روش دوخت و دوز روی لباسهای گوناگون، به جنس و خصوصیات پارچه بستگی داره. ممکن است پارچه شما کشی، ساده، نازک یا کلفت باشه. هر کدوم از این جنسها، روی روش کار و نوع دوخت تأثیر میذاره. اما قبل از شروع، باید ابزار لازم رو آماده کنید و با نکات کلیدی این کار آشنا بشید. در ادامه این مطلب، همراه ما باشید.
وسایل مورد نیاز برای گلدوزی روی لباس
برای شروع این کاردستی، وسایلی که لازم دارید به شرح زیر است:
**لباس:** یک لباس مناسب برای گلدوزی انتخاب کنید. دقت کنید که اگر لباس کشی است، از قبل این موضوع را در نظر بگیرید.
**نخ گلدوزی دمسه (DMC):** استفاده از نخ باکیفیت بسیار مهم است. یک نخ خوب دو ویژگی اصلی دارد:
– پس از شستشو رنگدهی ندارد.
– موقع شستن جمع نمیشود و تغییر شکل نمیدهد.
**سوزن گلدوزی:** بهتر است از یک سوزن بلند و نازک استفاده کنید. سوزن ضخیم ممکن است سوراخهای بزرگی روی پارچه ایجاد کند، اما سوزن مخصوص گلدوزی به شما کمک میکند تا دوختهای محکم و تمیزی داشته باشید.
**وسیله انتقال طرح:** برای این کار میتوانید از میز نور یا پد مخصوص انتقال طرح کمک بگیرید.
**خودکار حرارتی**
**کارگاه گلدوزی**
**قیچی مخصوص گلدوزی**
**طرحی که دوست دارید**
تمام این وسایل را میتوانید به صورت آنلاین و با هزینه مناسب از فروشگاه هنری، از هر نقطهای از ایران، خریداری کنید.
نکات مهم قبل از شروع آموزش گلدوزی لباس با دست
چند نکته ضروری قبل از شروع گلدوزی روی لباس:
اگر لباس شما کشی است، بهتر است از حلقه گلدوزی یا هر وسیلهای که پارچه را سفت میکند استفاده نکنید. چون وقتی لباس را از حلقه خارج کنید، طرح به دلیل کش آمدن پارچه جمع میشود و شکل خود را از دست میدهد.
در دوخت روی پارچههای کشی، برای جلوگیری از ایجاد برآمدگی یا حباب، باید با ملایمت بدوزید و پارچه را تحت کشش زیاد قرار ندهید.
حتماً انتهای نخها را با گرههای محکم ببندید تا بعد از شستشو، دوختها از جای خود خارج نشوند.
هرگز لباس گلدوزی شده را خشکشویی نکنید.
سعی کنید لباس را در دمای کمتر از ۴۰ درجه بشویید تا رنگ نخها ثابت بماند و کارتان خراب نشود.
اگر تازه کار هستید، بهترین انتخاب برای گلدوزی، یک پیراهن ساده بدون کش است. چون میتوانید از حلقه گلدوزی استفاده کنید و کار برایتان راحتتر و با آرامش بیشتری پیش میرود.
حتماً قبل از گلدوزی، لباس را یک بار بشویید تا اگر رنگ دارد، قبل از دوخت ثابت شود و بعد از گلدوزی لباس رنگ پس ندهد.
روی لباس سفید میتوانید از نخهای تیره هم استفاده کنید، به شرطی که نخها باکیفیت باشند و رنگ ندهند. یک راه ساده برای اطمینان از ثبات رنگ نخها این است که قبل از استفاده، آنها را بجوشانید. با این کار اگر نخها رنگ بدهند یا چروک شوند، قبل از دوخت متوجه میشوید و از مشکلات بعدی در شستشو جلوگیری میکنید.
