ویترای چیست ؟
درود به همه هنردوستان عزیز.
اگر نام هنر ویترای به گوشتان خورده و کنجکاو شدهاید که بیشتر دربارهاش بدانید یا این هنر را یاد بگیرید و با روشهای آن آشنا شوید،
ما در کنار شما هستیم تا راهنماییتان کنیم. پس در این مسیر با ما همراه باشید…
هنر ویترای یا همان نقاشی روی شیشه، به تزئین ظروف شیشهای با استفاده از رنگ و طرح گفته میشود. این هنر قرنهاست که در بین فرهنگهای گوناگون جایگاه ویژهای دارد
و نمونههای فراوان و زیبایی از آن را میتوان در موزههای سراسر دنیا دید.
علاوه بر ظروف شیشهای تزئینشده با نقاشیهای حرفهای یا کندهکاریهای دقیق و ظریف
که از گذشته تا امروز توسط استادان این رشته خلق شدهاند،
گاهی حتی طرحهای ساده یا خطوط رنگیِ بیآلایش هم میتوانند ظروف شیشهای بسیار ساده و معمولی را
که شاید هرگز به چشم نمیآیند،
به آثار زیبا و جذابی تبدیل کنند.
تزئین بطریها، لیوانها و ظروف شیشهای و همچنین آینههای کوچک و بزرگ
با نقاشیهای ساده، کاری بسیار آسان است. با یادگیری چند روش ابتدایی میتوانید
در مدت کوتاهی در خانه این کار را انجام دهید و از نتیجهی هنرتان لذت ببرید.
برای نقاشی روی شیشه که به آن ویترای گفته میشود،
نیازی به ابزارهای پیچیده و زیاد نیست؛
فقط با کمی رنگ مخصوص ویترای و وسایل سادهای مثل قلممو و اسفنج، میتوانید
ظروف شیشهای ساده و حتی بیارزش مانند بطریها یا شیشههای سس، مربا و آبلیمو را به آثار تزئینی زیبا و منحصربهفردی تبدیل کنید.
برای شروع، بهتر است ظروفی را انتخاب کنید که هم قیمت کمی دارند و هم شکل و شمایل جالبی دارند.
وسایل مورد نیاز:
وسایل مورد نیاز برای نقاشی ویترای:
• رنگ مخصوص ویترای (این رنگ در دو نوع پایه تینر و پایه آب موجود است)
• خمیر مخصوص برای دورگیری کار
• یک پالت برای مخلوط کردن رنگها
• قلممو (بهتر است از قلمموی گرد استفاده کنید و شماره آن را بسته به ظرافت طرح خود انتخاب کنید)
• تینر (برای رقیق کردن رنگ و تمیز کردن قلممو پس از اتمام کار)
• یک ظرف شیشهای (میتوانید روی یک شیشه ساده نقاشی بکشید و بعد آن را قاب بگیرید، یا روی لیوان، پارچ، شیشههای مربا و سس، آینه، کاشی و هر سطح دیگری که دوست دارید طراحی کنید. حتی میتوانید ابتدا روی طلق شفاف یا پلکسی تمرین کنید)
• یک وسیله نوکتیز (برای از بین بردن حبابهای روی رنگ قبل از خشک شدن، زیرا پس از خشک شدن، این حبابها در کار دیده میشوند)
برای خرید وسایل ویترای با قیمت مناسب از هنری کلیک کنید.
خرید وسایل ویترای
برای تهیه مواد و ابزار مورد نیاز این آموزش بر روی تصاویر زیر کلیک کنید
روش کار :
مرحله اول (آماده سازی)
اول، سطحی از ظرف که میخواهید روی آن کار کنید را با کمی آب و صابون تمیز کنید تا چربی و گرد و خاک آن پاک شود.
اگر طرحی که مد نظر دارید از قبل آماده است، آن را پرینت بگیرید.
