید طرح زیبا و نهایی خود را ببینید.
حالا که هنر پانچدوزی را یاد گرفتهاید، برای خرید وسایل مورد نیاز آن میتوانید به فروشگاه آنبین مراجعه کرده و لوازم لازم را تهیه کنید.
دیدگاهتان را بنویسید