روش های انتقال طرح گلدوزی روی لباس ساده
برای انتقال نقشه و طرح روی پارچه، چند روش مختلف وجود دارد که میتوانید از آنها استفاده کنید:
استفاده از پد انتقال طرح
برای دوخت طرح روی لباسهای کشی، بهتر است از پد مخصوص استفاده کنید. پد به عنوان یک نگهدارنده موقت عمل میکند و هنگام دوخت، پارچه را ثابت نگه میدارد. وقتی کار دوخت تمام شد و لباس را شستید، پد در آب حل میشود و هیچ اثری از آن باقی نمیماند. در نهایت، کار شما بسیار تمیز و زیبا به نظر میرسد.
روش کار به این صورت است: اول طرح خود را روی پد میکشید. سپس پد را روی قسمتی از لباس که میخواهید بدوزید، قرار میدهید. حالا میتوانید با چرخ خیاطی، با حلقه یا بدون آن، شروع به دوخت کنید. پس از پایان دوخت، لباس را در یک ظرف آب با دمای حدود ۳۰ درجه سانتیگراد قرار دهید و شاهد نتیجه زیبای کار خود باشید.
در ویدیوی زیر میتوانید نحوه انتقال طرح با پد را ببینید:
{
“@context”: “https://schema.org”,
“@type”: “VideoObject”,
“name”: “آموزش استفاده از پد مخصوص انتقال طرح در گلدوزی روی لباس”,
“description”: “آموزش گلدوزی روی لباس با استفاده از پد انتقال طرح و نحوه کار با پد لای آبشور”,
“thumbnailUrl”: “https://f.honari.com/blogfiles/wp-content/uploads/2018/04/Floral-Embroidery-on-Collar.jpg”,
“uploadDate”: “2021-10-20”,
“duration”: “PT0M30S”,
“embedUrl”: “https://www.aparat.com/v/kfGPW”
}
استفاده از خودکار حرارتی
وقتی لباس شما رنگ روشنی دارد، این روش خیلی راحت انجام میشود. به این شکل که طرح را زیر لباس قرار میدهید و سپس با استفاده از یک خودکار حرارتی، خطوط آن را دنبال میکنید. بهتر است با آرامش و دقت این کار را انجام دهید تا طرح به خوبی منتقل شود. فقط یادتان باشد که تا وقتی دوخت تمام نشده، نباید پارچه خیس شود تا اثر خودکار باقی بماند. بعد از اتمام کار، با شستن لباس، این خطوط به آسانی در آب پاک میشوند.
استفاده از میز نور
مقصود ما از میز نور فقط خرید دستگاههای آماده موجود در بازار نیست. اصلاً اینطور نیست! شما میتوانید از هر چیزی که نور دارد استفاده کنید؛ از پنجره اتاقتان گرفته تا صفحه تبلت یا گوشی. فقط کافی است یک منبع نور داشته باشید و یک سطح شفاف که طرح از پشت آن مشخص شود. باز هم یادآوری میکنیم که در این روش باید از لباس رنگروشن استفاده کنید.
در این حالت، طرح را روی پنجره، تبلت یا میز نور قرار میدهید، سپس لباس را روی آن میگذارید و با خودکار حرارتی شروع به کشیدن خطوطی میکنید که از زیر لباس میبینید. اگر در طراحی مهارت دارید، میتوانید خودکار حرارتی را بردارید و بدون نیاز به طرح از زیر، مستقیماً روی لباس نقاشی کنید. این کار هم دستتان را آزاد میگذارد، هم بسیار راحت است و خودش یک جور سرگرمی لذتبخش است.
مراحل گلدوزی ساده روی لباس
حالا که همه وسایل لازم و نکات مهم قبل از کار را یاد گرفتیم، برویم سراغ یادگیری دوختدوزی روی لباس با دست. این آموزش قدم به قدم و همراه با عکسهای راهنما پیش میرود تا کار برایتان راحتتر شود.
گلدوزی روی لباس: مرحله اول
یکی از روشهایی که قبلاً توضیح دادیم را انتخاب کنید و طرح مورد نظرتان را روی لباس منتقل نمایید.
گلدوزی روی لباس: مرحله دوم
اگر به میز اتو دسترسی دارید، میتوانید لباس را روی آن ثابت و صاف کنید. (البته بدون میز اتو هم این کار امکانپذیر است).