اگر هم ایده جدیدی در ذهن دارید، آن را روی کاغذ بکشید.
میتوانید از الگوهای خام ویترای نیز استفاده کنید.
سپس، طرح خود را به گونهای داخل ظرف بچسبانید که از بیرون به راحتی دیده شود.
اگر ظرف شما صاف و مسطح است، میتوانید طرح را زیر شیشه قرار داده و با چسب نواری آن را ثابت نگه دارید.
مرحله دوم (رنگ آمیزی)
حالا با استفاده از خمیرهای دورگیری، نقشهی مورد نظرتان را روی شیشه پیاده کنید.
دقت کنید که خط دور هر بخش از طرح، کاملاً بسته و بدون وقفه باشد
تا رنگها از کنارهها خارج نشوند و با هم ترکیب نشوند.
سعی کنید فشاری که هنگام بیرون آوردن خمیر دورگیر از تیوپ وارد میکنید، یکسان و منظم باشد تا طرح نهایی تمیز و یکدست به نظر برسد.
بعد از این که مرحله دورگیری رو انجام دادید، چند ساعت به کار استراحت بدید تا کاملاً خشک بشه. بعد از خشک شدن، میتونید رنگآمیزی رو شروع کنید.
دقت کنید که قبل از خشک شدن کامل دورگیر، این کار رو انجام ندید.
(خشک شدن خمیر دورگیر معمولاً بین نیم ساعت تا یک ساعت زمان میبره)
(این نکته رو هم فراموش نکنید که هرگز بطری رنگ رو تکان ندید، چون این کار باعث ایجاد حباب در رنگ میشه)
مقداری از رنگ رو داخل پالت بریزید و با آرامش و دقت، رنگ کردن کارتون رو آغاز کنید.
اگر خواستید رنگ رو رقیقتر کنید، میتونید از آب یا تینر استفاده کنید. (انتخاب بین این دو، بستگی به این داره که رنگ شما بر پایه آب هست یا حلال دیگری).
جهت رنگ کردن سطح از چه نوع قلم مویی باید استفاده کنم؟
برای این کار، قلمموهایی مناسب هستند که از موی مصنوعی یا ترکیبی از موی طبیعی و مصنوعی ساخته شدهاند و انعطاف خوبی دارند.
انتخاب نوع قلممو به سطحی که میخواهید رنگآمیزی کنید بستگی دارد.
اگر میخواهید یک سطح بزرگ را رنگ کنید، میتوانید از قلمموهای پهن در اندازههای مختلف استفاده کنید.
برای قسمتهای کوچکتر نیز میتوانید از قلمموهایی با شکلهای گوناگون بهره ببرید که با اندازه و طرح مورد نظرتان هماهنگ باشند.
مقدار رنگی که برمیدارید باید متوسط باشد. اگر رنگ بیش از حد باشد، روان شده و جاری میشود و اگر مقدار آن کم باشد، اثر قلممو روی کار باقی میماند. سپس با حرکت منظم و پیوستهی دست، سطح مورد نظر را رنگ بزنید. حتی میتوانید رنگهای مختلف را با هم ترکیب کنید تا به رنگ دلخواه خود برسید. با کمک یک قلمموی سرگرد، رنگ را به شکل قطرهقطره روی سطح قرار دهید و بعد آن را به طور یکسان پخش کنید (توجه داشته باشید که قلممو را به صورت عمودی در دست بگیرید).
برای نقاشی روی آیینه یا شیشه، نباید قلمو را محکم روی سطح بکشید. بلکه باید رنگ را به آرامی روی کار قرار دهید و آن را با ملایمت هدایت کنید تا هر قسمت به طور یکنواخت پر شود. همچنین مراقب باشید که حباب در رنگ ایجاد نشود.
“پس از هر بار استفاده، در بطری رنگ را کاملاً ببندید تا از خشک شدن آن جلوگیری کنید.”
