کاشی کاری و میز معرق کاشی شب پر ستاره اثر ونگوگ

چند سال پیش، یکی از نزدیکانم به من گفت که آرزو دارد یک میز قهوه با تکنیک معرق کاشی درست کند و طرح آن را از تابلوی معروف وینسنت ونگوگ به نام “شب پرستاره” الهام بگیرد. من هم برای تشویق و همراهی او، تصمیم گرفتم یک میز قهوه برای شب کریسمس بسازم و به او قول دادم که به زودی با هم به فروشگاه کاشی‌فروشی برویم تا کاشی‌های ریز و مناسب برای نقش‌اندازی روی میز را انتخاب کنیم.
اما به دلایل مختلف، ما هیچ وقت آن طرح معرق کاشی را اجرا نکردیم. در عوض، یک میز قهوه ساده داریم که همه از آن استفاده می‌کنیم، اما نه برای همان کاری که در ابتدا در نظر گرفته شده بود. بارها به فکر معرق‌کاری روی میز افتادیم، اما هرگز این کار را انجام ندادیم.

بعدها همسرم طرح کاشی‌ها را آماده کرد و دخترم هم کمک کرد تا آن‌ها را همراه با چند بشقاب کهنه خرد کنیم و تکه‌های ریز برای معرق‌کاری درست کنیم. این کار سخت اما لذتبخش بود و یک تلاش دسته‌جمعی خانوادگی بود تا محبتمان را به دوست و خانواده‌اش نشان دهیم.
ما چیزهای زیادی از این تجربه یاد گرفتیم و در نهایت نتیجه کار بسیار زیبا و قابل افتخار شد.
حالا بیایید کار ساخت میز معرق کاشی را شروع کنیم.

گام 1 : الهام گرفتن

من آدمی نیستم که زیاد سر از هنر دربیاورم، ولی با این حال زیبایی نقاشی‌های ونگوگ را درک می‌کنم. اسم این تابلوی زیبا «شب پرستاره» است. این اثر، نمای شبانه‌ای از اتاق او در روستای سنت رمی را نشان می‌دهد؛ ونگوگ روز بعد، تصویری را که در خاطرش مانده بود، نقاشی کرد. با وجود این، او در طول زندگی‌اش فقط توانست یکی از تابلوهایش را بفروشد. ما می‌دانستیم که میشل هم از طرفداران اوست و حتی چند تابلوی ونگوگ در خانه‌اش داشت. علاوه بر این، به نظرم اسم پسرش که وینسنت است هم اتفاقی نیست.

دوست من از آن آدم‌هایی است که معمولاً خرید هدیه برایش سخت است. به همین دلیل فکر کردیم چه راهی بهتر از اینکه یک هدیه با معنا برایش درست کنیم؛ هم زیبا باشد و هم به کارش بیاید.

گام 2 : جمع آوری مواد لازم

میزی که درست کردیم ارتفاعش ۶۰ سانتیمتر بود و سطح روی آن هم ۴۶ در ۷۰ سانتیمتر. برای ساختن بدنه میز (بدون احتساب بخش کاشی‌کاری) از این چیزها استفاده کردیم:

سه قطعه چوب مربعی شکل به ابعاد ۹۱.۵ در ۲۱.۶ سانتیمتر، که آن را به دو تکه ۲۴ سانتی و دو تکه ۱۶.۷۵ سانتی برش دادیم.
یک صفحه تخته‌لایه به اندازه ۲۴ در ۱۸ سانتیمتر
سه تکه چوب کاج به ابعاد ۱.۹ در ۷.۶ سانتیمتر، که آن را به ده قسمت ۲۴ سانتی و دو قسمت ۱۹.۳ سانتی تبدیل کردیم.
خمیر چوب
۳۶ عدد پیچ ۵ سانتیمتری
۱۸ عدد پیچ ۱ سانتیمتری
چسب مخصوص چوب
روغن وارنیش
درزگیر و بتونه لاتکس

برای قسمت کاشی‌کاری هم این مواد به کار رفت:

کاشی‌ها و تکه‌های مختلف معرق کاشی
چسب کاشی آکریلیک (که دیر خشک می‌شد و به ما فرصت بیشتری برای کار می‌داد)
چسب رزینی سوپر گلیز (من سه بسته استفاده کردم، ولی با مقدار خیلی کمتری هم می‌شود کار را انجام داد)
تخته‌لایه برای درست کردن قاب دور کار
یک حوله قدیمی که در حین کار از بین رفت
چند تا ظرف پلاستیکی هم موقع کار با چسب رزینی خراب شدند

