مشکلات مربوط به کار با رزین :
ممکن است برای شما که تازه با رزین کار میکنید، یا حتی کسانی که مدتهاست از رزین استفاده میکنند، مشکلاتی پیش بیاید که دلیل آن را ندانید. شاید این سوال برایتان پیش بیاید: “ما که همه نکات را رعایت کردیم، پس چرا نتیجه دلخواه را نگرفتیم؟” قیمت رزین اپوکسی شفاف و بیرنگ به حدی مناسب است که افراد زیادی مشتاق یادگیری و استفاده از آن هستند.
بسیاری از افراد، مشکل را به نوع رزین نسبت میدهند و در ذهن خود فکر میکنند که حتماً رزینی که استفاده کردهاند کیفیت لازم را نداشته است. اما خوب است بدانید که بیشتر این مشکلات به دلیل رعایت نکردن نکاتی است که شاید تا به حال آنها را نشنیده باشید. در این مقاله سعی کردهایم شما را با برخی از این نکات مهم آشنا کنیم.
۱.خشک نشدن و چسبندگی رزین
یکی از اساسیترین نکات در کار با رزین، اندازهگیری دقیق رزین و هاردنر و روش صحیح مخلوط کردن آنهاست.
همچنین استفاده از رزین تازه که تاریخ تولید آن نزدیک است و برای مدت طولانی بدون استفاده نمانده، میتواند از بروز بسیاری از مشکلات جلوگیری کند.
دقت در اندازهگیری و روش ترکیب مواد، کلید دستیابی به نتیجهای بینقص است. ابتدا باید از درصد اختلاط رزین خود مطلع باشید.
برای آگاهی بیشتر میتوانید مقاله «رزین چیست؟» را نیز مطالعه کنید.
این عدد به شما کمک میکند تا نسبت درستی برای ترکیب رزین و هاردنر پیدا کنید. بهترین وسیله برای اندازهگیری دقیق، استفاده از ترازوی دیجیتالی است که تا دهم و صدم گرم را نشان میدهد. اگر ترازو در دسترس ندارید، میتوانید از پیمانههای اندازهگیری استفاده کنید.
هنگام مخلوط کردن رزین و هاردنر، این نکات را در نظر داشته باشید:
رزین و هاردنر را به صورت لایهلایه در ظرف بریزید. این کار به ترکیب بهتر آنها کمک میکند. برای مثال، به جای ریختن یکباره ۱۰ گرم رزین و ۵ گرم هاردنر، آن را در پنج مرحله انجام دهید: در هر مرحله ۲ گرم رزین و ۱ گرم هاردنر را لایهلایه روی هم بریزید و سپس شروع به مخلوط کردن کنید.
برای هم زدن از یک قاشق پهن یا چوب بستنی استفاده کنید.
مخلوط را از همه جهت هم بزنید تا کاملاً یکدست شود.
برای اطمینان بیشتر، میتوانید مخلوط را به یک ظرف دیگر منتقل کرده و دوباره هم بزنید تا مطمئن شوید هیچ قسمت ترکیبنشدهای باقی نمانده است.
۲.ایجاد شدن حباب در رزین
بعد از اینکه رزین و هاردنر را با هم مخلوط کردید، ممکن است با مشکل تشکیل حباب در مخلوط مواجه شوید.
به خاطر داشته باشید که ایجاد تعداد کمی حباب در هر نوع رزینی، مانند رزین اپوکسی مخصوص چوب یا رزین ساخت زیورآلات، کاملاً طبیعی است.
اما اگر تعداد حبابها زیاد باشد، نشاندهنده این است که روش ترکیب کردن رزین و هاردنر شما اشتباه بوده است.
