این ضربالمثل برای توصیف آدمهای بخیل و حسود به کار میرود. منظور این است که فردی چیزی را در اختیار دارد که نه خودش میتواند از آن استفاده کند و نه حاضر است به دیگران بدهد. در عوض، ترجیح میدهد آن را نابود کند یا به حال خود رها کند تا از بین برود، فقط به این خاطر که دیگری از آن بهرهای نبرد.
مثلاً فرض کنید یک ظرف غذا پیش کسی است. او نه گرسنه است و آن را میخورد، و نه به کسی که گرسنه است میدهد. در عوض، آنقدر آن را نگه میدارد تا فاسد شود و مجبور شود آن را دور بریزد یا به حیوانی مثل سگ یا حشرهای مانند مگس بسپارد.
این مثل به رفتارهای مشابه در زندگی هم اشاره دارد؛ مثل موقعیتی که کسی دانش یا فرصتی دارد، اما نه خودش از آن استفاده میکند و نه اجازه میدهد دیگران از آن سود ببرند و در نهایت، آن دانش یا فرصت به هدر میرود. این ضربالمثل هشداری است در برابر خساست و منفیبافی که به ضرر خود فرد و جامعه تمام میشود.
در این نوشته، میخواهیم معنی و مفهوم یکی از ضربالمثلهای کهن و پرمعنی ایرانی را با هم مرور کنیم. امیدواریم این مطلب برایتان مفید و جذاب باشد.
نه خود خورد نه کس دهد، گنده کند به سگ / مگس دهد کنایه از چیست؟
1- آدم خسیس کسی است که نه تنها حاضر نیست از دارایی خود به دیگران کمک کند، بلکه حتی برای راحتی و آسایش خودش هم خرج نمیکند. چنین فردی در پایان عمر، با همان روحیهٔ تنگنظری از دنیا میرود، در حالی که هیچ لذتی از اموال خود نبرده است.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله معنی ضرب المثل ” ریش در آسیاب سفید کردن “ مراجعه کنید.
برای مطالعه بیشتر، به معنی ضرب المثل ” دیگران کاشتند و ما خوردیم ” + شعر سری سر بزنید.
2- به عبارت دیگر، او نه برای خودش هزینه میکند و نه برای دیگران؛ در نهایت هم ثروتش بیاستفاده از بین میرود. وقتی میگوییم “به سگ دهد”، یعنی دارایی او به هر کسی — حتی به سگ — میرسد، ولی خودش هیچ بهرهای از آن نمیبرد و ثروتش بیهوده تلف میشود.
برای گسترش دانش خود، مقاله معنی ضرب المثل ” پاشنه آشیل “ را مطالعه کنید.
3- این ضربالمثل معمولاً برای کسانی به کار میرود که جوانی و عمر خود را صرف جمعآوری مال و ثروت میکنند، اما آنقدر به پولشان وابسته و ترسو هستند که حاضر نیستند از آن استفاده کنند. این رفتار را تا آخر عمر ادامه میدهند و وقتی میمیرند، اموالشان برای دیگران باقی میماند، بیآنکه خودشان حتی روزی از آن لذت برده باشند.
همانطور که امام على عليه السلام فرمودند:
بخيل، اندكى از مالِ خود را از خويش دريغ مى دارد و همه آن را سخاوتمندانه براى وارثانش وا مى گذارد! (غرر الحكم : 1884)
اگر سوالاتی دارید، مقاله معنی ضرب المثل ” روزگار آینه را محتاج خاکستر کند “ به شما کمک خواهد کرد.
در این مقاله معنی ضرب المثل ” دزد آمد و هیچ نبرد “ اطلاعات مفیدی آمده است.
4- افراد بخیل هم در دنیا و هم در آخرت در رنج هستند. در دنیا، چون از نعمتهای خدا استفاده نمیکنند، زندگی سخت و ناراحتی دارند و در آخرت نیز به خاطر اینکه شکر نعمتهای الهی را به جا نیاوردهاند، بازخواست میشوند.
اگر سوالاتی دارید، مقاله معنی ضرب المثل ” سرم را سَرسَری متراش ای استاد سَلمانی “ به شما کمک خواهد کرد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً معنی ضرب المثل ” هر پستی، بلندی دارد “ را بخوانید.
مقاله معنی ضرب المثل ” هر که را زر در ترازوست زور در بازوست “ حاوی اطلاعات جامعی است.
مقاله معنی ضرب المثل ” اول برادریت را ثابت کن “ حاوی اطلاعات جامعی است.
—
پیشنهادی: ضربالمثل با سگ
اختصاصی-آنبین
دیدگاهتان را بنویسید