آیا شما هم از آن دسته افرادی هستید که دوست دارید به دل طبیعت بروید و برای مدتی از شلوغی و درگیریهای روزمره دور باشید؟
اگر پاسخ شما مثبت است، این مطلب دقیقاً برای شما نوشته شده است.
یکی از لوازم مهم و ضروری در هر سفر و اقامت در طبیعت، یک اجاق مسافرتی مناسب است. اما یک اجاق خوب باید چه خصوصیاتی داشته باشد؟
در این مقاله از مجله رونیکس، پس از معرفی انواع اجاقهای سفر، به این پرسش پاسخ خواهیم داد.
رونیکس را بخوانید.
انواع اجاق سفری
اجاقهای قابل حمل را میتوان بر اساس سوختی که مصرف میکنند، دستهبندی کرد. هر نوع از این اجاقها ویژگیها و کاربردهای خاص خود را دارد و برای شرایط متفاوتی طراحی شده است. بسته به نوع سفری که در پیش دارید، شاید لازم باشد بیش از یک اجاق با خود ببرید. مثلاً برای چادر زدن در فصل گرم، یک اجاق سبک و سریع مناسب است، ولی برای اردوهای دستهجمعی در سرمای زمستان، به نوع قویتر و متفاوتی نیاز خواهید داشت. در بخشهای بعدی، مدلهای گوناگون اجاقهای سفر، به همراه نقاط قوت و ضعف هر کدام را به طور مفصل شرح میدهیم.
اجاق سفری گازی
اجاق گاز سفری به خاطر راحتی کار و کمنیاز بودن به مراقبت، نسبت به دیگر انواع اجاقهای مسافرتی پرطرفدارتر است. شکل این اجاقها شبیه گازهای پیکنیکی است، با این تفاوت که اندازهشان خیلی کوچکتر و وزنشان کمتر است. بعضی از این اجاقهای گازی قابلیت جمع شدن و تا شدن هم دارند.
اجاقهای گازی سفری در دو نوع یکپارچه و دوتکه ساخته میشوند:
**اجاق یکپارچه:** این نوع کمی از اجاقهای گازی معمولی سنگینتر است و به صورت کج روی زمین قرار میگیرد. آب را با سرعت بالا و کمترین مصرف سوخت به جوش میآورد. ممکن است پخت غذا روی آن آرامتر انجام شود؛ البته بعضی مدلها عمداً با این ویژگی طراحی شدهاند.
**اجاق دوتکه:** اجاق دوتکه کوچک و سبک است، هرچند در مقایسه با اجاقهای گازی استاندارد، کمی سنگینتر و جاگیرتر میباشد. در برخی مدلهای این نوع، میتوان کپسول گاز را به صورت برعکس هم قرار داد که این کار باعث میشود در هوای سرد بهتر کار کند.
اجاق گاز سفری به آسانی روی کپسولهای دربسته پیچ میشود. معمولاً داخل این کپسولها مخلوطی از دو گاز فشرده به نامهای ایزوبوتان و پروپان وجود دارد. روشن کردن این اجاقها سریع است؛ فقط کافی است شیر گاز را باز کنید و با کبریت، فندک ساده یا فندک الکتریکی آن را روشن کنید. برخی کپسولها هم مجهز به تنظیمکننده فشار گاز (رگلاتور) هستند که باعث میشود مدت بیشتری بتوان از اجاق استفاده کرد. این قابلیت به ویژه در هوای سرد و ارتفاعات بالا مفید است.
یکی از نقاط ضعف این اجاقها این است که به دلیل بسته بودن کپسول، نمیتوان فهمید چقدر گاز داخل آن باقی مانده. البته این مشکل را میتوان با بردن یک کپسول کوچک اضافه برطرف کرد. همچنین نمیتوان از یک محافظ حرارتی دور کپسول استفاده کرد، چون گرمای جمع شده اطراف آن ممکن است باعث ترکیدن کپسول شود.
