باندورا یک ساز سنتی و محلی از کشور اوکراین است که در گذشته بیشتر با نام کوبزا شناخته میشد. این ساز از نظر شکل و ساختار، تلفیقی از سازهای زیتر و لوت به شمار میرود و جایگاه ویژهای در موسیقی اوکراین دارد. در قدیم، نوازندگان باندورا معمولاً افراد نابینا و کوچنشینی بودند که به آنها «کوبزار» میگفتند؛ اما امروزه نوازندگان این ساز را با عنوان باندوریست میشناسند. در ادامه، به بررسی ویژگیهای ظاهری، تاریخچه و مدلهای مختلف ساز باندورا میپردازیم. اگر به شناخت سازهای دیگر نیز علاقه دارید، میتوانید پس از خواندن این نوشته، به وبلاگ آنبین مراجعه کنید.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در گام فا مینور چیست؟ پیدا کنید.
ساختار ساز باندورا
باندورا شکلی شبیه به یک تخم مرغ بزرگ چوبی دارد و دستهای کوتاه به آن متصل است. در گذشته، این ساز بین پنج تا دوازده سیم داشت، ولی امروزه تعداد سیمهای آن خیلی بیشتر شده و به ۵۶ تا ۶۸ عدد میرسد. نواختن این ساز معمولاً در حالت نشسته انجام میشود، به این شکل که بدنه آن را تقریباً به صورت عمودی روی پا میگذارند. برای نواختن، سیمهای بم معمولاً با دست چپ و سیمهای زیر با دست راست به صدا درمیآیند و گاهی هم از مضراب استفاده نمیشود. باندورا در انواع مختلفی ساخته میشود که هر کدام تفاوتهای جزئی در ساختار خود دارند.
مقاله معرفی ساز دهل حاوی اطلاعات جامعی است.
انواع ساز باندورا
باندورای فولک (Folk or Starosvitska Bandura)
باندورای محلی از حدود پایان قرن هجدهم میلادی رواج پیدا کرد. این ساز معمولاً دارای ۱۲ تا ۲۳ سیم است که به صورت دیاتونیک کوک میشوند. سازندگان این نوع باندورا، معمولاً افرادی در روستاها هستند که ویولنهای محلی نیز میسازند. به همین دلیل، هر باندورای محلی کمی با دیگری تفاوت دارد و دو نمونه کاملاً یکسان پیدا نمیشود. در گذشته، این ساز مخصوص نوازندگان نابینای دورهگرد اوکراینی بود که به آنها کوبزاری میگفتند.
باندورای کیف یا آکادمیک (Kyiv style or academic bandura)
باندورای آکادمیک، پرکاربردترین و محبوبترین سازی است که این روزها در اوکراین از آن استفاده میشود. این ساز معمولاً بین ۵۵ تا ۶۵ سیم دارد. همچنین برخی از مدلهای باندورا که در شهر کیف ساخته میشوند، این قابلیت را دارند که بتوان کوک آنها را دوباره تغییر داد و تنظیم کرد.
باندورای سبک خارکیف (harkiv-style bandura)
ساز این نوع باندورا معمولاً در کشورهای دیگر ساخته میشود، اما این روزها در اوکراین هم طرفداران زیادی پیدا کرده است. این مدل باندورا بین ۳۴ تا ۳۶ سیم دیاتونیک یا ۶۱ تا ۶۸ سیم کروماتیک دارد.
توصیه میشود به مطالعه مقاله مجید انتظامی آهنگساز فیلم های به یاد ماندنی ادامه دهید.
توصیه میکنیم این مطلب خواص درمانی کاسه تبتی را حتماً بخوانید.
باندورای ارکسترال (Orchestral banduras)
گروههای باندورای ارکستری برای نخستین بار در سال ۱۹۲۸ توسط لئونید هایداماکا در شهر خارکف ساخته شدند. هدف از ساخت این سازها، افزایش و گسترش محدوده صوتی بخش باندورا در ارکستر سازهای محلی اوکراینی بود.
تاریخچه
پیش از آن که ساز باندورا شهرت پیدا کند، سازی قدیمیتر به نام کوبزا رواج داشت. کوبزا معمولاً بین سه تا هشت سیم داشت و در مناطق اروپای شرقی برای همنوازی با آواز و رقص از آن استفاده میشد. از قرن چهاردهم و پانزدهم میلادی به بعد، این ساز به نام باندورا شناخته شد و تا امروز هم این دو نام تقریباً به جای هم به کار میروند. در سده پانزدهم، نوازندگان باندورا اغلب از میان افراد نابینا انتخاب میشدند که به آنها کوبزاری میگفتند. این نوازندگان با باندورا، داستانهای پهلوانی و حماسی را میخواندند. در اواخر قرن نوزدهم و اوایل قرن بیستم، کوبزاریها به خاطر بیان احساسات میهنی و ملیگرایانه تحت پیگرد قرار گرفتند و در دهه ۱۹۳۰ میلادی، بسیاری از آنان به دستور جوزف استالین اعدام شدند.
توصیه میشود به مطالعه مقاله با گام دیاتونیک آشنا شوید ادامه دهید.
توصیه میشود به مطالعه مقاله آشنایی با ساز صندلی، کاخون یا کاخن ادامه دهید.
دیدگاهتان را بنویسید