این مشکل ممکن است به دلایل زیر رخ دهد:
اول از همه، سطحی که میخواهید رزین را روی آن بریزید، باید کاملاً بررسی شود. اگر این سطح دارای منافذ و سوراخهای ریز باشد، هوای داخل آن آزاد شده و وارد رزین میشود و حباب ایجاد میکند. برای جلوگیری از این اتفاق، در صورت امکان سطح را با سمباده صاف کنید تا منافذ آن از بین برود. اگر این کار ممکن نیست، ابتدا یک لایه بسیار نازک از رزین را روی سطح ریخته و پس از خشک شدن آن، لایه اصلی را اضافه کنید.
مشکل دیگر میتواند سرعت هم زدن شما باشد. اگر رزین و هاردنر را خیلی سریع مخلوط کنید، احتمال ایجاد حباب زیاد میشود.
همچنین، تغییر جهت هم زدن نیز میتواند باعث این مشکل شود. شما باید رزین را فقط در یک جهت (مثلاً clockwise یا counter-clockwise) هم بزنید. اگر در حین هم زدن جهت خود را تغییر دهید، حباب تشکیل میشود.
توجه کنید که رزین و هاردنر را باید به آرامی و از فاصله نزدیک به داخل ظرف ریخت و مخلوط کرد. اگر این مواد را از فاصله زیاد و به سرعت داخل ظرف بریزید، حبابهای زیادی ایجاد خواهد شد.
بعضی از رزینها مخصوص کارهای با ضخامت بالا ساخته شدهاند و ویژگی آنها این است که سریعتر خشک میشوند. وقتی از این رزینها استفاده میکنید یا لایه ضخیمی از رزین به کار میبرید، حبابها به دلیل زمان کم خشک شدن، فرصت کافی برای بالا آمدن و ترکیدن را پیدا نمیکنند و داخل کار باقی میمانند.
برای از بین بردن این حبابها میتوانید از فندک مخصوص (فندک اتمی) یا سشوار استفاده کنید.
برای نتیجه بهتر، اجازه دهید رزین کمی استراحت کند تا حبابها به سطح آن بیایند. سپس به راحتی میتوانید آنها را با فندک از بین ببرید. گاهی اوقات حبابهای بسیار ریز و زیادی در رزین ایجاد میشود که معمولاً به دلیل جنس خود رزین است و از بین بردن آنها سختتر است. در این حالت، باید در فواصل زمانی مشخص، با فندک روی سطح رزین بکشید تا حبابها به تدریج به سطح آمده و از بین بروند.
در موارد سخت، گاهی میتوان حبابهای هوا را با استفاده از پمپ خلأ حذف کرد.

۳.زرد شدن
یکی از مشکلات رایج هنگام کار با رزین، زرد شدن آن است. این اتفاق معمولاً به دو دلیل اصلی رخ میدهد:
نوع هاردنر: اگر از رزین و هاردنر باکیفیت استفاده کنید، به احتمال زیاد با این مشکل روبرو نخواهید شد.
نور خورشید: اگر هاردنر در معرض نور مستقیم آفتاب قرار بگیرد، ممکن است رنگ آن زرد شود. در نتیجه، وقتی آن را با رزین ترکیب کنید، کل مخلوط نیز زرد خواهد شد.
۴.مات و کدر شدن رزین (چرا رزین کدر میشود؟)
از مهم ترین علل مات و کدر شدن رزین میتوان به عوامل زیر اشاره کرد
بدن ما به تغییرات آب و هوایی حساس است. وقتی هوا سرد میشود، این سرما میتواند روی بدن ما اثر بگذارد. علاوه بر این، جابجایی و حرکت هوا، مثلاً وقتی باد میوزد، هم میتواند این احساس ناراحتی را بیشتر کند. گاهی اوقات، اگر چیزی که با آن در تماس هستیم، مثلاً یک محافظ یا قالب، به خوبی برای این شرایط طراحی نشده باشد و اندازه یا جنس مناسبی نداشته باشد، این عوامل با هم ترکیب شده و باعث ایجاد ناراحتی یا مشکل میشوند.
برای جلوگیری از این مشکل به نکات زیر توجه داشته باشید.