این هم فهرست ابزارهایی که در این پروژه استفاده کردیم (که احتمالاً کامل نیست):

دریل
اره گردبر
انواع چکش
پیچ‌گوشتی
نوار چسب
گیره
سنباده برقی
کاغذ سنباده
کاردک
قلم‌موی رنگ‌آمیزی
متر
دستکش لاتکس
چوب هم‌زنی
عینک محافظ
گوشی ایمنی
ماسک تنفسی
پودر بندکشی

می‌توانید وسایل مورد نیاز برای معرق کاشی را به صورت یک‌جا از فروشگاه هنری با قیمت مناسب خریداری کنید.

گام 3 : ساخت پایه های میز

برای شروع، باید پایه‌های میز را بسازیم.
هر پایه از دو تکه چوب به طول ۶۱ سانتی‌متر تشکیل شده که به هم چسبانده و با پیچ محکم می‌شوند. لبه‌های پایه‌ها را با کاغذ سنباده صاف می‌کنیم تا هرگونه زبری و ناهمواری از بین برود. سپس مقدار بسیار کمی چسب چوب روی یکی از تخته‌ها می‌زنیم — دقت کنید که چسب زیاد نباشد تا کار تمیز بماند. بعد، هر دو تکه چوب را برمی‌داریم و بین گیره‌های میز کار قرار می‌دهیم.

هر پایه با سه پیچ در جای خود ثابت می‌شود. ابتدا محل هر پیچ را علامت‌گذاری کردم: از هر لبه ۱/۲۷ سانتی‌متر فاصله گذاشتم و یکی هم دقیقاً در مرکز قرار دادم. هر پیچ حدود ۳/۸ اینچ از لبه‌ها فاصله داشت تا درست در وسط چوب قرار بگیرد. سپس سوراخ‌هایی ایجاد کردم که کمی از قطر پیچ کوچک‌تر بودند. با گشاد کردن دهانه سوراخ، می‌توان مطمئن شد که سر پیچ بیرون نمی‌زند. در پایان، پیچ‌ها را بسته و پایه‌ها را کنار هم قرار دادیم.

گام 4 : ساختن قاب بالایی و اضافه کردن پایه ها

قاب بالایی باید یک صفحه چوبی به ابعاد ۶۱ در ۴۶ سانتیمتر باشد که دقیقاً در میان پایه‌ها قرار بگیرد. برای ساخت این صفحه، از دو تکه چوب به طول ۲۴ سانتیمتر و دو تکه چوب به طول ۱۹.۲ سانتیمتر استفاده شد. قبل از بستن قطعات با پیچ، مطمئن شوید که اندازه‌ها به درستی با قاب هماهنگ است.

هر گوشه از قاب باید با یک پیچ در جای خود محکم شود. لازم نیست تعداد پیچ‌ها را دقیق بشمارید، فقط قطعات را به خوبی تراز کنید. بعد از اتمام کار، این پیچ‌ها دیگر دیده نخواهند شد.

پس از ساخت قاب، کمی چسب چوب درون پایه‌ها بزنید و قاب را داخل آن فشار دهید. برای اتصال محکم‌تر، از دو پیچ اضافی استفاده کنید، اما مراقب باشید جای پیچ‌ها را طوری انتخاب کنید که به یکدیگر برخورد نکنند. این مراحل را برای هر چهار پایه تکرار کنید و سپس به مرحله بعد بروید.

گام 5 : پرکردن سوراخ پیچ ها و سمباده کشی

بعد از اینکه تمام قطعات چوب به طور کامل به هم وصل شد، داخل هر سوراخ پیچ را با خمیر مخصوص پرکننده چوب پر کنید. این کار کمک می‌کند تا کار نهایی شما ظاهر تمیزتر و زیباتری داشته باشد.

برای این کار، مقداری از این خمیر را داخل هر سوراخ بریزید و سپس با یک کاردک، روی سطح آن بکشید تا مقدار اضافی آن پاک شود و سطحی صاف ایجاد کند. معمولاً بیشتر پرکننده‌های چوب پس از چند ساعت کاملاً خشک می‌شوند. بعد از خشک شدن کامل، با یک کاغذ سمباده روی قسمت‌های پر شده و اطراف آن را به آرامی سنباده بکشید تا کاملاً هموار و یکدست با سطح چوب شود.

