در نوشتههای قبلی درباره معنای گام در موسیقی صحبت کردیم. شاید برای شما این پرسش پیش آمده باشد که نامگذاری گامها در موسیقی به چه صورت انجام میشود؟ در این بخش از وبلاگ آنبین میخواهیم روش نامگذاری گامها و انواع مختلف آن را برای شما توضیح دهیم. تا پایان این نوشته با ما همراه باشید.
گام در موسیقی چگونه نامگذاری می گردد؟
نام هر گام بر اساس نت آغازین آن انتخاب میشود. به طور نمونه، گام «لا» با نت لا شروع میگردد و با طی کردن فاصلههای معین (پردهها) به اکتاو یا نت هشتم (همان نت «لا» در جایگاه بالاتر) میرسد.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه میکروفن های مناسب برای ضبط صدا و ساخت استودیوی خانگی.
بخش دوم نام یک گام، نشاندهندهی روشی است که برای پیمودن این فاصلهها تا نت هشتم استفاده میشود. برای مثال، گام دو ماژور یا «دو بزرگ» از نت دو آغاز میشود و فاصلههای آن مطابق با الگوی تعریف شده برای گام ماژور است.
انواع گام :
در موسیقی غربی، مجموعههای مختلفی از نُتها وجود دارند که به آنها گام میگویند. در میان این گامها، دو نوع از همه شناختهشدهتر و پرکاربردتر هستند: گام کروماتیک و گام دیاتونیک.
گام کروماتیک :
در این گام سیزده صدا وجود دارد. همانطور که پیش از این نیز اشاره شد، نت آغازین و نت پایانی این گام یکسان هستند و فاصلهٔ بین هر نت با نت بعدی، نیمپرده است.
گام دیاتونیک: این گام از هشت نت تشکیل شده است و در آن هم فاصلهٔ نیمپرده و هم فاصلهٔ پرده کامل دیده میشود. این گام، مهمترین و پرکاربردترین گام در موسیقی به شمار میرود و خود به دو دستهٔ اصلی تقسیم میشود.
گام مینور:
در این گام، فاصلهی میان همهی نتها به اندازهی یک پرده است، به جز دو جای خاص: بین نت دوم و سوم و همچنین بین نت پنجم و ششم که فاصله فقط نیمپرده است.
به عنوان مثال، گام لا مینور به این شکل است: لا، سی، دو، ر، می، فا، سل، لا.
در این گام، فاصلهی بین نتهای «سی تا دو» و «می تا فا» نیمپرده است و مابقی نتها با هم یک پرده فاصله دارند.
گام ماژور:
در این مرحله، فاصلهٔ همهٔ نتها با یکدیگر، یک پرده کامل است. تنها دو استثنا وجود دارد: فاصلهٔ بین نت سوم و چهارم، و همچنین فاصلهٔ بین نت هفتم و هشتم، که هر دو نیمپرده هستند.
توصیه میکنیم حتماً مقاله نت شاهد چیست ؟ را مطالعه کنید.
گام عربی
این گام، همانطور که از نامش مشخص است، یک گام با ریشههای عربی است و در گروه گامهای شرقی جای میگیرد. این گام از زیبایی خاصی برخوردار است و گویی راز و رمز بیابانها و صحراهای عرب را در دل خود پنهان کرده است. امروزه این گام مورد توجه بسیاری از موزیسینها قرار گرفته، تا جایی که حتی برخی موسیقیدانان غربی نیز گاه از آن در آثار خود بهره میبرند. به عنوان مثال، جو ساتریانی در قطعهی «ملودی شرقی» از این گام استفاده کرده است.
برای گسترش دانش خود، مقاله روش های کاهش نشت صدا در استودیوی خانگی را مطالعه کنید.
دستگاه :
در موسیقی سنتی ایران، به جای واژه گام از اصطلاح دستگاه استفاده میشود. این موسیقی دارای هفت دستگاه اصلی است. هر دستگاه نیز بخشهای کوچکتر و متنوعی دارد که به آنها گوشه میگویند.
اسامی این هفت دستگاه به شرح زیر است:
۱ – شور
۲ – همایون
۳ – سهگاه
۴ – چهارگاه
۵ – راستپنجگاه
۶ – نوا
۷ – ماهور
دیدگاهتان را بنویسید