آموزش کار با مولتی متر برای تعمیر ابزارآلات برقی

چگونگی اندازه‌گیری مقاومت با مولتی‌متر رونیکس

برای سنجش مقاومت قطعات الکترونیکی، لازم است روش استفاده از اهم‌متر دیجیتال را بلد باشید. با انتخاب حالت اندازه‌گیری مقاومت روی مولتی‌متر، می‌توانید مقدار مقاومت وسیله را بخوانید. این روش برای شناسایی قطعات معیوب یا مقاومت‌های نامناسب در مدار بسیار کاربردی است.

برای شروع کار با مولتی‌متر در حالت اهم‌متر، ابتدا برق دستگاه را قطع کنید و سپس پراب‌ها را به مولتی‌متر وصل نمایید. پراب قرمز را از جایگاه قبلی خارج کرده و به ترمینال VΩmA متصل کنید. دقت کنید که پراب سیاه معمولاً به ترمینال COM وصل است و نیازی به جابجایی آن نیست.

سلکتور را روی کمترین مقدار مقاومت تنظیم کنید و نوک دو پراب را به دو سر مقاومت مورد نظر بچسبانید. اگر نماد «I» روی صفحه نمایش ظاهر شد، به این معناست که مقدار مقاومت از حد انتخاب شده بیشتر است. در این حالت، سلکتور را روی محدوده بزرگ‌تری قرار دهید.

کلید سلکتور را طوری بچرخانید که روی محدوده اندازه‌گیری مقاومت قرار گیرد. چون مقدار مقاومت را از قبل نمی‌دانید، ابتدا بالاترین حد را انتخاب کنید. اگر عدد نمایش داده شده واضح نبود، سلکتور را یک مرحله پایین‌تر ببرید و دوباره پراب‌ها را به دو سر مقاومت وصل کنید.

مولتی‌متر برای نشان دادن مقدار مقاومت از نمادهای k (کیلو)، m (میلی) و M (مگا) استفاده می‌کند. بهتر است معنی هر کدام از این نمادها را بدانید تا بتوانید اندازه‌گیری را به درستی انجام دهید.

با مدل‌های مختلف کارواش رونیکس بیشتر آشنا شوید.

تست دیود با مولتی متر

مولتی‌مترها اغلب قابلیت آزمایش دیود را هم دارند. این حالت به شما کمک می‌کند تا جهت صحیح عبور جریان در دیود را بررسی کنید و از سالم بودن آن مطمئن شوید.

برای این آزمایش، ابتدا مولتی‌متر را روی حالت تست دیود قرار دهید. سپس پراب‌های دستگاه را به دو سر دیود متصل کنید. اگر دیود سالم باشد، در یک جهت اعدادی روی صفحه نمایش مولتی‌متر می‌بینید و در جهت مقابل، معمولاً عددی نمایش داده نمی‌شود. اما اگر در هر دو جهت عددی مشاهده نکردید، یا برعکس در هر دو جهت عدد نمایش داده شد، احتمالاً دیود خراب یا سوخته است. علاوه بر این، از مولتی‌متر می‌توان برای بررسی مدارهای برق خودرو نیز استفاده کرد.

اندازه‌‌گیری سیکل و فرکانس با مولتی متر

برای اندازه‌گیری فرکانس و سیکل با مولتی‌متر، ابتدا سلکتور دستگاه را روی علامت Hz تنظیم کنید. در این حالت، مولتی‌متر می‌تواند تعداد سیکل‌ها در ثانیه (بر حسب هرتز) را اندازه بگیرد. سپس، پراب قرمز (مثبت) و پراب سیاه (منفی) را به دو سر قطعه یا مدار مورد نظر وصل کنید. عددی که روی صفحه نمایش می‌آید، نشان‌دهنده فرکانس بر حسب هرتز است.

اگر در همین حالت، دکمه Select را فشار دهید، مقدار Duty Cycle نیز روی صفحه نشان داده می‌شود. دقت کنید که این امکان در همه مولتی‌مترها موجود نیست و معمولاً در مدل‌های پیشرفته و جدیدتر از برندهای مختلف قرار می‌گیرد.

اندازه‌گیری hFE با مولتی متر

یک کاربرد دیگر هر اهم‌متر، امکان سنجش ضریب تقویت ترانزیستور (hFE) است. برای این کار ابتدا باید پایه‌های ترانزیستور را در جایگاه مخصوص روی دستگاه قرار دهید. در مولتی‌مترهای دیجیتال، مقدار hFE به طور مستقیم روی صفحه نمایش نشان داده می‌شود. طراحی بخش اندازه‌گیری hFE در انواع مختلف اهم‌مترها متفاوت است؛ در بعضی مدل‌ها این قسمت روی بدنه اصلی دستگاه قرار دارد و در برخی دیگر روی رابط دو شاخه‌ای جداگانه است.