گام 6 : نصب ریل ها

تخته بالایی که با هنر معرق کاشی تزیین شده، باید روی ریل‌هایی داخل قاب قرار گیرد. این ریل‌ها باید به اندازه کافی پایین باشند تا هم تخته و هم کاشی‌های روی آن، کاملاً زیر لبه قاب جای بگیرند. اولین اشتباهی که من مرتکب شدم این بود که جای ریل‌ها را به اندازه لازم گود نکردم و در نتیجه مجبور شدم همه آن‌ها را دوباره باز کرده و نصب کنم. بعد از آن، در تعیین جای ریل‌ها در قسمت پایین هم زیاده‌روی کردم و آن‌ها را بیش از حد پایین قرار دادم! نکته مهم این است که قبل از شروع کار، باید با اندازه‌گیری دقیق مشخص کنید که ریل‌ها چقدر باید از لبه قاب فاصله داشته باشند تا درست در جای خود قرار گیرند.

هر ریل یک پایه مربع شکل به ابعاد ۴ سانتی‌متر دارد. آن‌ها را به اندازه طول مورد نیاز ببرید تا یک چهارچوب کامل در زیر تخته بالایی تشکیل شود. من برای سوراخ‌های پیچ، حفره‌هایی به عمق ۱ سانتی‌متر ایجاد کردم و سپس قبل از نصب، تمام پیچ‌ها را در جای خود روی تخته‌ها قرار دادم. دلیل این کارم این بود که می‌دانستم وقتی تخته بالایی را نصب کنم، پیچ‌ها را از زیر کار محکم خواهم کرد و نمی‌خواستم با وارونه قرار دادن آن‌ها، نتیجه کار را خراب کنم.

گام 7 : رنگ لاکی

استفاده از لاک برای مبلمان چوبی، علاوه بر ایجاد رنگ‌های طبیعی و زیبا، یک لایه محافظ نیز روی چوب ایجاد می‌کند.

برای این کار، یک قلم‌موی خوب لازم دارید. حتماً زیر کارتان روزنامه پهن کنید تا قطرات لاک همه‌جا پخش نشود. من شخصاً ترجیح می‌دهم یک صفحه یا وسیله جداکننده بین میز و روزنامه قرار دهم تا بعد از کار، روزنامه به پایه‌های میز نچسبد و به راحتی بتوانم آن را بردارم.
فراموش نکنید که از ماسک استفاده کنید، چون بوی لاک بسیار تند است و نفس کشیدن در آن فضا سالم نیست.

این کار در نگاه اول ساده به نظر می‌رسد، ولی برای انجام صحیح آن باید وقت کافی بگذارید. ابتدا رنگ لاک را خوب هم بزنید، سپس آن را با حرکات آرام و یکدست روی تمام قسمت‌های چوب بکشید. دقت کنید که قلم مویتان تمیز و بدون ذرات اضافه باشد تا روی کار خط و اثری نماند. برای اکثر لاک‌ها، سه بار رنگ‌آمیزی پشت سر هم کافی است تا هم ظاهر زیبایی به چوب بدهد و هم از آن به خوبی محافظت کند.

کار میز شما به پایان رسید. حالا نوبت شکستن کاشی‌ها است

گام 8 : خرد کردن کاشی ها!

دختر عزیزم از این قسمت خیلی خوشش می‌آمد!

اول باید یک جای مناسب برای این کار پیدا کنید. ما از روی میز کارمان استفاده کردیم، ولی اندازه‌اش برای چنین کاری کمی بزرگ بود. فراموش نکنید که حتماً عینک محافظ و گوشی ایمنی بگذارید.

یک حوله کهنه و بی‌استفاده را روی زمین پهن کنید. سپس بشقاب یا کاشی را وسط آن بگذارید و لبه‌های حوله را بالا بیاورید و گره بزنید. با این روش، هم جمع‌آوری تکه‌ها راحت‌تر می‌شود و هم از پخش شدن ذرات کاشی در همه‌جا جلوگیری می‌کنید. حالا می‌توانید شروع به ضربه زدن کنید! ما چند نوع چکش مختلف را امتحان کردیم و متوجه شدیم چکش آهنگری از بقیه بهتر جواب می‌دهد.

ما در ابتدا می‌خواستیم تکه‌های بشقاب اول را به شکل منظم و یکدست دربیاوریم؛ اما بعد فهمیدیم که داشتن قطعات ریز و درشت، نتیجه‌ی بهتری دارد و لازم نیست حتماً همه‌ی تکه‌ها اندازه‌ی یکسانی داشته باشند. دیگر نیازی نبود نگران شکستن قطعات بزرگ و تبدیل آن‌ها به تکه‌های کوچک‌تر باشیم. این کار برایمان واقعاً لذتبخش و جذاب شد.