در هوای سرد فشار گاز کم میشود و شعله ضعیف میگردد. البته اگر اجاق دارای تنظیمکننده فشار باشد، این مشکل پیش نمیآید.
مزایا و نکات قابل توجه اجاقهای گازی سفری:
* **کارایی بالا:** این اجاقها معمولاً گرمای زیادی تولید میکنند و غذا را به سرعت میپزند.
* **استقلال در انرژی:** برای کار کردن به برق نیاز ندارند و در مکانهایی که دسترسی به برق وجود ندارد (مانند چادر در طبیعت) بسیار کاربردی هستند.
* **کنترل آسان:** معمولاً کنترل شعله در آنها ساده است و میتوان حرارت را به راحتی کم یا زیاد کرد.
* **قیمت مناسب:** در مقایسه با انواع دیگر اجاقهای سفری (مانند اجاقهای برقی یا بنزینی)، معمولاً قیمت کمتری دارند.
* **سبکی و حمل آسان:** اغلب کوچک، جمع و جور و سبک هستند و به راحتی در کولهپشتی جا میشوند.
معایب و نکات احتیاطی اجاقهای گازی سفری:
* **نیاز به سوخت یدکی:** باید همیشه کارتریج یا کپسول گاز مخصوص به همراه داشته باشید و ممکن است در میانه کار سوخت آن تمام شود.
* **تأثیرپذیری از باد:** شعله این اجاقها در فضای باز به راحتی تحت تأثیر باد قرار میگیرد که میتواند کارایی آن را کم کند یا مصرف سوخت را افزایش دهد. استفاده از محافظ باد توصیه میشود.
* **محدودیت در دمای بسیار پایین:** عملکرد برخی از آنها در هوای بسیار سرد ممکن است با کاهش راندمان همراه باشد.
* **ملاحظات ایمنی:** از آنجا که با گاز واقعی کار میکنند، رعایت نکات ایمنی (مانند دوری از مواد اشتعالزا و اطمینان از نبود نشتی گاز) بسیار مهم است.
* **ممنوعیت استفاده در فضای بسته:** هرگز نباید در فضاهای سربسته و بدون تهویه مناسب (مانند داخل چادر یا خودرو) از آنها استفاده کرد، زیرا خطر مسمومیت با گاز منوکسید کربن وجود دارد.
اجاق سفری سوخت مایع
اجاقهای مسافرتی سوخت مایع به کپسولهای مخصوصی وصل میشوند که میتوان آنها را با سوخت مایع پر کرد. سوخت اصلی و رایج برای این اجاقها، مایع گاز سفید تصفیهشده است که هیچ ناخالصی ندارد. البته سوختهای دیگر هم با آنها کار میکنند. این ویژگی مخصوصاً در سفرهای خارج از کشور بسیار مفید است.
از آنجا که در این اجاقها از مایع گاز سفید استفاده میشود، شعلهی آن دود و آلودگی تولید نمیکند و گرمای مطلوبی هم ایجاد مینماید. همچنین، برخلاف اجاقهای گاز رایج، مایع گاز سفید حتی در هوای زیر صفر درجه نیز به خوبی کار میکند و قیمت آن نیز کمتر است.
در این نوع اجاقها میتوان از سوختهای دیگری مانند بنزین بدون سرب، نفت چراغ، سوخت هواپیما یا گازوئیل نیز استفاده کرد. اما توجه داشته باشید که بنزین بدون سرب فقط در شرایط ضروری به کار رود، زیرا دارای مواد مضری برای سلامت انسان است. این اجاقها آب را خیلی سریع به جوش میآورند، ولی عملکرد آنها در پخت انواع غذاها متفاوت است.
این اجاقها دو نقطه ضعف اصلی دارند. اول اینکه نسبت به سایر انواع، نیاز به آمادهسازی بیشتری دارند و دوم اینکه به بررسی و نگهداری منظم نیازمندند؛ مانند تمیز کردن لوله انتقال سوخت و تعویض واشرهای اُ-رینگ (هم در خود اجاق و هم در کپسول سوخت).
