نحوه ساخت دیوارها چقدر بر میزان آسیبپذیری آنها در برابر زمینلرزه اثر میگذارد؟ چه راههایی برای مقاومتر کردن دیوارها وجود دارد؟ آیا عبارت “وال پست” را شنیدهاید؟ وال پست چیست و چرا در ساختمانها و سازهها به کار میرود؟ روش اجرای آن چگونه است؟ وال پستهای امروزی چه تفاوتهایی با نمونههای قدیمی دارند؟
در این نوشته از مجله رونیکس، به بررسی وال پست و شیوه اجرای آن خواهیم پرداخت.
رونیکس را دنبال کنید!
وال پست چیست؟
وال پست چیست
وال پست یک عضو عمودی یا افقی در ساختمان است که شبیه ستون یا تیر به نظر میرسد، اما کارکرد آن متفاوت است. از وال پست برای وصل کردن دیوارها به ستونها، تیرها یا سقفهای بتنی و همچنین برای محکمسازی آنها استفاده میشود. در واقع وال پست مانند یک قاب یا کلاف نگهدارنده عمل میکند.
هدف اصلی از نصب وال پست در ساختمان، انتقال نیروهای ناشی از باد و زمینلرزه به اسکلت سازه و جلوگیری از ریزش دیوارها است. به بیان دیگر، وال پست نقش یک نگهدارنده را دارد و باعث میشود دیوارها هنگام ساختوساز محکم بسته شوند و در زمان وقوع زلزله آسیب کمتری ببینند.
تعریفی دیگر از وال پست ها به نقل از سایت آهن اصفهان:
“وال پست که با نام وادار نیز شناخته می شود، با استفاده از کلاف هایی به شکل قائم یا افقی ساخته می شود. این محصول برای افزایش مقاومت سازه در برابر عوامل طبیعی مانند زلزله و حتی باد مورد استفاده قرار می گیرد. از وال پست برای اتصال میانقاب های سازه ای و غیر سازه ای به اسکلت ساختمان، استفاده می شود. میانقاب ها، دیواره هایی هستند که بر اساس اتصال یا عدم اتصال آن ها به سازه به دو دسته تقسیم و نام گذاری شده اند. “
وال پست در چه شرایطی باید استفاده شود؟
معمولاً از این بخش برای تحمل وزن ساختمان در مواقعی بهره میبرند که فاصله بین دو تکیهگاه دیوار زیاد باشد و به تیر کف یا تیر سقف متصل گردد.
بر اساس چهارمین ویرایش آییننامه 2800 ساختمان، صفحه 103، حداکثر طول دیوارهای غیر سازهای بین دو کلاف قائم، بین 6 متر تا 40 برابر ضخامت آن دیوار بوده؛ حداقل نسبت ضخامت به ارتفاع ديوار غيرسازهاي نبايد از 1/30 كمتر باشد و حداكثر ارتفاع ديوار غير سازهاي از تراز كف نیز باید 3.5 متر باشد. در صورت تجاوز از این مقدار، باید دیوار غیر سازهای با استفاده از وال پست افقی و عمودی، مقید و محدود شود.
وال پست به عنوان یک عضو تقویتکننده در ساختمانها، هنگامی که نیاز به استحکام بیشتر دیوارها در برابر نیروهای جانبی مثل باد یا زلزله باشد، مورد استفاده قرار میگیرد. این بخش معمولاً در دیوارهای بلند، دیوارهای نما و دیوارهای غیر باربر به کار میرود تا از جدا شدن یا ریزش آنها جلوگیری نماید. رعایت نکات ایمنی در اجرای وال پست شامل بهکارگیری مصالح مرغوب، اجرای دقیق محل اتصالها و پیروی از ضوابط ساختمانی است که برای کارایی مناسب و ایمنی سازه ضروری میباشد.
وال پستها چند نوع هستند؟
وال پستها بر اساس روش نصب به سه گروه تقسیم میشوند: وال پست عمودی، وال پست افقی و وال پست ترکیبی. در طراحی یک ساختمان، انتخاب هر یک از این انواع به سازه و میزان فشارهایی که به آن وارد میشود بستگی دارد. جزئیات فنی وال پست باید حتماً توسط مهندسان معماری و عمران بررسی و تأیید شود.