همچنین لازم است یک ظرف همراه داشته باشید تا تکه‌های شکسته شده را داخل آن بریزید. من خودم از یک ظرف پلاستیکی استفاده کردم.

گام 9 : ساخت موزاییک

از آنجایی که دوست نداشتیم هنگام ساخت کارمان، تحت فشار زمان باشیم، اول تکه‌های کاشی را آماده کردیم تا بعداً با چسب مخصوص آن‌ها را سر جایشان بچسبانیم. قبل از استفاده از چسب، کاشی‌ها را مستقیماً روی صفحه کار گذاشتیم تا ببینیم نقشه کلی کار چطور می‌شود و هر قطعه باید در کدام قسمت قرار گیرد.

از آنجا که می‌دانستیم قرار است کاشی‌ها را برعکس کنیم، لبه‌های اضافی در گوشه‌های صفحه ایجاد کردم. چون این لبه‌ها بعداً برداشته می‌شدند، مهم نبود که شکل ظاهری زیبایی داشته باشند.

سپس همسرم با الهام از نسخه چاپی نقاشی “شب پرستاره”، طرح کلی را روی صفحه کشید. او با مداد شکل‌های اصلی را روی تخته ترسیم کرد. پس از این مرحله، خرده‌کاشی‌ها را روبروی خود چیدیم و کار را آغاز کردیم.

بعضی از تکه‌های کاشی بیش از حد بلند بودند و از سطح بقیه قطعات بالاتر می‌زدند. مجبور بودم آن‌ها را دوباره خرد کنم تا همسطح بقیه شوند. همچنین برای پوشش دادن تمام کاشی‌ها، سه برابر بیشتر از میزانی که در ابتدا پیش‌بینی کرده بودم، از رزین استفاده کردم.

گام 10 : برگرداندن ، چسب زدن و دوباره برگرداندن!

دو تکه چوب سه‌لا پیدا کردیم که پهنای تقریباً برابری داشتند و از اندازه کاشی کمی بزرگتر بودند. کاشی را روی یکی از این تخته‌ها گذاشتیم، سپس حوله کهنه‌ای را که از مرحله قبل داشتیم، روی کاشی انداختیم و تخته دوم را روی آن قرار دادیم. بعد با احتیاط همه چیز را برگرداندیم.

سپس یک لایه ضخیم از چسب کاشی را روی تخته زیرین پخش کردم و با کاردک آن را صاف کردم. بعد این تخته را روی سطح کاشی‌هایی که در حالت برعکس قرار داشتند گذاشتم و با چکش به آرامی روی آن کوبیدم تا مطمئن شوم همه قسمت‌ها به خوبی به هم چسبیده‌اند. دوباره همه چیز را مانند یک ساندویچ با گیره محکم کردم و بعد آن را برگرداندم. چون چسب زده بودیم، این بار دیگر نگران برگرداندن کاشی‌ها نبودیم.

گام 11 : پایان دادن به کار

وقت آن رسیده بود که کاشی‌ها را دوباره سر جایش بچینم. طبق راهنمای چسب کاشی، فقط ۴۵ دقیقه فرصت داشتیم. اما در عمل، من نزدیک دو ساعت روی این مرحله وقت گذاشتم و هنوز هم چسب هیچ‌گونه اثری از خشک شدن نشان نمی‌داد.
روز بعد، وقتی چسب کاملاً خشک شده بود، یک دستمال برداشتم و به نرمی اثر انگشت‌ها و ردهای باقی‌مانده روی کاشی‌ها را پاک کردم. یادتان باشد وقتی رزین زده شود، هر لکه یا اثری که روی کاشی بماند، ماندگار خواهد شد و پاک نمی‌شود!
در پایان، با حوصله و دقت زیاد لبه‌های اضافی را جدا کردم. مراقب باشید وقتی می‌خواهید تخته‌ها را از هم جدا کنید، کاشی‌ها کنده نشوند؛ چون چسب علاوه بر چسباندن کاشی‌ها، به لبه‌های قالب هم چسبیده است.

