مرگ بی صدا! این اصطلاح معمولاً برای افرادی به کار میرود که در ماههای سرد سال بر اثر مسمومیت با گاز جان خود را از دست میدهند. با وجود هشدارهای مکرر در رادیو، تلویزیون و دیگر رسانهها، هر ساله آمار قربانیان گازگرفتگی به ویژه با گاز دیاکسید کربن در فصل سرما افزایش مییابد. بنابراین آگاهی از نکات ایمنی مربوط به بخاری گازی امری ضروری است. این نکات شامل طیف وسیعی از موارد میشود؛ از انتخاب یک بخاری با مارک مناسب گرفته تا استفاده از لوازم جانبی استاندارد و رعایت اصول نصب صحیح این وسیله گرمایشی. اگر این اصول به درستی رعایت نشوند، بدون شک جان ساکنان خانه به خطر میافتد. در حالی که رعایت آنها هزینه زیادی ندارد و تنها نیازمند کمی دقت و توجه است. در این نوشته به تمامی مواردی که هنگام خرید و نصب بخاری گازی باید مد نظر قرار دهید، اشاره خواهیم کرد. بخاری گازی وسیلهای است که در بیشتر خانههای ایرانی یافت میشود، اما متأسفانه به خاطر بیتوجهی به اصول ساده ایمنی، هر ساله باعث سوگوار شدن تعداد زیادی از خانوادهها میشود. رونیکس را بخوانید.
فصل سرد و بازار داغ خرید بخاری
زمستان در راه است و بازار خرید بخاریهای گازی داغ شده است. اگرچه بسیاری از خانههای جدید از سیستمهای گرمایشی مرکزی مانند پکیج استفاده میکنند، اما هنوز هم در مناطق سردسیر، بخاری گازی طرفداران زیادی دارد.
اما هنگام خرید بخاری گازی باید به چه نکاتی دقت کنیم؟ برای نصب لوله و دودکش چه اصول ایمنی را باید رعایت کرد؟ انتخاب برند مناسب چگونه است و آیا اندازه خانه در انتخاب نوع بخاری تأثیر دارد؟
ابتدا بهتر است با انواع بخاریهای گازی آشنا شویم. به طور کلی دو نوع بخاری گازی در بازار وجود دارد: نوعی که به دودکش نیاز دارد و رایجتر است، و نوع بدون دودکش که معمولاً فناوری پیشرفتهتری دارد و نیازی به لولهکشی ندارد.
بخاری گازی با دودکش
این بخاری، پرکاربردترین وسیله گرمایشی در خانههای مردم ایران است. متأسفانه بیشتر مسمومیتها و حوادث ناشی از گاز نیز به دلیل استفاده نادرست از همین نوع بخاری رخ میدهد. برای نصب لوله، شلنگ و دودکش این بخاریهای گازی باید با دقت و حوصله عمل کرد. چگونگی نصب بخاری گازی، مهمترین گام در راهاندازی این وسیله گرمایشی به شمار میرود. هنگام خرید این نوع بخاری، باید نکات زیر را به دقت در نظر گرفت.
♦ نشان استاندارد
هنگام خرید بخاری گازی یا هر وسیله دیگری، حتماً به نشان استاندارد روی کالا دقت کنید. این علامت تضمین میکند که محصول حداقل استانداردهای کیفی مورد تأیید مراجع رسمی را دارد. سازمان استاندارد با بررسی کیفیت کالاها و رعایت ضوابط مشخص، این نشان را به محصولات شرکتهای مختلف اعطا میکند.
♦ برچسب انرژی
در فصل سرما، گاهی گاز به اندازه کافی در دسترس نیست. به همین دلیل پیشنهاد میشود وسیله گرمایشی انتخاب کنید که انرژی کمتری نسبت به مدلهای مشابه مصرف میکند. همچنین، وقتی انرژی کمتری مصرف شود، آلایندگی محیط کاهش یافته و ایمنی بیشتری برای استفادهکنندگان فراهم میشود.
