پیانو داستان جالبی در ایران دارد و نخستین بار صدای آن با نواختن کسی که پدر پیانوی ایران نامیده میشود، به گوش رسید. در این نوشته از وبلاگ آنبین، بیشتر با پدر پیانوی ایران آشنا خواهید شد.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نحوه نگهداری صحیح از پیانو را مطالعه کنید.
پدر پیانوی ایران کیست؟
در سال ۱۸۰۶ میلادی، یک پیانوی سفید که ناپلئون به دربار فتحعلی شاه هدیه داده بود، به ایران رسید. در آن زمان هیچکس قبلاً چنین وسیلهای را ندیده بود و کسی هم بلد نبود چگونه آن را بنوازد. به همین خاطر، این نخستین پیانو برای سالهای طولانی تنها به عنوان یک وسیله تزئینی در تالار شاهانه نگهداری میشد.
شصت و هفت سال بعد، در سال ۱۸۷۳، ناصرالدین شاه در سفر به فرانسه از یک نمایشگاه پیانو در پاریس بازدید کرد و چهار پیانو برای دربار ایران سفارش داد. این پیانوها نیز به ایران آورده شدند، اما باز هم کسی پیدا نمیشد که بتواند آنها را بنوازد.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در تاریخچه تکامل ساز هورن پیدا کنید.
برای درک عمیقتر این موضوع، مطلب آکورد چیست؟ را بخوانید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله بهترین کلاس دف در شرق تهران سر بزنید.
تا این که محمدصادق سرورالملک، که نوازنده چیرهدست و محترم سنتور در دربار بود، کنجکاو شد و پشت یکی از پیانوها نشست. او شروع به فشار دادن کلیدهای آن کرد و در ابتدا صداهای ناهنجاری شنیده میشد. پس از جستجو و آزمایش زیاد، سرورالملک دریافت که پیانو هم مانند سنتور قابل کوک کردن است. پس از چندین بار تلاش و خطا، سرانجام آن را بر پایهی ساختار کوک سنتور، کوک کرد. با توجه به دانشی که از سنتور داشت، بر همان اساس شروع به نواختن پیانو کرد و از این رو میتوان او را نخستین نوازنده ایرانی پیانو دانست.
در این مقاله مصاحبه آموزشگاه الهام با فرهاد بادپا،مدرس دف،تنبک و … اطلاعات مفیدی آمده است.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه آشنایی با آکوردهای چهارگانه.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله مصاحبه آموزشگاه الهام با ماهر پورعبیات، مدرس گیتار مراجعه کنید.
محمدصادق، که به سرورالملک شناخته میشود، یکی از چهرههای برجسته و مورد احترام در تاریخ معاصر است. او در دوران زندگی خود، خدمات ارزشمندی به جامعه ارائه داد و همواره به عنوان فردی خیرخواه و دلسوز شناخته میشد. سرورالملک در کارهای عامالمنفعه پیشگام بود و تلاشهایش تأثیر ماندگاری در بهبود شرایط زندگی مردم داشت. او با اخلاق نیکو و رفتار محبتآمیز خود، دلهای بسیاری را به دست آورد و نامش به نیکی در یادها باقی مانده است. زندگی او نمونهای از تلاش برای پیشرفت جامعه و کمک به همنوعان است.
مرتضی محجوبی، جواد معروفی و تاثیر آنها بر نحوه نواختن پیانو در ایران
مرتضی محجوبی، نغمههای کمتر شنیده شدهی موسیقی ایرانی را با ساز پیانو اجرا کرد و به همین دلیل بسیاری او را بنیانگذار پیانوی کلاسیک در ایران مینامند. او در طول زندگی خود حدود دو هزار شاگرد آموزش داد که برخی از مشهورترین آنها عبارتند از: آذرمیدخت ملک منصور، منوچهر صانعی، توراندخت صانعی، فخری ملک پور و فرهاد معتمد.
روش مخصوص نواختن پیانو به سبک ایرانی که مرتضی محجوبی ابداع کرد، در سال گذشته از سوی کمیتهی ثبت ملی میراث ناملموس، به عنوان یکی از آثار فرهنگی معنوی ایران به ثبت رسید.
جواد معروفی
جواد معروفی را از پیشگامان نوآوری در موسیقی سنتی ایران میدانند. پدر او، موسی معروفی، از استادان شناختهشدهی ردیف موسیقی ایرانی بود و در مدرسهی علینقی وزیری به آموزش تار به هنرجویان میپرداخت. جواد معروفی خود در همین مکتب آموزش دید و سپس در مدت زمانی کوتاه، نزد بانوی آموزگار مشهور پیانو، خانم خاراتیان، اصول نوازندگی موسیقی کلاسیک غربی را فراگرفت.
او در طول سالهای فعالیت هنری خود، قطعات کمشنیدهی بسیاری را با تنظیمهای زیبا و ماندگارش جاودانه کرد. در روش ابداعی جواد معروفی، دست چپ نوازنده به شکلی مستقل حرکت میکند و با این کار، هماهنگی ظریف و لطیفی بین نغمهها ایجاد میشود.
معروفی که به خاطر مهارت بالا در سازبندی و تنظیم آثار درخشان زیادی خلق کرده، شاگردان بسیاری را به دنیای موسیقی معرفی نمود. از میان این شاگردان میتوان به چهرههای شناختهشدهای مانند انوشیروان روحانی، اوفلیا پرتو، مهین زرینپنجه، سامان احتشامی، مزدا انصاری، یکتا و پویان آزاده اشاره کرد.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره ابداعگر سنفونی و چهارنوازی برای سازهای زهی کیست؟ بیابید.
این هنرمندان از نوازندگانی هستند که در اجرای قطعات کلاسیک (اتود) تکنیک بسیار بالایی دارند. بسیاری از آنان هنگام نواختن و تنظیم قطعات ایرانی، به نکات ظریفی در هارمونی موسیقی ایرانی دست یافتهاند، به ویژه در دستگاهها و نغمههایی که کمتر مورد توجه آهنگسازان قرار گرفتهاند؛ مانند دستگاه سهگاه و بیات ترک.
اگر سوالاتی دارید، مقاله آشنایی با ساز حلزونی هورن به شما کمک خواهد کرد.
این پیانیستها با تغییر در کوک ساز و آزمودن راههای مختلف، روشهایی برای چندصدایی کردن دستگاههای موسیقی ایرانی پیدا کردهاند. میتوان گفت مسئلهی هارمونی که به طور کلی نقطهی ضعفی در موسیقی ایرانی محسوب میشود، تا حدی در حال بهبود و حل شدن است.
دیدگاهتان را بنویسید