شاید در برنامههای آواز یا مسابقات خوانندگی، کلمه «فالش» را شنیده باشید. این واژه هم برای خوانندگی و هم برای نوازندگی به کار میرود. در این نوشته قصد داریم شما را بیشتر با این اصطلاح رایج در موسیقی آشنا کنیم. امیدواریم تا پایان این مطلب همراه ما باشید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله ساز سرخپوستی یا ساز پن فلوت با نوایی حزین و رویایی را مطالعه کنید.
فالش زدن در موسیقی به چه معناست؟
صداهای موسیقی هم مانند بقیه صداها فرکانس معین و ثابتی دارند و هر نت موسیقی هم فرکانس خاص خودش را دارد. همین تفاوت در فرکانس باعث میشود که نتها با فاصلههای مشخصی از هم قرار بگیرند. چیدمان نتها در کنار هم متفاوت است و در هر گام موسیقی، نتها با نظم و ترتیب خاصی کنار هم میآیند.
اگر هنگام نواختن، هر یک از این معیارها به درستی رعایت نشود، فالش اتفاق میافتد. به زبان ساده، فالش زدن در موسیقی یعنی:
۱. فرکانس نتی که نواخته میشود با فرکانس اصلی آن نت یکسان نباشد. یعنی اگر صدای نت اجراشده از صدای اصلی آن نت بمتر یا زیرتر باشد، فالش است.
۲. نوازنده نتی را بنوازد که در گام آن قطعه وجود ندارد. در این حالت میگویند نوازنده خارج یا فالش زده است.
۳. اگر فاصلههای بین نتها، شامل پردهها و نیمپردهها، به شکل درستی رعایت نشوند، صدای بهدستآمده فالش خواهد بود.
چگونه فالشی را تشخیص دهیم و آن را برطرف کنیم؟
اغلب کسانی که در نوازندگی صدای نادرست یا فالش تولید میکنند، به دلیل ضعف در تشخیص دقیق اصوات موسیقی است. نوازنده ابتدا باید بتواند صدای درست را به خوبی بشنود و از نادرست تمیز دهد تا سپس بتواند آن را عیناً اجرا کند. بنابراین مهمترین شرط برای نواختن دقیق و کوک، داشتن گوش قوی و تربیتیافته است. برای تقویت این توانایی میتوانید راههای زیر را امتحان کنید:
۱. هر روز با پیانو تمرین کنید. تکتک نتها را بنوازید و سعی کنید فرکانس هر نت را دقیقاً به خاطر بسپارید. سپس چشمان خود را ببندید، یک نت بزنید و تنها با گوش دادن، نام آن نت را تشخیص دهید. این تمرین را برای تمامی نتهای اصلی و سپس برای نتهای دیز و بمل نیز تکرار کنید. (به بیان دیگر، برای همهی فواصل پرده و نیمپرده این کار را انجام دهید.)
۲. به آوازها و قطعات موسیقی مختلف ایرانی و غربی گوش دهید تا با گامها و دستگاههای گوناگون آشنا شوید. این کار باعث میشود هنگام نواختن در فضاهای مختلف موسیقی، دچار مشکل نشوید.
۳. با دستگاهها و آوازهای موسیقی ایرانی آشنا شوید و در هر دستگاه، چند قطعه را با دقت گوش کنید. به فاصلههای بین نتها و پرشهای ملودی توجه ویژه داشته باشید.
۴. هنگام تمرین نوازندگی، صدای ساز خود را ضبط کنید. پس از پایان تمرین، به آن گوش دهید تا بخشهایی که نادرست یا فالش بودهاند را شناسایی و اصلاح کنید.
۵. در زمان تمرین و نواختن نتها، از دیاپازون استفاده کنید تا مطمئن شوید هر نت دقیقاً با فرکانس صحیح خود اجرا شده است. اگر نت کاملاً کوک باشد، چراغ دیاپازون معمولاً سبز رنگ میشود.
فالش زدن برای چه سازی رخ میدهد؟
در هنگام نواختن هر سازی، چه زهی و چه بادی، امکان خارج خواندن یا فالش زدن وجود دارد. اما دلیل این اتفاق در سازهای مختلف، متفاوت است. در سازهایی مانند سنتور، پیانو و قانون، معمولاً مشکل از کوک سیمهاست؛ اگر سیمها دقیق کوک نباشند، صدا فالش میشود.
اگر سوالاتی دارید، مقاله آیا آموزش ویولنسل یا چلو سخت است؟ به شما کمک خواهد کرد.
اما در سازهایی مثل ویولن، کمانچه، فلوت و کلارینت، دقت خود نوازنده خیلی مهم است. اگر انگشتگذاری روی دستهی ساز درست نباشد، یا روش آرشهکشیدن و حتی نحوهی دمیدن در سازهای بادی دقیق نباشد، صدا خارج میشود.
گاهی هم نوازندههای سازهایی مانند کمانچه و ویولن، با جابجا کردن انگشت خود روی دسته، صدای نت را اصلاح میکنند و آن را از حالت فالش به صدای دقیق و درست تبدیل مینمایند.
اگر به این موضوع علاقه دارید، رازهایی از زندگی شخصی بتهوون ، نابغه ناشنوا را از دست ندهید.
دیدگاهتان را بنویسید