♦ برند کالا
یکی از نکات کلیدی برای ایمنی بخاری گازی، انتخاب برند مناسب است. بهتر است محصولی را بخرید که در بازار اعتبار و شهرت خوبی دارد. برندی که هم تجربهای طولانی و قابل اعتماد در ساخت وسایل گرمایشی دارد و هم محصولاتی مطابق با استانداردهای روز و نیازهای مصرفکنندگان تولید میکند.
♦ متراژ محل و نوع بخاری
برای انتخاب بخاری مناسب، بهتر است اندازه خانه خود را در نظر بگیرید. جدول زیر راهنمای سادهای است که نشان میدهد برای هر متراژ چه نوع بخاریای مناسب است.
| مساحت منزل بر حسب متر مربع و نوع محیط | نوع و ظرفیت بخاری |
| کمتر از 50 متر با محیط بسته | بخاری دیواری، دودکش دار |
| زیر 50 متر، با جریان محدود هوا | بخاری دیواری، بدون دودکش |
| بین 50 تا 70 متر | بخاری زمینی 8 تا 12 هزار |
| بیشتر از 70 متر | بخاری زمینی 12 هزار به بالا |
| سالنهای بزرگ | بخاری طرح شومینه |
بخاری بدون دودکش
همانطور که از نام این بخاری پیداست، دیگر نیازی به نصب دودکش نیست. در این مدل، مقدار آلودگی و گاز مونوکسید کربنی که وارد هوا میشود، بسیار کم شده است. در این بخاریها، سوخت و اکسیژن به خوبی با هم ترکیب میشوند که این موضوع هم باعث پایین آمدن مصرف سوخت میشود و هم آلودگی را کاهش میدهد. همچنین در بخاریهای بدون دودکش، سیستمی به نام سنجش اکسیژن یا ODS وجود دارد. اگر این سیستم متوجه شود که اکسیژن اتاق کم شده، به طور خودکار بخاری را خاموش میکند.
بخاریهای گازی بدون دودکش، وسایلی هستند که برای گرم کردن فضاهای داخلی استفاده میشوند. این بخاریها برخلاف مدلهای قدیمی، نیازی به لوله یا دودکش برای خروج دود ندارند. سوخت آنها گاز طبیعی یا گاز مایع است و با سوزاندن این گاز، گرما تولید میکنند.
این بخاریها معمولاً اکسیژن مورد نیاز برای سوختن را از هوای داخل اتاق میگیرند و محصولات ناشی از سوختن را نیز به طور مستقیم در همان فضا رها میکنند. به همین دلیل، بسیار مهم است که هنگام استفاده از این دستگاهها، تهویه هوای مناسبی در اتاق وجود داشته باشد. یعنی باید یک پنجره یا منفذی برای ورود هوای تازه باز باشد تا اکسیژن کافی تأمین شود و گازهای تولیدشده مانند مونوکسید کربن که بیبو و خطرناک است، در فضای اتاق انباشته نشود.
استفاده از این بخاریها نیاز به رعایت دقیق نکات ایمنی دارد. هرگز نباید در فضاهای کاملاً دربسته و بدون جریان هوا از آنها استفاده کرد. همچنین بهتر است از حسگرهای هشداردهنده مونوکسید کربن در کنار این وسایل بهره برد تا در صورت افزایش سطح این گاز خطرناک، به کاربر اخطار دهند.
نحوه نصب بخاری گازی با دودکش
رعایت نکات ایمنی برای بخاریهای گازی، به ویژه در مورد لوله و دودکش آن، بسیار مهم است. لوله بخاری، گازهای خطرناک و سمی تولیدشده را از داخل خانه به بیرون هدایت میکند. وجود هرگونه شکاف یا سوراخ در طول این لوله میتواند جان افراد را به خطر بیندازد. هنگام نصب لوله بخاری، این موارد را در نظر بگیرید:
به هیچ عنوان از لولههای آکاردئونی استفاده نکنید. این لولهها به دلیل استحکام کم، ممکن باعث نشت گاز مونوکسید کربن در فضای خانه شوند.