مزایا و کاستیهای اجاق مسافرتی با سوخت مایع
به جز اجاقهایی که با گاز یا سوخت مایع کار میکنند، گونههای دیگری از اجاقهای مسافرتی نیز وجود دارند که برای سفرهای طولانی با کولهپشتی یا شرایط اضطراری بسیار سودمندند. در این نوع از اجاقها از سوختهایی مانند گندله (که یک سوخت زیستی است و از فشردهسازی مواد طبیعی مانند خاکاره و پسماندهای کشاورزی به دست میآید) یا از هیزم برای تولید حرارت استفاده میشود. در بخشهای بعدی به بررسی این اجاقها خواهیم پرداخت:
اجاق سفری هیزمی
اجاق سفری هیزمی گزینهای عالی برای سفرهای طولانی یا کموسایل است. این نوع اجاق نیازی به سوخت آماده ندارد و کافی است چند تکه چوب خشک از زمین بردارید تا بتوانید با آن آشپزی کنید.
مزایا و نکات مثبت اجاق سفری هیزمی:
* قابل حمل و سبک است و به راحتی میتوان آن را جابهجا کرد.
* برای روشن کردن آن نیاز به سوخت خاصی نیست و از چوب و شاخههای خشک موجود در طبیعت میتوان استفاده کرد.
* معمولاً هزینه خرید اولیه کمتری نسبت به برخی اجاقهای مسافرتی دیگر دارد.
* در صورت در دسترس نبودن چوب، میتوان از سوختهای جایگزین مانند مخروط کاج یا برگهای خشک استفاده کرد.
* گرمای مطبوع و دلچسبی ایجاد میکند و حس و حال خاصی به فضای کمپ میبخشد.
معایب و نکات منفی اجاق سفری هیزمی:
* روشن کردن و کنترل حرارت آن در مقایسه با اجاقهای گازی سادهتر، به مهارت و زمان بیشتری نیاز دارد.
* جمعآوری چوب خشک مناسب در برخی مناطق یا در شرایط آب و هوایی مرطوب میتواند دشوار باشد.
* نسبت به اجاقهای گازی معمولاً دیرتر غذا را میپزد.
* خاکستر و دود تولید میکند که نیاز به نظافت دارد و ممکناست برای برخی افراد آزاردهنده باشد.
* استفاده از آن در بسیاری از مناطق حفاظتشده، پارکهای ملی و در فصلهای خشک سال به دلیل خطر آتشسوزی ممنوع است.
* برای استفاده در فضای بسته مانند چادر یا خودرو به هیچ وجه مناسب نیست، زیرا گاز سمی مونوکسید کربن تولید میکند که بسیار خطرناک است.
اجاق سفری الکلی
همانطور که اسم این اجاقها نشان میدهد، سوخت آنها الکل صنعتی است. این اجاقها وزن بسیار کمی دارند و حدود ۳۰ تا ۶۰ گرم هستند. طراحی اصلی این اجاقها برای به جوش آوردن آب است، اما حتی برای این کار هم چندان مناسب و کارآمد نیستند.
مزایا و معایب اجاقهای سفری که با الکل کار میکنند
**مزایا:**
* **کارکرد ساده:** روشن کردن و استفاده از این اجاقها بسیار آسان است و به قطعات پیچیده یا فشار گاز نیاز ندارد.
* **ایمنی نسبی:** در مقایسه با برخی سوختهای دیگر، الکل در صورت نشت، خطر آتشسوزی ناگهانی و انفجار کمتری دارد.
* **در دسترس بودن سوخت:** الکل جامد یا مخصوص اجاق را میتوان در بسیاری از شهرها و حتی برخی مغازههای لوازم طبیعتگردی پیدا کرد.
* **وزن کم:** معمولاً این اجاقها ساختار سبکی دارند و حمل آنها راحت است.