همچنین جالب است که می‌توان از مولتی‌متر برای اندازه‌گیری دمای محیط هم بهره برد. روش کار معمولاً به این شکل است که ابتدا دکمه Select فشرده شده و سپس گزینه temperature انتخاب می‌شود. در این حالت می‌توان واحد دما را به سانتی‌گراد یا فارنهایت تنظیم کرد.

برخی از مولتی‌مترهای دیجیتال موجود در بازار دارای قابلیت مادون قرمز (IR) نیز هستند. این ویژگی انجام برخی عملیات تخصصی در الکترونیک را ممکن می‌سازد. دستگاه بدون نیاز به برق شهری و تنها با استفاده از باتری کار می‌کند و نحوه و مدت استفاده از آن به ظرفیت باتری بستگی دارد.

برای راه‌اندازی و استفاده از مولتی‌متر معمولاً به باتری قلمی یا نیم‌قلمی نیاز خواهید داشت.

آموزش کار با مولتی متر به عنوان فازمتر

این محصول کاربرد دیگری هم دارد و می‌توان از آن به عنوان فازمتر استفاده کرد. همچنین می‌توان از انواع دیجیتال آن برای این منظور بهره برد. روش کار به این صورت است: ابتدا دکمه سلکتور را فشار دهید و گزینه VAC را انتخاب کنید. سپس دستگاه را روی حالت ولت‌متر تنظیم نمایید.

پراب‌های اهم‌متر نیز باید در وضعیت اندازه‌گیری قرار گیرند تا بتوانید نتیجه را روی صفحه نمایش مشاهده کنید. ممکن است برای کسانی که اولین بار است از مولتی‌متر به عنوان فازمتر استفاده می‌کنند، خواندن اعداد نمایش داده شده کمی سخت به نظر برسد؛ در حالی که عدد بزرگ نشان‌دهنده سیم فاز برق شهری یا صنعتی است.

شما می‌توانید از این دستگاه هم برای امور خانگی و هم برای کارهای صنعتی به عنوان فازمتر استفاده کنید.

بیشتر بخوانید: ۸ مورد از بهترین مارک مولتی متر [multimeter] به همراه ویژگی ها

نکات ایمنی کار با مولتی متر

برای استفاده بهتر از اهم‌متر و جلوگیری از مشکلات در حین کار، رعایت چند نکته ایمنی ضروری است:

قبل از هر استفاده، مطمئن شوید دستگاه در حالت صحیح قرار دارد و کالیبره است. توصیه می‌شود هر بار پیش از شروع، عملیات کالیبراسیون را انجام دهید. کالیبراسیون یعنی اطمینان از دقت و صحت اندازه‌گیری‌های مولتی‌متر.

هنگامی که اهم‌متر به یک وسیله یا پریز برق وصل است، حتماً از دستکش ایمنی استفاده کنید تا در برابر برق‌گرفتگی محافظت شوید.

پیش از اندازه‌گیری مقادیری مانند مقاومت، فرکانس یا سیکل، اطمینان حاصل کنید که دستگاه مورد اندازه‌گیری خاموش و غیرفعال است. رعایت این اصول ایمنی شما را از خطرات احتمالی دور نگه می‌دارد.

از آنجا که بیشتر مولتی‌مترهای موجود در بازار قابلیت اندازه‌گیری حالت‌های مختلف مانند ولتاژ AC و DC، جریان AC و DC و موارد مشابه را دارند، همیشه قبل از شروع، حالت مناسب را برای پارامتر مورد نظر انتخاب کنید.

این وسیله برای هر نوع اندازه‌گیری محدوده‌های متفاوتی دارد که باید آن را با توجه به مقدار مورد انتظار تنظیم کنید. اگر محدوده انتخاب شده خیلی بزرگ‌تر از مقدار واقعی باشد، دقت اندازه‌گیری مولتی‌متر کاهش می‌یابد.

اهم‌متر دارای دو پراب (سیم) قرمز و سیاه است. برای اندازه‌گیری ولتاژ، باید پراب‌ها را به شکل درست به نقاط مورد نظر متصل کنید.

این دستگاه معمولاً چهار دکمه کلیدی دارد که هر کدام کاربرد خاصی دارند: دکمه REL برای صفر کردن مقادیر جریان و خازن، دکمه RANGE برای تغییر حالت از خودکار به دستی، دکمه HOLD برای ثابت نگه داشتن عدد روی صفحه و دکمه SELECT برای جابجایی بین حالت‌های مختلف (مثلاً بین AC و DC یا بین واحدهای دما). شناخت این دکمه‌ها و کارکرد آن‌ها یکی از پایه‌های مهم کار با مولتی‌متر است.