مرحله سوم (خشک شدن و ثابت کردن رنگ)
بعد از اتمام کار رنگآمیزی، بهتر است حدود هشت ساعت دست به اثر نزده و اجازه دهید رنگها به طور کامل خشک شوند.
در این مدت، توصیه میشود قطعه را در اتاقی با هوای خشک و به دور از گرد و غبار قرار دهید.
برای اینکه رنگ اکریلیک به خوبی روی شیشه بچسبد و بعد از خشک شدن بتوان آن را شست، بهتر است رنگ را با چسب مخصوص شیشه (glass medium) ترکیب کنید. سپس با کمک یک ابر، آن را به صورت نقطهای و آرام روی سطح شیشه بزنید.
روش دیگر این است که رنگ اکریلیک را با ژل مات کنندهای به نام فروستینگ ژل مخلوط کرده و از آن استفاده کنید.
همچنین برای محکم شدن و ثابت ماندن طرح ویترای روی کار، میتوانید در پایان از اسپری فیکساتور استفاده کنید.
چه جوری روی آینه با ویترای کار کنم ؟
یک لایه کاغذ کاربن روی سطح آیینه قرار بده و آن را کاملاً ثابت و بدون حرکت کن.
حالا طرح مورد نظرت را روی کاغذ کاربن بگذار و به آرامی با مداد یا خودکار روی خطوط طرح حرکت کن،
به طوری که اثر طرح به کمک کاربن روی آیینه منتقل شود. وقتی کل طرح را کپی کردی،
کاغذ طرح و کاربن را خیلی آرام از روی آیینه بردار تا خطوطی که روی آیینه افتاده پاک نشوند.
در این مرحله با استفاده از دُورگیر (به هر رنگی که دوست داری) خطوط طرح را روی آیینه رسم کن.
بعد از خشک شدن دُورگیر، با رنگهای مختلف داخل طرح را رنگآمیزی کن و صبر کن تا کار کاملاً خشک شود.
اگر از رنگ با پایه تینر استفاده کردهای، که سریع خشک میشود
و دیگر نیاز به کار اضافه ندارد؛ اما اگر از رنگ با پایه آب استفاده کردهای،
باید صبر کنی تا کار به طور کامل خشک شود و در پایان، یک لایه اسپری جلا روی تمام سطح کار بپاش
تا کارت در برابر خط و خش مقاومتر شود و کمتر آسیب ببیند.
چه جوری از ظرف های شیشه ای معمولی ظروف خاص و کاربردی بسازم؟
دوستان عزیزم، شما میتوانید ظرفهای سس، رب، آبلیمو و به طور کلی هر ظرف خالی که تا به حال بعد از مصرف دور میریختید را با این روشهای ساده به چیزهای زیبا و مفید تبدیل کنید و دوباره از آنها استفاده نمایید.
در این تصویر میبینید که چطور میتوانید شیشههای ساده و بیرنگ را به رنگهای مورد علاقهتان درآورید و از آنها استفاده کنید.
میتوانید با کمی خلاقیت و به سادگی، ظرفهای معمولی و دورریختنی را به گلدانهای زیبا تبدیل کنید. به جای خرید گلدانهای آماده، با سلیقه خودتان آنها را بسازید.
باورتون میشه این ظرفهای خالی سس مایونز و خیارشور رو دوباره استفاده کرد؟ حتی میتونین این ظرفهای تمیز و آماده رو به دوستاتون هم هدیه بدین.
با کمی خلاقیت و ذوق، میتوانید برای لوازم آرایشی یا مداد و خودکارهایتان، با کمترین هزینه یک جای مرتب و زیبا درست کنید و به آنها نظم بدهید.
میتونید ترکیب ادویه مورد علاقهتون رو خودتان در خانه آماده کنید. این کار بسیار آسان است و فقط به کمی دقت نیاز دارد.
یه هنرمند با سلیقه، بالکن و حیاط خونهاش رو این شکلی قشنگ و دلباز میکنه.