* **کارکرد در سرما:** برخلاف برخی اجاقهای گازی، عملکرد این اجاقها در هوای سرد معمولاً دچار مشکل نمیشود.
* **قیمت مناسب:** هم خود اجاق و هم سوخت آن معمولاً هزینه کمتری دارند.
**معایب:**
* **گرمای کمتر:** این اجاقها گرمای کمتری تولید میکنند، بنابراین زمان پخت غذا معمولاً طولانیتر است.
* **مصرف سوخت بیشتر:** برای پخت یک وعده غذا، به الکل بیشتری نسبت به گاز نیاز است که میتواند حمل سوخت را سنگینتر کند.
* **کنترل دشوار شعله:** تنظیم و کم و زیاد کردن حرارت در این اجاقها به سادگی اجاقهای گازی نیست و معمولاً فقط یک شعله ثابت دارند.
* **تأثیر باد:** شعله این اجاقها به راحتی تحت تأثیر وزش باد قرار میگیرد و برای عملکرد خوب نیاز به محافظ باد دارند.
* **دود و بو:** سوختن الکل ممکن است با دود یا بوی خاصی همراه باشد، به ویژه اگر از الکل با کیفیت پایین استفاده شود.
اجاق سفری دارای سوخت جامد
این اجاقها سوختشان قرصهای جامد است. بعد از هر بار مصرف میتوان این قرصها را خاموش کرد و دفعات بعد دوباره از آنها استفاده نمود. وزن این اجاقها بسیار سبک است، معمولاً بین ۹۰ تا ۲۰۰ گرم. همچنین به سادگی قابل جمع شدن هستند. همین سبکی و قابلیت جمع شدن، آنها را به وسیلهای ایدهآل برای سفرهای کولهگردی تبدیل میکند. البته باید در نظر داشت که قدرت آنها در جوش آوردن آب به خوبی اجاقهای گاز الکلی نیست.
خوبیها و کاستیهای اجاقهای سفری که با سوخت جامد کار میکنند
برای نتیجهگیری از آنچه گفته شد، جدول زیر را ببینید:
مقایسهی مدلهای مختلف اجاقهای مسافرتی
وقتی برای سفر، پیکنیک یا کمپینگ برنامهریزی میکنید، یکی از وسایل مهم، اجاق سفری است. انتخاب نوع مناسب آن میتواند تفاوت زیادی در راحتی و لذت بردن شما از زمان در طبیعت ایجاد کند. در اینجا نگاهی به انواع اصلی این اجاقها و ویژگیهای هرکدام میاندازیم.
**اجاقهای گازسوز:**
این اجاقها معمولاً از یک کپسول گاز کوچک استفاده میکنند. روشن کردن و کنترل حرارت در آنها بسیار آسان است و به سرعت گرم میشوند. آنها برای پختوپزهای معمولی و سریع در اکثر شرایط آبوهوایی مناسب هستند. نکته مهم این است که در ارتفاعهای خیلی بالا یا هوای بسیار سرد، ممکن است کارایی کمتری داشته باشند.
**اجاقهای بنزینی:**
این مدلها قدرتمند هستند و حرارت بالایی تولید میکنند. از آنجا که بنزین در همه جا در دسترس است، برای سفرهای طولانی یا مقاصد دورافتاده گزینه خوبی محسوب میشوند. اما روشن کردن و تنظیم شعله آنها ممکن است کمی پیچیدهتر باشد و نیاز به مراقبت و نگهداری بیشتری دارند.
**اجاقهای الکلی:**
اجاقهای الکلی ساده، سبک و تقریباً بیصدا کار میکنند. آنها برای جوش آوردن آب یا گرم کردن غذای ساده ایدهآل هستند. با این حال، معمولاً حرارت کمتری تولید میکنند و پختوپز با آنها زمان بیشتری میبرد. سوخت آنها (الکل) نیز به اندازه گاز یا بنزین پرانرژی نیست.