همچنین وال پستها را میتوان به دو دسته کلی سنتی و مدرن نیز تقسیم کرد که هر کدام روش اجرای مخصوص به خود را دارند.
والپستهای عمودی، افقی و ترکیبی: شباهتها و تفاوتها
انواع وال پست
وال پستها قطعاتی غیرسازهای در ساختمان هستند که برای کمک به تحمل بارها طراحی میشوند. این قطعات در دو نوع اصلی عمودی و افقی ساخته میشوند که هر کدام شیوه نصب و کاربرد متفاوتی دارند.
وال پست عمودی به صورت ایستاده و در راستای ستونهای ساختمان نصب میشود. این نوع وال پست، بارهای عمودی را تحمل کرده و نقش مهمی در استحکام بخشی دارد. وال پست افقی نیز یکی از اجزای مهم در طراحی دیوارهاست، اما به صورت خوابیده و در جهت عمود بر ستونها اجرا میشود. وظیفه اصلی آن، مقابله با نیروهای افقی وارد بر ساختمان است.
در مناطقی که احتمال زلزله یا وزش بادهای شدید وجود دارد، معمولاً از وال پست ترکیبی استفاده میکنند. در این روش، وال پست عمودی و افقی با هم به کار گرفته میشوند تا مقاومت و ایمنی سازه افزایش یابد.
کدامیک بهتر است؟ وال پست سنتی یا وال پست جدید؟
نصب وال پستهای قدیمی، دشوار و وقتگیر است. این نوع وال پستها همچنین طول بازوی کمتری دارند و محکمگیری آنها نیز ضعیفتر از مدلهای جدید است. علاوه بر این، استفاده از وال پستهای سنتی باعث افزایش وزن سازه و سنگینتر شدن بار مرده ساختمان میشود. این موضوع سبب میشود تا ساختمان در زمان وقوع زلزله، تحت فشار و نیروی زیادی قرار بگیرد. به همین دلایل، امروزه استفاده از وال پستهای قدیمی تقریباً متوقف شده است.
نصب وال پستهای جدید و آماده، بسیار سادهتر و سریعتر از انواع سنتی آن است. هنگام استفاده از وال پست آماده، به راحتی میتوان نوار آن را با دستگاه فرز برند رونیکس، به اندازه ارتفاع دیوار برش داد. وال پست آماده در انواع عمودی و افقی، وال پست منقطع، وال پست نبشی و … نمونههایی از این اجزای پرکاربرد و غیرسازهای در طراحی دیوارها هستند.
اجرای وال پست در اسکلت بتنی
نصب دیوار جداگر (وال پست) در سازههای بتنی
به دلیل اهمیت و حساسیت نصب دیوار جداگر، باید مراحل اجرای آن با دقت کامل انجام شود. روش نصب این دیوار در قابهای بتنی به شرح زیر است:
ابتدا محل دقیق دیوار جداگر را مطابق با نقشههای اجرایی مشخص کنید. سپس صفحات اتصال (پلیت) را در کف و سقف نصب کنید. برای همردیف کردن بلوکها و اتصال دو دیوار مجزا به یکدیگر، از بستهای مخصوص استفاده نمایید. توجه داشته باشید که فاصله مورد نیاز برای نصب دیوار جداگر باید در حین ساخت دیوار اصلی، خالی باقی بماند.
اگر صفحات پایه (بیس پلیت) را قبل از عملیات بتنریزی نصب نکردهاید، میتوانید صفحات اتصال را با استفاده از رول بولت (میخپیچ) به تیرهای فوقانی و تحتانی متصل کنید. توجه کنید که استفاده از میخهای فولادی ۳ سانتیمتری که با میخکوب نصب میشوند، برای اتصال صفحات به بدنه تیرها گزینه مناسبی نیست.