مولتی مترهای دیجیتال رونیکس، ایده‌آل برای تست تجهیزات الکتریکی

مولتی‌مترهای رونیکس

استفاده از ابزارهای باکیفیت و یادگیری روش صحیح کار با آنها، نقش بسیار مهمی در انجام دقیق و بی‌خطای کارهای فنی دارد. برای سنجش مقادیر مختلف الکتریکی مثل ولتاژ، جریان، مقاومت و ظرفیت خازن، نیاز به مولتی‌مترهایی دارید که هم دقیق باشند و هم بادوام. این ابزارها از لوازم ضروری برای مهندسان و تعمیرکاران دستگاه‌های الکتریکی و همچنین تعمیر اینورترهای جوشکاری به شمار می‌روند. رونیکس، به عنوان پیشرو در بازار ابزار ایران، انواع مختلفی از مولتی‌مترها را طراحی و تولید کرده تا نیازهای گوناگون شما را برطرف کند.

در این مطلب، روش استفاده از مولتی‌متر برای تعمیر دستگاه‌های برقی را آموزش دادیم. با این حال، پیشنهاد می‌کنیم برای انجام هرگونه تعمیر یا کار روی وسایل برقی، به یک تکنسین با تجربه مراجعه کنید و از دانش و مهارت او بهره ببرید تا کار به شکل درست و بی‌خطر انجام شود.

می‌توانید دیدگاه‌ها و پرسش‌های خود را در همین صفحه، از طریق بخش نظرات با ما در میان بگذارید.

به نقل از یک سایت آموزشی در زمینه برق درباره کار با مولتی‌متر آمده است:

“رنج بازر (بیزر):

از آنجایی که دانستن این بخش خیلی به درد یک برقکار می خورد، بد نیست که این مورد را هم یاد بگیرید. زیرا برای پیدا کردن سیم های تلفن و آیفون در برق ساختمان خیلی به کارتان می آید.روی بیشتر مولتی مترها گزینه ای هست که علامت یک زنگ یا یک بلندگوی درج شده که در تصویر بالا آن را با محدوده رنج بازر مشخص کرده ایم.فرض کنید که داخل یک لوله برق ۱۰ رشته سیم وجود دارد که همه آنها همرنگ هستند، و شما می خواهید از بین این ۱۰ رشته سیم، ۲ تا از آنها را مشخص کنید، کاری که می کنید این است که از یک سمت، سر آن دو سیم را لخت می کنید و به هم اتصال می دهید و از سمت دیگر مولتی متر را روی حالت تست بازر قرار می‌دهید و پراب ها را به صورت ۲ به ۲ و تصادفی روی تمام سیم ها تست می کنید. هر جا که مولتی متر به صدا درآمد، یعنی آن دو رشته سیم همان دو رشته سیمی هستند که از سمت دیگر به هم متصل شده اند.”

سوالات متداول

مولتی متر دیجیتال و آنالوگ چه تفاوتی با هم دارند؟
مولتی مترهای آنالوگ ابعاد بزرگ‌تری نسبت به مولتی مترهای دیجیتال دارند؛ ساختار ساده‌ای دارند؛ به صورت دستی کالیبره می‌شوند و دقت کمتری دارند. مولتی مترهای دیجیتال دارای ابعاد کوچک‌تر، ساختار پیچیده، سیستم کالیبراسیون اتوماتیک و دقت بالا هستند.

سلکتور چیست؟
با چرخاندن پیچ انتخاب‌گر یا سلکتور مولتی متر می‌توانید پارامتر مورد نظر (ولتاژ، جریان و مقاومت) را انتخاب کنید.

AVO متر (AVO meter) چیست؟
به مولتی متر AVO متر هم می‌گویند؛ چراکه ولتاژ (V)، آمپراژ (A) و اهم (O) را اندازه‌گیری می‌کند.

{“@context”:”https://schema.org”,”@type”:”FAQPage”,”mainEntity”:[{“@type”:”Question”,”name”:”مولتی متر دیجیتال و آنالوگ چه تفاوتی با هم دارند؟”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”مولتی مترهای آنالوگ ابعاد بزرگ‌تری نسبت به مولتی مترهای دیجیتال دارند؛ ساختار ساده‌ای دارند؛ به صورت دستی کالیبره می‌شوند و دقت کمتری دارند. مولتی مترهای دیجیتال دارای ابعاد کوچک‌تر، ساختار پیچیده، سیستم کالیبراسیون اتوماتیک و دقت بالا هستند.n”}},{“@type”:”Question”,”name”:”سلکتور چیست؟n”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”با چرخاندن پیچ انتخاب‌گر یا سلکتور مولتی متر می‌توانید پارامتر مورد نظر (ولتاژ، جریان و مقاومت) را انتخاب کنید.n”}},{“@type”:”Question”,”name”:”AVO متر (AVO meter) چیست؟n”,”acceptedAnswer”:{“@type”:”Answer”,”text”:”به مولتی متر AVO متر هم می‌گویند؛ چراکه ولتاژ (V)، آمپراژ (A) و اهم (O) را اندازه‌گیری می‌کند.”}}]}