گلدوزی روی لباس: مرحله سوم
برای تشخیص جهت شروع دوخت، فرض کنید دارید همان خط را با یک خودکار یا مداد رسم میکنید. در این صورت، میتوانید مسیر دوخت را خیلی راحتتر مشخص کنید. در واقع، جهتی که برای کشیدن خط انتخاب میکنید، همان جهتی است که باید بدوزید و این کار را بسیار آسان میکند.
گلدوزی روی لباس: مرحله چهارم
یادتون باشه که معمولاً گرهها پشت کار و زیر لباس پنهان میشن. برای شروع، سوزن رو از پشت پارچه و از وسط گل عبور بدید و بعد به سمت گلبرگها حرکت کنید. این حرکت رو آنقدر تکرار کنید تا همهٔ سطح گلبرگها مثل تصویر پر بشه. قسمتهایی که با نخ پر میشن، ضخیمتر و برجستهتر به نظر میرسن. در مقابل، جاهایی که شاخهها رو میدوزید، با خطوط نازکتر کار شده و ظرافت بیشتری به کار میدن. پس سعی کنید با توجه به طرحی که دارید، از ترکیب خطوط کلفت و نازک استفاده کنید تا کارتان زیباتر شود.
گلدوزی روی لباس: مرحله پنجم
قسمت ساقهها در واقع همان کوک ساده است که به شکل خط کشیده میشود. برای برگها هم دقیقاً مانند خود گل عمل کنید و سعی کنید این قسمت را ظریفتر و لطیفتر از بخشهای دیگر کارتان انجام دهید.
گلدوزی روی لباس: مرحله ششم
بعد از اینکه طرح اصلی گلدوزی شما کامل شد، نوبت به اضافه کردن جزئیات میرسد. یکی از این جزئیات، ایجاد بافت نقطهای یا همان گره فرانسوی است. برای این کار، ابتدا نخ را از زیر پارچه بیرون بیاورید. سپس سوزن را نزدیک همان نقطهای که بیرون آوردهاید، نگه دارید و نخ را چند دور به دور نوک سوزن بپیچید. هر چقدر تعداد دورهای نخ بیشتر باشد، گره بزرگتر خواهد شد. بعد از پیچیدن نخ، آن را محکم نگه دارید تا از سوزن جدا نشود و سپس سوزن را درست کنار همان نقطه اول، دوباره به داخل پارچه وارد کنید و از زیر گره بزنید. این روش را میتوانید در قسمتهای مختلف طرح تکرار کنید.
یکی از مشکلاتی که ممکن است با آن مواجه شوید، قطع کردن نخ و شروع با رنگ جدید است. همانطور که در ابتدای مقاله گفتیم، سعی کنید گرههای محکم بزنید تا نخها در جای خود ثابت بمانند.
مشکل دیگر، تنظیم میزان شل یا سفت بودن نخ در بخشهای مختلف کار است. با کمی تمرین و آشنایی با جنس پارچه و میزان کشش نخ، به مرور دستتان راه میافتد و میتوانید فشار دست خود را بهتر کنترل کنید.
به همین راحتی شما یک گلدوزی ساده و زیبا دارید. البته تکنیکهای زیادی وجود دارد که با استفاده از آنها میتوانید کارهای جذابتری خلق کنید، اما بهتر است ابتدا با دوختهای ساده روی پارچههای مختلف شروع کنید تا مهارت لازم برای کار با نخ و پارچههای گوناگون را به دست آورید. همچنین نکات دیگری هم هستند که به مرور و با کسب تجربه بیشتر، یاد خواهید گرفت.
در ادامه، چند نمونه از طرحهای گلدوزی شده روی بخشهای گوناگون لباس را به شما نشان میدهیم.
طرح گلدوزی روی لباس
گلدوزی روی بخشهای گوناگون لباس، میتواند زیبایی زیادی به کار شما ببخشد. حتی اگر قسمتی از لباستان پاره شده یا سوراخ کوچکی پیدا کرده، با گلدوزی روی آن قسمت، هم لباستان را تعمیر میکنید و هم ظاهر تازهای به آن میدهید. در ادامه، چند نمونه از طرحهای گلدوزی روی لباس را مرور میکنیم.
