یکی از واژههای پرکاربرد در موسیقی کلاسیک، «تم» است. تم را هسته اصلی و بخش بسیار مهم یک قطعه موسیقی میدانند. اما دلیل این اهمیت چیست؟ تم دقیقاً به چه قسمتی از موسیقی گفته میشود؟ و چگونه میتوان آن را در یک قطعه تشخیص داد؟ در این نوشته از وبلاگ آنبین همراه ما باشید تا با معنای تم در موسیقی آشنا شوید.
تم در موسیقی چیست؟
در موسیقی، به ملودی اصلی و مشخص یک قطعه، «تم» میگویند. این ایده اولیه و ملودیک، معمولاً در شروع قطعه معرفی میشود و مواد اولیه برای ادامه آهنگ را فراهم میکند. یک تم میتواند از یک ایده کوچک موسیقایی یا چندین ایده تشکیل شود و در طول قطعه بارها تکرار گردد. این تکرارها گاهی دقیقاً شبیه نسخه اولیه هستند و گاهی با تغییرات جزئی یا بزرگتر ظاهر میشوند.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره بیوگرافی مرتضی حنانه ، موسیقی دان به نام ایرانی بیابید.
توصیه میکنیم حتماً مقاله آشنایی با اصطلاحات موسیقی در ارکستر را مطالعه کنید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله خط اتصال در موسیقی چیست؟ مراجعه کنید.
تم در واقع مانند چسبی است که بخشهای مختلف یک قطعه موسیقی را به هم پیوند میدهد و به آن وحدت میبخشد. بسیاری از قطعات موسیقی کلاسیک و موسیقی فیلم، بر اساس یک یا چند تم اصلی ساخته میشوند. در موسیقی غربی نیز، تم به ملودی کوتاهی گفته میشود که در سرتاسر قطعه تکرار و گسترش پیدا میکند. حتی در موسیقی مدرن، ریف اصلی یک آهنگ را میتوان نوعی تم به حساب آورد.
بسیاری از موسیقیدانان، تم را مهمترین بخش یک قطعه و هسته مرکزی ایده آهنگساز میدانند. دلیل این اهمیت آن است که معمولاً همین بخش از موسیقی است که در خاطر مردم میماند. یک نمونه بسیار معروف، چهار نت ابتدای سمفونی پنجم بتهوون است. ممکن است وقتی دیگر بخشهای این سمفونی نواخته شود، تعداد کمتری آن را تشخیص دهند؛ اما با شنیدن تنها همان چهار نت اول، بسیاری از مردم بلافاصله قطعه را به خاطر میآورند.
قطعات از نظر تعداد تم
یک قطعهٔ موسیقی ممکن است تنها یک درونمایه یا چندین درونمایه داشته باشد. در بیشتر موارد، فوگها تنها یک درونمایه دارند، در حالی که سوناتها معمولاً چندین درونمایه را در بر میگیرند. با این حال، برخی از آثار موسیقی فاقد یک ملودی مشخص و تکرارشونده هستند؛ به این گونه قطعات، آتماتیک گفته میشود. به عنوان نمونه میتوان به بعضی از ساختههای آهنگسازانی مانند آرنولد شونبرگ، آنتون وبرن، آلبان برگ و آلویس هابا اشاره کرد.
دیدگاهتان را بنویسید