سلفژ یکی از پایههای مهم یادگیری موسیقی است. این مهارت برای خوانندگی بسیار ارزشمند بوده و نیازمند درک درست و دقیقی است. در این نوشته از وبلاگ آنبین، بیشتر با سلفژ و راههای بهبود آن آشنا خواهید شد.
سلفژ
سُلفِژ یا سرایش، یک روش آموزشی در دنیای موسیقی است که به کمک آن، خواندن صحیح نتها و درک فرکانس صوتی آنها تمرین میشود. در این روش، هر نت موسیقی با یک سیلاب مشخص تلفظ میشود که به آن “سیلاب سلفژ” میگویند. این سیلابهای اصلی معمولاً هفت تا هستند و به این صورت نامیده میشوند: دو، رِ، می، فا، سُل، لا، سی (یا تی).
تعریفهای مختلفی برای سلفژ وجود دارد. به طور کلی، سلفژ یعنی خواندن پشتسرهمِ نتهای موسیقی، طبق قواعد مربوط به ارزش زمانی نتها و سکوتها. اساس یادگیری سلفژ، این است که بدانیم هر نت چقدر باید کشیده شود و همچنین مدت زمان هر سکوت چقدر است.
به زبان ساده، به مهارتِ خواندن و نوشتن نتهای موسیقی که معمولاً همراه با آموزش مبانی موسیقی ارائه میشود، سلفژ گفته میشود.
تقویت مهارت شنیداری
سلفژ یکی از درسهای اصلی و همیشگی در مراکز آموزشی موسیقی مانند هنرستانها، دانشگاهها و کنسرواتوارها در سراسر جهان است. همه نوازندگان، خوانندگان، آهنگسازان، تنظیمکنندگان و رهبران ارکستر و به طور کلی تمام کسانی که در زمینه موسیقی فعالیت میکنند، باید به این درس مسلط باشند.
یکی از مهمترین فواید سلفژ، تقویت گوش موسیقایی هنرجو است. این مهارت به فرد کمک میکند تا بتواند نتی را که روی کاغذ میبیند، بدون اینکه قبلاً آن را شنیده باشد یا با سازی اجرا کرده باشد، به درستی با صدای خود بخواند. همچنین میتواند برعکس این عمل کند؛ یعنی ملودی که میشنود را به شکل نتهای موسیقی روی کاغذ بنویسد.
در این مقاله نادر گلچین، خواننده ای که استاد خاصی نداشت اطلاعات مفیدی آمده است.
سلفژ با تقویت قدرت شنیداری، به هر موزیسینی -چه خواننده و چه نوازنده- این توانایی را میدهد که بتواند تغییرات فرکانس صدا، تکرارها و فاصلههای بین نتها را که اساس یک ملودی است، تشخیص دهد. این امر باعث درک عمیقتری از چگونگی تشکیل آکوردها و ساختار کلی یک قطعه موسیقی میشود.
در سطوح پیشرفتهتر، یک آهنگساز با تسلط بر سلفژ، میتواند تنظیمات بهتری برای ملودیهایش خلق کند. در نتیجه، به طور کلی میتوان گفت که یادگیری سلفژ نه تنها مهارت خوانندگی، بلکه دانش و توانایی فرد را در تمام جنبهها و شاخههای موسیقی ارتقا میبخشد.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله آشنایی با گروه موسیقی چارتار مراجعه کنید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره گروه موسیقی رستاک بیابید.
دانش سلفژ به منظور جلوگیری از فالش شدن ملودی ها
سلفژ، یک روش اساسی و پایهای برای درک علم موسیقی است. کسی که با سلفژ آشنا باشد، هنگام خواندنِ ملودیها، نتها را اشتباه نخواهد خواند. همچنین وقتی نوازندگان در حال نواختن گام یا آکورد هستند، او به راحتی میتواند نت درست را تشخیص دهد و با حفظ ریتم، دقیق و هماهنگ بخواند.