**اجاقهای چندسوخته:**
برخی از اجاقها این قابلیت را دارند که از چند نوع سوخت مختلف مانند گاز، بنزین یا نفت سفید استفاده کنند. این انعطافپذیری برای ماجراجویانی که به مناطق مختلف با دسترسیهای متفاوت به سوخت سفر میکنند، بسیار ارزشمند است. طبیعتاً این اجاقها ممکن است گرانتر و پیچیدهتر باشند.
**نکات کلیدی برای انتخاب:**
* **هدف سفر:** برای یک پیکنیک کوتاه یا یک اکسپدیشن طولانی؟
* **وزن و حجم:** چقدر سبکی و جمعوجور بودن برای شما مهم است؟
* **سوخت:** دسترسی به سوخت مورد نظر در مقصد شما چگونه است؟
* **آبوهوا:** آیا در هوای سرد یا بادخیز از آن استفاده خواهید کرد؟
* **نوع پختوپز:** فقط نیاز به گرم کردن دارید یا قصد آشپزی مفصل را دارید؟
با در نظر گرفتن این نکات و مقایسه ویژگیهای هر نوع، میتوانید اجاق سفری را انتخاب کنید که بهترین هماهنگی را با نیازها و شرایط سفر شما داشته باشد.
در زمان خرید یک اجاق سفری باید به چه نکاتی توجه کنیم؟
هنگام انتخاب یک اجاق سفری، نکات مهمی را باید در نظر بگیرید. توجه به این نکات به شما کمک میکند تا مناسبترین گزینه را برای نیاز خود انتخاب کنید.
وزن و ابعاد
به وزن و اندازه اجاق دقت کنید. هنگام کمپینگ و سفر، ممکن است مسافتهای طولانی را پیاده طی کنید. به همین دلیل، سبک بودن کولهپشتی که با خود حمل میکنید بسیار مهم است. این موضوع به ویژه زمانی که تنها سفر میکنید، اهمیت بیشتری پیدا میکند، زیرا حتی چند گرم بار اضافه یا کمتر هم میتواند روی توانایی شما تأثیر بگذارد.
همچنین اندازه اجاق را هم در نظر بگیرید. شما فقط یک کولهپشتی دارید و یک اجاق بزرگ، فضای زیادی از آن را پر میکند. البته این سبکی وزن و حجم کوچک نباید باعث شود که کارایی لازم را نداشته باشد! زیرا در غیر این صورت ممکن است برای شما مشکلاتی به وجود آورد.
میزان مصرف سوخت
هنگام خرید، حتماً دقت کنید که اجاق سفری شما چقدر میتواند روشن بماند. برای این کار، انواع اجاقها را با مقدار سوخت یکسان مقایسه کنید تا بفهمید با هر بار سوختگیری، چه مدت میتوان از آن استفاده کرد.
مدت زمان جوش آوردن آب
شاید این موضوع در نگاه اول خیلی مهم به نظر نرسد، ولی وقتی در کوهستان هستید، خوردن یک فنجان چای یا قهوه میتواند حسابی شما را گرم کند. حتی برای درست کردن غذا هم معمولاً به آب جوش نیاز خواهید داشت. بهتر است از اجاقی کمک بگیرید که در کوتاهترین زمان آب را بجوش آورد، چون هرچه زمان جوشیدن آب بیشتر شود، سوخت بیشتری هم مصرف خواهید کرد.
قابلیت تنظیم شعله
اغلب اجاقهای سفری این ویژگی را دارند، اما برخی از انواع آنها نیز دارای شعلهای ثابت هستند. این قابلیت در شرایط آبوهوایی گوناگون به کمکتان میآید. همچنین، این ویژگی باعث میشود در مصرف سوخت صرفهجویی کنید و هزینههای اضافی شما کاهش یابد.