وقتی لوله را از داخل دیوار عبور میدهید، مطمئن شوید قطر سوراخ دیوار با قطر لوله کاملاً برابر است.
تا حد امکان از لولههای زانویی کمتر استفاده کنید. اگر این اتصالات به خوبی بسته نشوند، ممکن است گازهای سمی از آنها خارج شود.
حتماً توجه کنید که لوله باید با شیب مناسب به سمت بالا قرار گیرد. هنگام خروج لوله از دیوار یا پنجره، این شیب را کنترل کنید.
فقط از لولهها و بستهایی استفاده کنید که نشان استاندارد داشته باشند.
لوله بخاری باید حداقل یک متر از کف اتاق فاصله داشته باشد.
بخاری و مسیر لوله را از چیزهای آتشزا مثل پردهها، دور نگه دارید.
لوله بخاری چگونه کار میکند؟ بر اساس اطلاعات سایت صنایع تولیدی ابزارخان، کارکرد لوله بخاری درست شبیه به کارکرد هود است. هر دوی این وسایل، هوا را به سمت فضای بیرون هدایت میکنند. اما نکته مهم، جنس و نوع موادی است که برای ساخت این لوله به کار میرود. این مواد باید در برابر شرایط گوناگون مقاوم باشند. وقتی لوله از جنس مناسبی ساخته شده باشد، بهتر عمل میکند، دیرتر فرسوده یا خراب میشود و در نتیجه عمر طولانیتری خواهد داشت. همچنین نیاز کمتری به تعمیر و نگهداری پیدا میکند و این یکی از بزرگترین مزیتهای آن محسوب میشود.
دودکش را اصولی نصب کنید
برای نصب ایمن بخاری گازی، علاوه بر خود بخاری، دودکش هم اهمیت بسیار زیادی دارد. هنگام نصب دودکش، این نکات را حتما رعایت کنید:
از یک دودکش مشترک برای خارج کردن دود چند دستگاه گرمایشی استفاده نکنید.
لوله دودکش وسایل گازسوز و لوله هواکش (مثل فن) را هرگز داخل یک کانال مشترک قرار ندهید.
دودکش را در فضاهای بسته، مثل حیاط کوچک یا پاسیو، نصب نکنید. محل خروج دودکش حتما باید در هوای آزاد باشد.
روی دودکش حتما کلاهک مخصوص از نوع H نصب کنید و آن را بدون کلاهک یا با کلاهک ساده رها نکنید.
بخاری باید دست کم ۳۰ سانتیمتر از دیوار فاصله داشته باشد. فاصله لوله دودکش از دیوار هم باید ۱۵ سانتیمتر باشد. همچنین، بخاری باید حداقل ۵۰ سانتیمتر از چیزهای قابل اشتعال دور باشد.
برای ایمنی بیشتر، دودکش باید از ورقهای گالوانیزه ساخته شده باشد.
از دودکشهای سیمانی یا آجری آماده استفاده نکنید.
آزمایش عملکرد مناسب لوله و دودکش بخاری
پس از اینکه مطمئن شدید لوله و دودکش بخاری به درستی نصب شدهاند، میتوانید با چند راه ساده از سالم کار کردن آن اطمینان پیدا کنید.
♦ گرم شدن لوله بخاری
یک روش آسان برای بررسی کارکرد درست بخاری گازی، این است که مطمئن شوید لوله آن گرم میشود. گرم شدن لوله بخاری نشان میدهد که گازهای زیانبار به درستی از طریق لوله و دودکش در حال خارج شدن هستند.
♦ آزمایش کبریت
یک شمع یا کبریت روشن را روبروی لوله خروجی بخاری بگیرید. اگر دیدید که شعله به سمت داخل لوله کشیده میشود، یعنی بخاری شما سالم است و به درستی کار میکند. اما اگر شعله ثابت ماند و تغییری نکرد، متوجه خواهید شد که بخاری مشکل دارد و نیاز به بررسی دارد.
