در این بخش از تاپ ناپ ، متن کامل شعر «نیایش» فارسی پنجم (صفحهٔ ۱۴۰) را بیت به بیت به زبان ساده و روان معنی کردهایم و در کنار آن، آرایههای ادبی مهمِ شعر—مثل تشبیه، تکرار، واجآرایی و پرسش بلاغی—را دقیق و کوتاه توضیح دادهایم تا دانشآموز معنا و زیبایی اثر را همزمان ببیند.
واژههای دشوار با معناهای روشن آورده شده و برای هر بیت، کلمات کلیدی با «همخانوادهها» و «متضاد/مخالف» کاربردی معرفی شدهاند تا دایرهٔ واژگان تقویت شود.
در پایان، جمعبندی پیام شعر و نکتههای امتحانی قرار دارد تا مرور نهاییِ درس پایانی کتاب سریع، منظم و مطمئن انجام شود. این صفحه طوری نوشته شده که هم در کلاس بهکار بیاید و هم در خانه، برای تمرین و تکرار قبل از آزمون، خیال شما را راحت کند.
توصیه میکنیم حتماً مقاله معنی کلمات درس آوای گنجشکان فارسی ششم ✅ هم خانواده و متضاد و خلاصه را مطالعه کنید.
معنی و آرایه های شعر نیایش فارسی کلاس پنجم دبستان
در کتاب مثنوی معنوی، که سرودهٔ جلالالدین محمد مولوی است، سخنان نغز و پندهای گرانبهایی یافت میشود. این اثر جاودان دربردارندهٔ داستانها و حکایتهایی است که هر یک حقیقتی از زندگی را به تصویر میکشد. مولوی در دفتر نخست این کتاب، با زبانی روان و دلنشین، مفاهیم عمیق عرفانی را برای خواننده روشن میسازد. بخشی از این گنجینه، شامل دعاها و مناجاتهایی است که روح را صیقل میدهد و قلب را به آرامش میرساند.
برای یادگیری پیشرفته، به معنی درس هفدهم فارسی ششم ستاره روشن ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه مراجعه کنید.
برای یادگیری پیشرفته، به معنی شعر باران فارسی کلاس ششم صفحه ۷۲ ✅ هم خانواده مخالف ، خلاصه و پیام شعر مراجعه کنید.
در صورت علاقهمندی، مطلب معنی شعر ستایش فارسی هفتم صفحه ۹ ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه را از دست ندهید.
ابیات و معنی
این درختان همانند انسانها هستند که دستهایشان را از دل خاک به آسمان بلند کردهاند.
آنها همچون آدمیان، دست نیایش به سوی پروردگار برافراشتهاند و از ژرفای زمین به او روی آوردهاند.
توصیه میکنیم این مطلب معنی شعر نیایش فارسی ششم صفحه 114 ✅ هم خانواده مخالف و خلاصه را حتماً بخوانید.
برگهای سبز و شاخههای بلند آنها، رازهای نهفته در دل خاک را با خدا در میان میگذارند.
آنها با زبان سبز خود، اسرار آفرینش را از عمق زمین بازگو میکنند.
دعاهای «یا رب…» در نثر روان
یا پروردگارا، مهر و بخشایشت را از ما دریغ نکن و ما را در پناه محبت و عطوفت خود نگه دار.
دلهایمان را با نور آگاهی و شناخت روشن کن و درون ما را با پرتو هدایتت تابناک ساز.
ما را با همان نوری پرورش بده که انسانهای شایسته را پرورش دادی و آن روشنایی راهنما را به ما نیز عطا کن.
ای پادشاه عالم، آنان که در غفلتند با لطف خود بیدارشان کن و با رحمتت آنان را آگاه و هوشیار ساز.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه معنی کلمات درس نهم فارسی ششم + هم خانواده مخالف ، خلاصه و پیام درس.
نکتهٔ مفهومی «نور» کنایه از هدایت و محبت الهی است. «ملکا» خطابِ دعایی به خداوند (ندا).
این دو بیت از «مثنوی معنوی» و دعاهای پایانی از «فیه ما فیه» مولوی نقل شدهاند.
معنی کلمات نیایش صفحه ۱۴۰ فارسی پنجم ابتدایی
| واژه | معنی یکتا |
|---|---|
| یا رب | ای پروردگار؛ خطابِ دعا به خدا. |
| لطف | مهربانیِ دلسوزانهٔ خدا. |
| رحمت | بخشایش و مهرِ گستردهٔ الهی. |
| باز مگیر | دریغ نکن، از ما قطع مکن. |
| پرتو | تابش/روشنی؛ کنایه از اثر هدایت. |
| معرفت | شناخت روشن و هدایتگر. |
| روشن دار | روشن نگهدار؛ نورانی ساز. |
| نور | روشنی؛ در متن: هدایت و الهام. |
| پروردگارا / ملکا | ای پروردگار / ای پادشاه عالم؛ خطابِ دعایی به خدا. |
| غافلان / بیدار گردان | بیخبران / آگاه و هوشیارشان کن. |
کلمات هم خانواده شعر نیایش فارسی کلاس پنجم
لطف → نرمی، ظرافت، مهربانی کردن
رحمت → مهربان، بخشنده، بخشش
معرفت → شناخت، دانا، دانشها
نور → درخشان، تابان، نورها
روشن → تابان، روشنایی، روشنکننده
پروردن → پروراندن، پروراننده، پروریده
کلمات مخالف ( متضاد) شعر نیایش فارسی کلاس پنجم
لطف در برابر بیمهری قرار دارد.
رحمت در برابر قساوت و سنگدلی است.
نور در مقابل تاریکی و ظلمت معنا میشود.
معرفت در برابر جهل و نادانی است.
روشن در مقابل تیره و تاریک قرار میگیرد.
بیداری در برابر غفلت و بیخبری است.
باز گرفتن و دریغ کردن در مقابل بخشیدن و اعطا کردن است.
غافلان در برابر آگاهان و بیداران قرار دارند.
امیدواریم این نوشته از «تاپ ناپ» دربارهٔ مفهوم شعر «نیایش» و کلمات مهم آن، به همراه واژههای همخانواده و متضادهایشان، برای شما دانشآموزان عزیز پایهٔ پنجم سودمند و قابل استفاده بوده باشد.
مطلب قبلی: معنی واژهها و پاسخ حکایت جوان و راهزن کتاب فارسی کلاس پنجم + معنی ضربالمثلها