سلفژ یکی از مهمترین بخشهای تئوری موسیقی است و حتی در کلاسهای موسیقی کودک نیز به بچهها آموزش داده میشود.
توصیه میکنیم این مطلب با گام دیاتونیک آشنا شوید را حتماً بخوانید.
روشهای تقویت سلفژ
در کلاسهای موسیقی و کتابهای آموزشی، معمولاً از راههای گوناگونی برای قویتر کردن سلفژ هنرجویان استفاده میشود. در ادامه، سه نمونه از این روشها را با هم مرور میکنیم:
۱- تقویت ریتمخوانی
برای قویتر شدن در خواندن ریتم موسیقی، باید روی این موارد کار کنید:
– با تمرین زیاد، تسلط خود را روی مدت زمان کشش هر نت بیشتر کنید. باید دقیقاً بدانید هر نت در هر میزان و با توجه به تعداد ضربهای آن، چقدر باید کشیده شود.
– انواع کسرهای میزان را به خوبی بشناسید. این کسرها شامل دو نوع ساده و ترکیبی هستند که خودشان به حالتهای دوضربی، سهضربی و چهارضربی تقسیم میشوند.
– مهارت خود را در خواندن نتها روی هر دو کلید «سل» و «فا» تقویت کنید. هدف این است که بتوانید همزمان با دیدن یک نت در هر کلیدی، نام و صدای آن را به سرعت تشخیص دهید.
برای انجام این تمرینها، استفاده از مترونوم میتواند کمک بزرگی به شما بکند.
برای یادگیری پیشرفته، به آشنایی با انواع سازهای بادی مراجعه کنید.
۲ – خواندن فواصل نتها یا تلفظ نتهای یک گام در فواصل اجرای تکراریِ یک نت پایه روی ساز
برای شروع این تمرین، ابتدا یک گام مشخص انتخاب میکنیم که معمولاً گام دو ماژور گزینه خوبی است. سپس همه نتهای این گام، یعنی «دو، ر، می، فا، سل، لا، سی» را پشت سر هم با ساز مینوازیم و بعد سعی میکنیم با صدای خودمان دقیقاً همان نتها را تکرار کنیم.
برای مطالعه بیشتر، به گام فا مینور چیست؟ سری سر بزنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله گلپا ،پیشرو معرفی آواز و موسیقی ایرانی در سطح جهان مراجعه کنید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله مجید انتظامی آهنگساز فیلم های به یاد ماندنی ادامه دهید.
مقاله ساز عجیب حلزونی حاوی اطلاعات جامعی است.
در مرحله بعد، یک نت را با ساز مینوازیم و گوش میدهیم. سپس بدون اینکه آن نت را دوباره بنوازیم، سعی میکنیم نت بعدی را با صدا بخوانیم. بعد برای اطمینان از درست بودن، همان نت بعدی را روی ساز میزنیم تا ببینیم خواندنمان درست بوده یا نه.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره ساز های بادی به چه ساز هایی گفته میشود؟ بیابید.
وقتی در این مرحله مهارت پیدا کردید، تمرین کمی پیشرفتهتر میشود: یک نت پایه انتخاب میکنیم و آن را با ساز مینوازیم و خوب گوش میدهیم. سپس تمام نتهای گام را به ترتیب و با حفظ فاصله از آن نت پایه، با صدا میخوانیم. در پایان، هر کدام از آن نتها را روی ساز تست میکنیم تا مطمئن شویم به درستی آنها را خواندهایم.
مقاله استفاده از ساز دیجیریدو در علم پزشکی منبع بسیار خوبی برای یادگیری بیشتر است.
۳ – درک و حس صداها و آکوردهای مختلف بر مبنای فرکانس
در هر کدام از آکوردهای ماژور، مینور، کاسته و افزوده، باید هر نت را آنقدر بنوازید و گوش دهید تا صدایش در هر آکورد برای گوشتان کاملاً آشنا و شناخته شده شود.
در صورت علاقهمندی، مطلب محبوب ترین سازها برای کودکان را از دست ندهید.
دیدگاهتان را بنویسید