پیانو یکی از سازهای بسیار محبوب است که میتوان آن را به صورت تکنوازی یا با چندین صدا همزمان نواخت. به تعداد نتی که یک کیبورد پیانو قادر است همزمان تولید کند، «پلیفونی» گفته میشود. در این نوشته، این مفهوم را به زبان ساده توضیح میدهیم.
پلیفونی در پیانو چیست؟
واژهٔ پلیفونی از دو بخش تشکیل شده: «پلی» به معنی چند، و «فونی» به معنی صدا. بنابراین پلیفونی یعنی «چندصدایی». به قطعههای موسیقی که چندین صدا یا خط ملودی دارند نیز هموفونیک گفته میشود.
وقتی یک ملودی اصلی همراه با آکوردها و هارمونیهایش پخش میشود، در واقع بافت هموفونیک داریم. برای نمونه، وقتی کسی همزمان با گیتار آواز میخواند، یک نمونه از چندصدایی ساده را میشنویم.
در سازهای دیجیتالی مثل پیانو، پلیفونی به حداکثر تعداد نتی اشاره دارد که همزمان قابل اجرا هستند. این مقدار معمولاً ۳۲، ۶۴، ۱۲۸ یا ۲۵۶ نت است.
پلیفونی مناسب برای پیانو چقدر است؟
یک پیانو باید حداقل بیش از ۳۲ نت پلیفونی داشته باشد. بیشتر پیانوهای دیجیتالی امروزی حدود ۱۲۸ نت یا بیشتر پلیفونی ارائه میدهند و این برای نوازندگان اهمیت زیادی دارد.
اگر پیانویی با پلیفونی کم بخرید، ممکن است وقتی در آینده پیشرفت کردید و خواستید قطعات پیچیدهتری بنوازید، با محدودیت روبهرو شوید.
به طور کلی:
– پلیفونی ۳۲: مناسب افراد تازهکار
– پلیفونی ۶۴: برای سبکهای مختلف کافی است
– پلیفونی ۱۲۸ و بالاتر: مناسب آهنگسازان و نوازندگان حرفهای که از لایههای صوتی و افکتهای مختلف استفاده میکنند
با این حال، برای بسیاری از افراد، پلیفونی ۶۴ پاسخگوی نیازهای معمول است و حتی بیش از آنچه لازم دارند، امکانات در اختیارشان میگذارد.
وقتی از قابلیتهایی مانند صداهای چندلایه، افکت، ریتم و درام استفاده میکنید، اهمیت پلیفونی بیشتر میشود. چون تعداد نتهای در حال پخش، با اضافه شدن این افکتها و آکوردهای پیچیده و استفاده از پدال، چند برابر میشود. این موضوع بهویژه برای کسانی که با پیانوی دیجیتالی موسیقی کلاسیک کار میکنند، بسیار مهم است.
توصیه میکنیم حتماً مقاله آشنایی با ساز ترومبون،تاریخچه و کاربرد آن را مطالعه کنید.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره بهترین آموزشگاه هنگ درام در شرق تهران بیابید.
تاریخچهٔ موسیقی پلیفونی در پیانو
موسیقی چندصدایی از حدود قرن دوم میلادی آغاز شد. پیش از آن، تقریباً همهٔ قطعات به صورت تکنوازی اجرا میشدند. پس از آن، به تدریج موسیقی کلیساها نیز پیچیدهتر و چندصدایی شد.
در قرن نهم میلادی، استفاده از پلیفونی بیشتر در پیانو رایج شد و تحول بزرگی در دنیای موسیقی ایجاد کرد. یوهان سباستین باخ اولین کسی بود که این سبک موسیقی را با پیانو به شکلی برجسته اجرا کرد و به همین دلیل به عنوان پدر موسیقی چندصدایی شناخته میشود.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی با ساز کوبه ای تانگ درام یا هپی درام را حتماً بخوانید.
چه مقدار پلیفونی لازم داریم؟
مقادیر رایج پلیفونی در پیانوهای دیجیتال معمولاً ۶۴، ۱۲۸، ۱۹۲ و ۲۵۶ است. برخی از پیانوهای ارزانقیمت و مبتدی تنها ۶۴ نت پلیفونی دارند. اما حتی برای نوازندگان تازهکار نیز این مقدار کم است.
اگرچه نوآموزان در ابتدا آکوردهای پیچیده یا نتهای در گسترهٔ اکتاوهای بالا و پایین را اجرا نمیکنند، اما معمولاً به امکانات دیگری مانند مترونوم، ریتم درام یا افکتهای صوتی علاقه دارند.
بسیاری از جنبههای لذتبخش یادگیری پیانو، در آزمایش کردن با همین ویژگیها نهفته است. این قابلیتهای اضافی میتوانند در روند یادگیری کمککننده باشند، اما در عین حال پلیفونی بیشتری مصرف میکنند.
بنابراین حتی برای نوآموزان نیز بهتر است از پیانوهایی با پلیفونی ۶۴ نت صرفنظر کنند، مگر اینکه تنها قصد نواختن قطعات ساده و بدون افکت یا همراهی درام را داشته باشند.
پلیفونی ۱۲۸ نت گزینهٔ معقولتری است و انعطاف بیشتری در اختیار نوازنده قرار میدهد. این مقدار، یک حداقل مناسب برای نوازندگی معمول روی پیانو محسوب میشود.
دیدگاهتان را بنویسید