پرسش و پاسخ های مفید :
چطور از پخش شدن رنگ جلوگیری کنیم؟
اگر روی یک شیء گرد کار میکنید، آن را به حالت خوابیده قرار دهید و بعد از رنگزدن قسمتهای مورد نظر، چند دقیقه صبر کنید تا کمی خشک شود. سپس شیء را بچرخانید و این روش را دوباره تکرار کنید.
اگر در حین کار اشتباه کردیم، چطور آن را درست کنیم؟
اصلاح رنگهای ویترای یا خمیرهای دورگیر فقط زمانی ممکن است که کار هنوز خیس باشد. برای رنگهای ویترای میتوانید یک تکه پارچه نخی را به تینر آغشته کنید و با کمک آن قسمت مورد نظر را پاک و اصلاح کنید.
چطور میتوان با خمیرهای دورگیر خطوط صاف و مرتبی کشید؟
پیش از شروع، رنگ اضافی که از تیوب بیرون زده را پاک کنید. موقع استفاده، خمیر را مثل یک مداد در دست بگیرید و فشار یکدست و یکنواختی به آن وارد کنید.
—
آیا بعد از خشک شدن رنگهای ویترای باید آنها را در فر پخت؟
نه، این رنگها برای کارهای تزئینی استفاده میشوند و نیازی به پختن ندارند.
—
چطور از رد قلممو روی کار جلوگیری کنم؟
برای این کار نباید قلممو را روی سطح بکشید. روش صحیح این است که رنگ را با قلممو روی ظرف قرار دهید و به آرامی آن را هدایت کنید. این حرکت را آنقدر تکرار کنید تا تمام سطح مورد نظر کاملاً رنگ بخورد. دقت کنید که رنگ آنقدر زیاد نباشد که شُرّه کند. با کمی تمرین، به مرور روش درست آن را یاد میگیرید.
—
آیا میتوان کل طرح را از روی ظرف پاک کرد؟
بله، امکانپذیر است.
برای این کار، ظرف را داخل یک ظرف بزرگ پر از آب گرم و تینر قرار دهید تا کاملاً در آن غوطهور بماند. بعد از مدتی، رنگها به صورت لایهلایه کنده شده و از سطح جدا میشوند. سپس با تینر یک بار تمام سطح ظرف را تمیز کنید و در پایان با مایع ظرفشویی آن را بشویید.
اگر از ظرفهای شیشیه سادهای که دارید خسته شدهاید، میتوانید با کمی صبر و ایدهپردازی آنها را به ظرفهای زیبا و خاص تبدیل کنید. حتی میتوانید کاربردهای تازهای برایشان در نظر بگیرید و از آنها به شکلهای جدیدی استفاده کنید.
آشنایی با رنگ های ویترای و سایر لوازم مصرفی
خصوصیات رنگ ها
این رنگها برای نقاشی و تزئین روی شیشه، پلاستیکهای شفاف، پلیاستر، پلکسیگلاس، فلز و دیگر سطوح مشابه ساخته شدهاند.
مهمترین ویژگی های این گروه عبارتند از:
• این رنگها شفاف، براق، پررنگ و در برابر نور مقاوم هستند.
• پایه اصلی آنها تینر یا آب است.
• میتوان آنها را با هم ترکیب کرد.
• دارای طیف رنگی بسیار گسترده و منحصربهفردی هستند.
محصول رقیق کننده:
برای رقیق کردن این رنگها میتوانید از تینر یا وایت اسپریت کمک بگیرید. فقط به خاطر داشته باشید که نسبت دو بخش رنگ به یک بخش رقیقکننده باید رعایت شود.
تمیز کننده قلم موها و سایر لوازم:
حتماً! در ادامه یک بازنویسی ساده و قابل فهم ارائه شده است:
تینر و وایت اسپریت دو مایع شیمیایی هستند که معمولاً برای رقیق کردن رنگ، پاک کردن وسایل رنگآمیزی یا تمیز کردن سطوح استفاده میشوند.