برای شروع، حتماً در جایی کار کنید که دمای آن کمی از هوای معمولی گرمتر باشد.
محیط کارتان هم باید تا حد امکان بدون جریان هوا و باد باشد.
بعد از اینکه رزین و هاردنر را با هم مخلوط کردید و کارتان تمام شد، بهتر است روی آن را با یک جعبه مقوایی یا وسیلهای مشابه بپوشانید تا از بروز مشکلات احتمالی جلوگیری کنید.
حال برای رفع کدر شدن رزین چه کار باید کرد؟
برای برطرف کردن کدر شدن رزین، اول باید بفهمید علت آن چیست.
اگر رزین شما قبل از سفت شدن و پیش از آنکه کامل خشک شود، مات شده است، میتوانید ظرف حاوی آن را درون آب ولرم قرار دهید یا نزدیک یک وسیله گرمایشی مثل شوفاژ بگذارید. این کار با گرم کردن غیرمستقیم، به شفاف شدن دوباره رزین و هاردنر کمک میکند.
اگر رزین شما قبل از خشک شدن شفاف بود، اما بعد از خارج کردن از قالب کدر شد، مشکل از قالب شماست. به همین خاطر بهتر است همیشه از قالبهای باکیفیت و مرغوب استفاده کنید. اگر با این مشکل روبرو شدید، میتوانید پس از درآوردن رزین از قالب، آن را سمباده بکشید تا دوباره شفاف شود.

در این ویدئو یاد میگیریم چطور رزینی که به خاطر قالب سیلیکونی خراب، مات و کدر شده را دوباره شفاف و درست کنیم.
۵.سفت بودن رزین و هادرنر
ممکن است برای شما هم پیش آمده باشد که رزین و هاردنرتان بیش از حد سفت و غلیظ شده باشد و به سختی از بطری خارج شود. یک راه حل ساده برای این مشکل، گرم کردن غیرمستقیم مواد است. مثلاً میتوانید ظرف رزین را درون یک ظرف آب ولرم قرار دهید یا آن را نزدیک یک وسیله گرمایشی مانند شوفاژ بگذارید. این کار به رقیق شدن مواد کمک میکند و خارج کردن آن از ظرف را آسانتر میکند.
۶.ایجاد حفره یا fisheye
گاهی اوقات وقتی میخواهید یک میز رزینی بسازید و رزین اپوکسی را روی سطح کار میریزید، ممکن است در برخی قسمتها سوراخها یا فضاهای خالی ایجاد شود. به نظر میرسد که رزین به این قسمتها نرسیده است. به این مشکل “چشم ماهی” هم گفته میشود.
این اتفاق معمولاً به دلیل وجود لکههای چربی، گرد و غبار یا آلودگی روی سطح کار رخ میدهد. وجود این مواد باعث میشود رزین نتواند به خوبی به آن قسمتها بچسبد و در نتیجه به جای پوشش کامل، از آن نواحی فاصله بگیرد و پراکنده شود.
برای جلوگیری از این مشکل، قبل از ریختن رزین، باید سطح کار را به طور کامل تمیز کنید. بهتر است از دستمال یا ابزاری استفاده کنید که پرز یا ذرات اضافی روی سطح باقی نگذارد.

۷.چروک شدن رزین
ممکن است شما هم این تجربه را داشته باشید که وقتی با رزین کار میکنید، لایه رویی کارتان کمی چروک یا موجدار شود.
این اتفاق معمولاً زمانی میافتد که رزین را بیش از حد حرارت میدهید، مثلاً با فندک اتمی یا وسیلههای مشابه. برای جلوگیری از این مشکل، بهتر است فقط به اندازه لازم و با دقت به رزین گرما بدهید.
شما میتوانید تمام وسایل و مواد مورد نیاز برای کار با رزین، مثل گلهای خشک تزئینی، را از فروشگاه هنری با قیمتهای مناسب خریداری کنید.
دیدگاهتان را بنویسید