گام 12 : نصب قطعه های مشخص شده بر روی میز

یک حاشیه کوچک از لبه‌ها فاصله بگذارید تا وقتی رزین را می‌ریزید، از کناره‌ها بیرون نزند. من برای این قسمت از لاتکس استفاده کردم چون رزین با لاتکس واکنش نمی‌دهد.
بعد، تخته را با فشار خوب به سمت پایین نگه دارید و با پیچ‌هایی که از قبل در جای خود هستند، آن را به ریل‌های زیرین متصل کنید. مطمئن شوید تخته کاملاً در جای درست قرار گرفته است. من این کار را به درستی انجام ندادم و وقتی رزین در حال پر کردن درزها بود، کارم به یک ریخت‌وپاش بزرگ روی دست‌هایم ختم شد!

گام 13 : استفاده از رزین

مرحله نهایی: ریختن چسب رزین. در ابتدا ما قصد داشتیم از دوغاب برای پر کردن فاصله‌های بین کاشی‌ها استفاده کنیم، اما وقتی متوجه شدیم که کاشی‌ها همسطح نیستند و بعضی از تکه‌های بشقاب کاملاً صاف نبودند، فهمیدیم که باید راه‌حل دیگری پیدا کنیم.

یاد یک ویدئو افتادم که در آن با استفاده از درب بطری و رزین، یک میز درست کرده بودند. به نظرم ایده خوبی بود و برای کار ما هم مناسب می‌رسید.

کار با این نوع چسب رزین واقعاً آسان بود. فقط کافی بود دو ماده داخل بسته را با هم مخلوط کرده و با قلم‌مو هم بزنم. باید مراقب می‌بودم که حباب داخل مخلوط ایجاد نشود. البته من از سه بسته استفاده کردم و هر بار کمی حباب در مایع به وجود آمد. قبل از شروع، لبه‌های میز را چسب زدم تا رزین از آن نشت نکند. همچنین با کمک تراز، مطمئن شدم که سطح میز کاملاً صاف است تا مایع به یک سمت نرود.

بعد از این مراحل، رزین را آماده کردم و کمک‌کمک روی سطح ریختم. با یک تکه چوب، مایع را به همه جای میز هدایت کردم تا تمام قسمت‌ها و گوشه‌ها به خوبی پوشش داده شود.

از آنجا که رزین اولیه برای پوشاندن همه کاشی‌ها کافی نبود، مجبور شدم یک بار دیگر مخلوط تازه درست کنم. این بار کار را در اتاق مهمان انجام دادیم که بخاری روشن بود تا رزین سریع‌تر خشک شود. خوشبختانه در این مرحله، رزین از کناره‌ها بیرون نریخت! حباب‌ها هم خودشان به سطح آمدند و از بین رفتند. فقط یک نکته منفی داشت: هرچه هوا گرم‌تر باشد، گرد و غبار بیشتری روی کار می‌نشیند. البته گرد و خاک زیاد نبود، ولی من خوشم نیامد.

وقتی این لایه خشک شد، دیدم که هنوز بعضی از کاشی‌ها بالاتر از سطح رزین قرار دارند. بنابراین یک لایه دیگر هم ریختم. این بار برای جلوگیری از نشستن گرد و غبار، روی کار را پوشاندم. همچنین سعی کردم این لایه آخر را در دمای کم‌تری انجام دهم تا حباب‌ها فرصت بیشتری برای خارج شدن داشته باشند. در پایان، اگرچه مقداری حباب و ناصافی روی سطح باقی ماند، اما در کل نتیجه زیبا شد. اگر از اول دقت بیشتری می‌کردم و می‌دانستم که چطور از هدر رفتن رزین جلوگیری کنم، احتمالاً نصف این مقدار مواد مصرف می‌شد یا حتی کمتر.

گام 14 : افکار نهایی

من و همسرم و دخترم، به این میز بسیار افتخار می‌کنیم. شاید این میز، زیباترین چیزی باشد که تا به حال ساخته‌ام. از اینکه توانستم با کمک خانواده‌ام آن را بسازم و سپس به دوست خوبم هدیه بدهم، واقعاً خوشحالم.

اگر دوست دارید هنر معرق کاشی را یاد بگیرید، در کلاس‌های هنری ما شرکت کنید. ما همیشه مشتاق شنیدن نظرات و پیشنهادهای شما هستیم، پس دیدگاه‌های خود را با ما در میان بگذارید.

با توجه به اینکه در متن اصلی فقط نام یک پروژه (“The Starry Night Mosaic Table” از instructables) ذکر شده و هیچ محتوای تفسیری، توضیحی یا متنی برای بازنویسی وجود ندارد، عملاً چیزی برای تغییر یا بازنویسی در دسترس نیست.