این مواد بسیار فرار هستند، یعنی به سرعت در هوا تبخیر میشوند. بوی تند و تیزی دارند و بخارات آن میتواند برای سلامتی مضر باشد. به همین دلیل، بهتر است هنگام استفاده از آنها در فضایی باشید که هوا به خوبی جریان دارد یا از ماسک محافظ استفاده کنید.
همچنین این مواد قابل اشتعال هستند، به این معنی که به راحتی آتش میگیرند. بنابراین باید از قرار دادن آنها در نزدیکی شعله، جرقه یا حرارت بالا خودداری کنید.
زمان لازم جهت خشک شدن:
برای خشک شدن کامل رنگهای ویترای، حدود ۸ ساعت زمان لازم است. همچنین خمیرهای دورگیر در مدت ۳۰ دقیقه خشک میشوند.
بهتر است محیطی که کار در آن قرار است خشک شود، هوایی خشک داشته و از گرد و غبار دور باشد.
میزان مقاومت رنگ ها:
رنگهای ویترای بعد از خشک شدن کاملاً محکم و بادوام میشوند و میتوانید به آرامی آنها را بشویید.
اما توجه داشته باشید که نباید ظرف را خیس کنید یا برای مدت طولانی در آب قرار دهید.
به طور کلی، سطوحی که با این رنگها تزئین شدهاند، بیشتر جنبه تزئینی دارند و بهتر است به طور مداوم از آنها استفاده نکنید.
نمونه رنگ ها
جدول رنگهای ویترای، طیف گستردهای از رنگها را در اختیار شما قرار میدهد تا بتوانید ایدههای خلاقانه خود را به زیباترین شکل ممکن پیاده کنید.
میتوانید از این رنگها به تنهایی، با ترکیب آنها با یکدیگر و یا با اضافه کردن مدیوم روشنکننده استفاده نمایید.
محصولات جانبی رنگهای ویترای
مدیوم روشن کننده (Lightening) :
میتونید از این مایع برای روشنتر و رقیقتر کردن رنگهای ویترای استفاده کنید.
نکته خوبش اینه که در عین حال، کیفیت رنگ کاملاً حفظ میشه و رنگدانهها هم خراب نمیشن.
مدیوم براق کننده (Medium) :
این رنگها وقتی با مدیوم مخصوصش ترکیب بشن، باعث میشن رنگهای ویترای براقتر و درخشانتر بشن.
مدیوم مات کننده (Matt Medium) :
این ماژیکها قابلیت ترکیب با رنگهای ویترای رو دارن و باعث میشن رنگها مات بشن.
میتونین با استفاده از این رنگها لامپهای رنگارنگ درست کنین که هم برای تزئین منزل مناسبن و هم وقتی روشن میشن، رنگهای زیبایی به فضای اتاقتون اضافه میکنن و باعث میشن از دیدن این جلوهٔ زیبا لذت ببرین.
حالا براتون یه لیست گذاشتیم تا با کمک ازش بتونین رنگ های خوشگل تری درست کنید:
رنگ های اصلی:
آبی – قرمز – زرد
رنگ های روشن :
رنگ اصلی + سفید
رنگ های تیره :
رنگ اصلی + سیاه
ترکیب رنگها
ترکیب رنگها به این صورت است:
قرمز با زرد، نارنجی میسازد.
آبی با قرمز، رنگ بنفش ایجاد میکند.
آبی با زرد، سبز میشود.
سبز با مشکی، سبز لجنی به دست میآید.
آبی با سفید، آبی آسمانی میشود.
قرمز با مشکی، رنگ زرشکی ایجاد میکند.
قرمز با صورتی سیر هم، زرشکی میدهد.
اگر کمی زرد را با آبی و سفید ترکیب کنیم، فیروزهای به دست میآید.