پس از اتمام ساخت دیوار، چهار عدد میلگرد را به صفحات اتصال از پیش کارگذاشته شده در کف و سقف جوش دهید. سپس این میلگردها را با استفاده از سیم مخصوص آرماتوربندی به بستها محکم ببندید. در مرحله نهایی، پس از پر کردن قالبها با بتن و گرفتن آن، قالبها را باز کنید. به این ترتیب، دیوار جداگر با ضخامت یکسان با دیوار اصلی در سازه بتنی ایجاد خواهد شد.
اجرای وال پست در اسکلت فلزی
دیوارهای نگهدارنده در سازههای فلزی
امروزه در ساخت بسیاری از ساختمانها از قابهای فلزی استفاده میشود. از آنجا که این نوع سازهها ممکن است جابجایی افقی بیشتری داشته باشند، نصب دیوارهای نگهدارنده در آنها — به ویژه در طبقات بالاتر — نقش مهمی در کنترل این جابجاییها ایفا میکند.
روش اجرای دیوارهای نگهدارنده در سازه فلزی تقریباً مشابه اجرای آن در سازه بتنی است؛ با این تفاوت که در اینجا، دیوار نگهدارنده با جوشکاری به تیرها و ستونهای فلزی متصل میشود. برای انجام این کار میتوان از انواع دستگاه جوش مناسب مانند دستگاههای جوش رونیکس بهره گرفت.
در این مطلب از مجله رونیکس، به بررسی وال پست و شیوههای نصب آن پرداختیم. امیدواریم این مقاله برای شما سودمند بوده باشد و درک کلیای از این موضوع به دست آورده باشید.
{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”FAQPage”,”mainEntity”:[{“@type”:”Question”,”name”:”از چه المانی به عنوان جایگزین وال پست میتوان استفاده کرد؟n”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”میلگرد بستر به تازگی به عنوان جایگزین وال پست مورد توجه قرار گرفته است. مزایای میلگرد بستر عبارتند از: سهولت نصب، وزن سبک سازه، استحکام بالا، انعطافپذیری بیشتر و اتصال قوی دیوارهای دوجداره.n”}},{“@type”:”Question”,”name”:”وال مش (وال پست مش) چیست؟n”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”وال مش دیوار، نوعی کلاف و یکی از انواع وال پست بوده و برای مهار و کنترل دیوارهای غیر سازهای ساخته میشود. وال مشها مانند توری عمل میکنند و جایگزینی عالی برای وال پستهای قدیمی هستند.n”}},{“@type”:”Question”,”name”:”وال مش چگونه اجرا میشود؟n”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”نوارهای وال مش با عرضهای از پیش تعیین شده، به صورت عمودی بر روی دیوار، قرار میگیرند. این نوارهای ساختهشده از فایبرگلاس، در طول دیوارچینی با استفاده میخ، به صورت موقت روی دیوار نصب میشوند. نهایتا وال مش با پلاسترهای گچی یا سیمانی پوشانده میشود.”}}]}
سوالات متداول
چه عنصری را میتوان به جای وال پست به کار برد؟
میلگرد بستر اخیراً به عنوان یک جایگزین برای وال پست مورد توجه قرار گرفته است. از مزایای میلگرد بستر میتوان به نصب آسان، سبکی وزن سازه، مقاومت زیاد، انعطافپذیری بهتر و اتصال محکمتر دیوارهای دو جداره اشاره کرد.
وال مش (وال پست مش) چیست؟
وال مش دیوار، نوعی کلاف و یکی از انواع وال پست است که برای مهار و کنترل دیوارهای غیرسازهای ساخته میشود. وال مشها عملکردی شبیه توری دارند و جایگزین بسیار مناسبی برای وال پستهای سنتی محسوب میشوند.
وال مش چگونه نصب میشود؟
نوارهای وال مش با عرضهای از پیش تعیینشده، به صورت عمودی روی دیوار قرار میگیرند. این نوارها که از جنس فایبرگلاس ساخته شدهاند، در حین دیوارچینی با کمک میخ به طور موقت بر روی دیوار ثابت میشوند. در پایان، وال مش با لایهای از گچ یا ملات سیمانی پوشانده میشود.
دیدگاهتان را بنویسید