♦ شعله آبی
شعله بخاری یا هر وسیله گرمایشی گازی باید همیشه آبی رنگ باشد! اگر رنگ شعله دستگاه شما آبی نیست و به جای آن، نارنجی یا قرمز دیده میشود، لازم است وضعیت آن را بررسی کنید. این تغییر رنگ میتواند نشاندهنده سوختن نادرست گاز باشد که ممکن است منجر به تولید گاز خطرناک مونوکسیدکربن شود.
گاز مونواکسید کربن چطور موجب مسمومیت میشود
پیشتر درباره راههای ایمن استفاده از بخاری گازی و روش نصب درست آن صحبت کردیم. اکنون خوب است با گاز مونوکسید کربن بیشتر آشنا شویم. این گاز میتواند باعث مسمومیت شود و حتی جان افراد را بگیرد.
مونوکسید کربن گازی سمی است که هیچ بو و رنگی ندارد. به همین دلیل آن را “قاتل خاموش” مینامند. نشانههای مسمومیت با این گاز خطرناک میتواند شامل این موارد باشد: احساس خوابآلودگی شدید و خمیازههای پشت سر هم، سرگیجه، احساس ضعف و بیحالی، سردردهای بسیار شدید، حالت تهوع و استفراغ، پرش ماهیچهها و مشکل در حرکت، احساس ضربان قوی و کوبنده در شقیقه، بالا رفتن فشار خون، گشاد شدن مردمک چشم و کم شدن دید، تیره شدن رنگ پوست، رنگ پریدگی یا برعکس صورتی شدن دور لبها، گاهی سفت شدن ماهیچهها به ویژه ماهیچههای فک، ایست تنفس، تشنج و در نهایت بیهوشی و کما.
سرویس دورهای بخاری
با پایان یافتن فصل سرما و جمع کردن بخاری، بهتر است قبل از نصب مجدد آن در فصل آینده، حتماً یک سرویس کامل از دستگاه بگیرید. بررسی اتصالات شلنگ گاز، تنظیم شمعک و فندک، و همچنین مشاهده وضعیت و رنگ شعله، از کارهای مهمی است که باید انجام دهید. دقت در نصب درست بخاری نیز بسیار ضروری است.
توصیه میکنیم برای انجام این کار از ابزار با کیفیت رونیکس بهره ببرید. مجموعه ۸ عددی آچار دو سر تخت مدل RH-2202 به همراه مجموعه ۷ عددی پیچگوشتی مدل RH-2906، تمام لوازم مورد نیاز برای سرویس بخاری، وصل کردن شلنگ و تنظیم شعله را در اختیار شما قرار میدهد.
با استفاده از ابزار مناسب برای سرویس بخاری، میتوانید از پرداخت هزینههای اضافی و غیرمنتظره جلوگیری کنید.
محصولات رونیکس
برای مطالعه بیشتر: «چگونه در روزهای سرد سال، خانهای گرم و دلپذیر داشته باشیم»
جمعبندی
گاهی یک بیدقتی کوچک میتواند عواقب بزرگی به دنبال داشته باشد. مسمومیت با گاز مونوکسید کربن که به “مرگ خاموش” معروف است، از جمله اتفاقاتی است که پیشگیری از آن بسیار ساده است. رعایت نکات ایمنی مربوط به بخاریهای گازی زمان زیادی نمیبرد، اما میتواند از یک حادثه تلخ جلوگیری کند.پیش از روشن کردن بخاری گازی، حتماً نکات این مقاله را بررسی کنید؛ از نحوه صحیح نصب لولهها و استفاده از دودکش استاندارد گرفته تا انتخاب شلنگ ایمن و خرید بخاری مناسب از برندی معتبر. به این توصیهها عمل کنید تا در امان بمانید.سوالات متداولآیا بخاریهای بدون دودکش قابل اطمینان است؟حتماً از معتبر بودن برند بخاری مطمئن شوید و پیش از خرید، به خوبی تحقیق کنید.
دیدگاهتان را بنویسید