نارنجی با قهوهای، رنگ حنائی میسازد.
سبز با آبی، فیروزهای پررنگ ایجاد میکند.
آبی با کمی مشکی، سورمهای میشود.
سفید با سیاه، خاکستری درست میکند.
قرمز با سفید، صورتی میدهد.
مشکی با قرمز و زرد، قهوهای روشن ایجاد میکند.
صورتی با زرد، رنگ کرم میسازد.
سیاه با زرد، قهوهای مایل به سبز به دست میآید.
قهوهای با قرمز، گلبهی میشود.
نارنجی با زرد، رنگ خردلی ایجاد میکند.
سیاه با نارنجی، قهوهای میدهد.
سفید با آبی تیره، آبی روشن میسازد.
قرمز با بنفش، بنفش مایل به صورتی ایجاد میکند.
زرد با سفید، رنگ لیمویی به دست میآید.
رنگ های گرم
آبی – سبز – بنفش
رنگ های سرد
آبی – سبز – بنفش
ترکیب قرمز با رنگ های دیگر
وقتی رنگ قرمز را با آبی کم ترکیب کنیم، رنگ نیلی به دست میآید.
اگر مقدار قرمز زیاد باشد و با آبی مخلوط شود، نتیجه رنگ سرخابی خواهد بود.
با ترکیب قرمز و سفید، رنگ صورتی ایجاد میشود.
اگر قرمز را با سیاه ترکیب کنیم، رنگ جگری حاصل میشود.
ترکیب مقدار زیاد قرمز با زرد و آبی، رنگ خرمایی را پدید میآورد.
و در نهایت، اگر مقدار کمی قرمز را با زرد و آبی مخلوط کنیم، رنگ قهوهای به دست خواهد آمد.
ترکیب آبی با رنگ های دیگر
وقتی رنگ آبی را با زرد ترکیب کنیم، رنگ سبز به دست میآید.
اگر آبی را با قرمز مخلوط کنیم، نتیجه رنگ بنفش خواهد بود.
ترکیب آبی با سیاه، رنگ سرمهای ایجاد میکند.
اگر به آبی، سفید اضافه کنیم، رنگ آسمانی پدید میآید.
و در نهایت، اگر آبی را با سیاه و سفید بیامیزیم، رنگ طوسی حاصل میشود.
ترکیب زرد با رنگ های دیگر
با ترکیب رنگ زرد و قرمز، رنگ نارنجی به دست میآید.
اگر زرد و آبی را با هم مخلوط کنیم، رنگ سبز ایجاد میشود.
ترکیب زرد و سفید، رنگ نخودی میسازد.
اگر مقدار کمی زرد را با آبی و سفید ترکیب کنیم، رنگ فیروزهای حاصل میشود.
مخلوط کردن زرد با مقدار کمی آبی و سفید، رنگ لیمویی ایجاد میکند.
با ترکیب مقدار زیادی زرد با آبی و کمی سفید، رنگ مغزپستهای به دست میآید.
ترکیب های رنگ
ترکیب رنگهای مختلف برای ساخت رنگهای جدید:
صورتی + زرد = رنگ کرم
آبی آسمانی + سیاه + خاکستری
آبی + زرد + سفید = ارغوانی
سبز + قرمز = قهوهای (مثل رنگ شکلات)
زرد + کمی سیاه + سفید = سبز سیر
کمی سیاه + زرد + آبی = سبز یشمی
زرد + کمی آبی + کمی قرمز = رنگ رُخسار (گونه)
سیاه + سفید = انواع خاکستری
زرد + سفید + آبی = ارغوانی
آبی + زرد + سفید = سبز روشن
آبی + زرد = سبز ملایم
سفید + قرمز + زرد + قهوهای = رنگ پوست
امیدوارم از این آموزش لذت برده باشید دوستان عزیز…
منتظر آموزشهای جذاب بعدی ما باشید.