گلدوزی روی شلوار جین
این روزها احتمالاً دیدهاید که شلوارهای جین با نقشهای گلدوزی شده، جلوی مغازهها خودنمایی میکنند. این مدل شلوارها معمولاً قیمت بالاتری هم دارند. اما اگر شما خودتان هنر گلدوزی را بلد باشید، میتوانید با سلیقهٔ خودتان روی لباسهای جین طرح بزنید و از پوشیدن لباسی که خودتان تزیین کردهاید، لذت ببرید. اگر علاقه دارید، میتوانید مقالهٔ آموزش گلدوزی روی شلوار جین را هم مطالعه کنید.
گلدوزی روی کلاه
گاهی اوقات ممکن است از شکل سادهٔ کلاههایتان خسته شوید و دیگر تمایلی به استفاده از آنها نداشته باشید. پیشنهاد میکنم قبل از کنار گذاشتن کلاهها، گزینهٔ دیگری را امتحان کنید: یکی از بهترین راهها برای زیباتر کردن و تغییر ظاهر کلاهها، استفاده از هنر گلدوزی است!
میتوانید با دوختن نقشهای زیبا روی شال و روسریهای خود، ظاهری تازه و جذاب به آنها ببخشید. این کار باعث میشود همیشه شیک و بهروز به نظر برسید و در عین حال، اصالت و زیبایی هنر دستی را نشان دهید.
گلدوزی، هنر تزئین پارچه با نخ و سوزن است. این کار زیبا، قدمتی بسیار طولانی دارد و در فرهنگهای مختلف به روشهای گوناگونی انجام میشده است.
برای شروع گلدوزی، به وسایل سادهای نیاز دارید:
* یک پارچه مناسب (مانند کتان یا کرباس)
* یک سوزن گلدوزی
* نخهای رنگی (مانند نخ دمسه)
* یک قیچی تیز
* و یک حلقه گلدوزی برای ثابت نگه داشتن پارچه
طرحهای گلدوزی میتوانند بسیار ساده یا فوقالعاده پیچیده باشند. شما میتوانید از طرحهای آماده استفاده کنید یا اینکه ایدههای خود را روی پارچه پیاده کنید. برای این کار، معمولاً طرح را ابتدا روی پارچه منتقل میکنند و سپس با کمک بخیههای مختلف، آن را با نخ پر میکنند.
بخیههای پایهای مانند «ساقهدوزی»، «پشمی» و «قلابدوزی» برای کشیدن خطوط دور طرح به کار میروند. برای پر کردن فضاهای خالی داخل طرح نیز از بخیههایی مانند «جودوزی» یا «میلدوزی» استفاده میشود.
گلدوزی تنها یک تکنیک نیست، بلکه یک سرگرمی آرامشبخش و یک راه عالی برای خلق آثار هنری منحصر به فرد است. شما با این هنر میتوانید روی لباسها، رومیزی، تابلوهای تزئینی و بسیاری چیزهای دیگر، طرحهای زیبایی خلق کنید.
بیشتر بیاموزید
گلدوزی یک هنر زیباست که از گذشتههای دور در میان خانوادههای ما رواج داشته. حتماً دیدهاید که مادرها و مادربزرگها با دستان هنرمندشان چه طرحهای زیبایی روی لباسها میدوختند و به آنها جلوهای خاص میبخشیدند. امروزه هم این هنر اصیل و پرقدمت، با طرحها و سبکهای متنوع، روی لباسها خودنمایی میکند و هر بینندهای را مجذوب خود میسازد.
گلدوزی امروزه به دو روش دستی و ماشینی انجام میشود، اما نوع دستدوز آن همچنان ارزش بیشتری دارد و هنوز هم علاقهمندان خاص خود را حفظ کرده است. شما هم میتوانید با یادگیری گلدوزی دستی، لباسهای ساده خود را به سلیقه خودتان تزئین کنید و آنها را زیباتر کنید.
اگر به این هنر زیبا علاقه دارید، میتوانید در دوره آموزش گلدوزی دستی آکادمی هنری شرکت کنید. ما در این دوره همه مباحث را از پایه به شما یاد میدهیم.