فندک جرقهزنی
این ویژگی وقتی کبریت ندارید یا کبریتهایتان در اثر رطوبت قابل استفاده نیستند، بسیار مفید خواهد بود. اغلب اجاقهایی که با سوخت مایع کار میکنند، دارای یک سیستم جرقهزن یا فندک داخلی هستند و با فشار یک دکمه، اجاق به راحتی روشن میشود. در صورتی که اجاق شما این قابلیت را ندارد، جای نگرانی نیست. میتوانید یک فندک جرقهزن را به صورت جداگانه نیز خریداری و استفاده کنید.
شعله پوش
این قابلیت در مکانهایی که باد با شدت میوزد، بسیار مفید خواهد بود. در حال حاضر، سازندگان اجاقهای مسافرتی از مواد محکم و نسوز در ساختار اجاق استفاده میکنند که در برابر گرمای شعله مقاوم است. با استفاده از محافظ باد (شعلهپوش) نیز میتوانید بنا بر وضعیت آب و هوا، ارتفاع آن را تنظیم کنید تا از خاموش شدن آتش جلوگیری نمایید.
پایه
اغلب اجاقهای مسافرتی همراه با پایه عرضه میشوند، اما اگر پایه نداشتند میتوانید آن را به صورت جداگانه تهیه کنید. این پایهها در دو نوع تاشو و غیرتاشو (ثابت) در دسترس هستند. کار اصلی پایه، نگهداری مطمئن کپسولهای سوخت مایع است تا از افتادن و واژگونی آنها جلوگیری کند و در نتیجه خطر بروز حادثه یا انفجار کاهش یابد. توصیه میشود از پایههایی استفاده کنید که در برابر زنگزدگی مقاوم بوده و استحکام خوبی در مقابل ضربه داشته باشند.
کیف مخصوص حمل
برخی از اجاقهای مسافرتی همراه با یک کیف مخصوص ارائه میشوند. این کیف باعث میشود وسایل داخل کولهپشتی شما منظم بماند و شلوغ نشود. همچنین دسترسی به اجاق را برای شما آسانتر میکند و از قطعات و لوازم جانبی آن در طول سفر محافظت مینماید. این کیف مخصوص، چه در سفرهای کوتاه و چه در سفرهای طولانی، وسیلهای بسیار کاربردی و مفید برای شما خواهد بود.
اجاق قابل حمل
وقتی به سفر یا پیکنیک میروید، داشتن یک اجاق کوچک و سبک میتواند بسیار مفید باشد. این اجاقها که به آنها اجاق سفری میگویند، معمولاً با گاز کار میکنند و به راحتی روشن میشوند. با کمک آنها میتوانید در طبیعت چای یا قهوه دم کنید، غذایی گرم بخورید یا حتی یک سوپ ساده بپزید. استفاده از آنها آسان است و بعد از کار، به سادگی تمیز میشوند. داشتن یک اجاق سفری، لذت بودن در فضای باز را بیشتر میکند و یک همراه مطمئن برای ماجراجوییهای شماست.
بیشتر بخوانید:«راهنمای خرید نور افکن دستی و چراغ کمپینگ»«چه وسایلی برای کوهنوردی در پاییز لازم است؟»
سخن آخر
در این مطلب، رونیکس به معرفی اجاق سفری و انواع آن پرداخت و ویژگیهای یک اجاق سفری مناسب را بررسی کرد. این وسیلهای ضروری و کاربردی است که هر کس قصد سفر یا کمپینگ دارد، بهتر است آن را همراه خود ببرد. علاوه بر تمام مواردی که اشاره شد، یک ویژگی از بقیه مهمتر است!
تمام نکات ذکر شده روی قیمت نهایی اجاق تأثیرگذار هستند. بنابراین با توجه به این نکات و همچنین بودجهای که در اختیار دارید، بهترین مدل را برای خود انتخاب و خریداری کنید. آیا شما تا به حال از اجاق گازی در سفر استفاده کردهاید؟
دیدگاهتان را بنویسید