یکی از سازهای شنیدنی و جالب در آفریقا، ماریمبا نام دارد. این ساز از نظر ظاهری خیلی شبیه به زیلوفون است، ولی در ابعاد بزرگتر ساخته میشود. با این حال، از نظر ساختاری تفاوتهای زیادی با آن دارد. اگر کنجکاو هستید که بیشتر با این ساز کوبهای آشنا شوید، در ادامه این نوشته در وبلاگ آنبین همراه ما بمانید.
لغتشناسی ماریمبا
در زبان انگلیسی، واژه ماریمبا برای نخستین بار در سال ۱۷۰۴ به کار برده شد. این کلمه ریشه در زبانهای بانتو دارد. بانتو نام گروه بزرگی از زبانهاست که حدود ۵۰۰ زبان مختلف را در برمیگیرد و در بخشهایی از آفریقا صحبت میشود. بخش اول این کلمه، یعنی «ما»، به معنای «چندین» یا «بسیاری» است و بخش دوم آن، «ریمبا»، به نوعی ساز موسیقی به نام زیلوفون اشاره دارد.
ساختار ساز ماریمبا
ماریمبا از تیغههای چوبی یا تیغههای ساختهشده از فایبرگلاس تشکیل میشود که روی یک پایه قرار میگیرند. ماریمباهای چوبی، به ویژه آنهایی که از چوب رز ساخته شدهاند، صدای دلنشینتری نسبت به نوع مصنوعی دارند. چوب پاداوک هم گزینهای مناسب و کمهزینهتر در مقایسه با چوب رز است. تیغههای این ساز در نتهای بم، پهن و بلند هستند و با حرکت به سمت نتهای زیر، باریک و کوتاه میشوند. ماریمباهای امروزی معمولاً دو ردیف تیغه دارند، در حالی که در گذشته تنها یک ردیف تیغه چوبی داشتند.
تیغههای ماریمبا سوراخهایی دارند که ریسمان از آنها عبور میکند و این ریسمانها تیغهها را در جای خود محکم نگه میدارند. چینش تیغهها مانند کلیدهای پیانو به صورت کروماتیک است. در زیر هر تیغه نیز یک لوله مخصوص قرار دارد که نقش تقویتکننده صدا را ایفا میکند.
ماریمباهای استاندارد در آمریکا معمولاً روی نت لا با فرکانس ۴۴۰ هرتز کوک میشوند، در حالی که نوع تجاری آن که برای اجرا در ارکستر مناسبتر است، روی نت لا با فرکانس ۴۴۲ هرتز کوک میشود. نوازنده با استفاده از چکشهایی به نام پتک بر روی تیغهها ضربه میزند. این پتکها از جنس چوب توس، خیزران یا فایبرگلاس ساخته میشوند. برای نواختن نتهای بسیار بم از پتکهای نرمتر و برای نتهای بسیار زیر از پتکهای سفتتر استفاده میشود. امروزه از ماریمبا بهصورت تکنواز در ارکستر، گروههای کوبهای و گروههای برنجی استفاده میشود.
مقایسه ماریمبا و زیلوفون
ماریمبا نسبت به زیلوفون، صدای بمتری دارد.
در ماریمبا، نتها دقیقاً همانطور که نوشته شدهاند نواخته میشوند؛ اما زیلوفون یک اکتاو بالاتر از نت نوشته شده صدا میدهد.
قطعههای چوبی ماریمبا نرمتر از زیلوفون هستند و به همین دلیل صدای آن عمیقتر و لطیفتر است.
محدوده صدای ماریمبا نیز ۴ اکتاو پایینتر از زیلوفون است.
دیدگاهتان را بنویسید