ملودیکا سازی شبیه به یک ارگ کوچک است. برای نواختن آن، در بخشی از ساز میدمند و همزمان کلیدهای روی آن را مانند یک ارگ معمولی فشار میدهند. این ساز صدایی زیبا و دلنشین دارد. در این نوشته از وبلاگ آنبین، قصد داریم به طور کامل این ساز را به شما معرفی کنیم. پیشنهاد میکنیم تا پایان این مطلب با ما همراه باشید تا بیشتر با این ساز جذاب آشنا شوید.
معرفی ساز ملودیکا
ملودیکا یک ساز بادی است که با دمیدن در آن صدا تولید میشود. این ساز دارای یک ردیف کلید شبیه به صفحهکلید است و صدای آن از طریق یک زبانهی آزاد ایجاد میگردد. از این نظر، ملودیکا به ساز دهنی و ارگ بادی شباهت دارد.
نحوهی نواختن آن به این صورت است که نوازنده در ساز میدمد و همزمان با فشار دادن کلیدها، نتهای مختلف را به صدا درمیآورد.
ویژگی مهم ملودیکا، چندصدایی بودن آن است، یعنی میتوان چند نت را همزمان با آن نواخت. همچنین این ساز سبک است و به راحتی قابل حمل میباشد. محدودهی صدای ملودیکا معمولاً حدود دو تا سه اکتاو است.
نامهای دیگر ساز ملودیکا
در گوشه و کنار دنیا، ساز ملودیکا را با نامهای گوناگونی میشناسند. برخی از این نامها عبارتند از:
توصیه میکنیم این مطلب آیا پدر سمفونی ایران را می شناسید؟ را حتماً بخوانید.
ملودیورن
پیانیکا
ارگان دهنی
آکاردئون دهنی
فلوت کلیددار
کلاویتا
ویبراندونون
ملودیون
دیامونیکا
پیانو بادی
سازدهنی کلیددار
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله جیمی هندریکس، بهترین نوازندهی تاریخ مراجعه کنید.
تاریخچه ساز ملودیکا
ساز ملودیکا برای نخستین بار در ایتالیا و به دست فردی به نام آندری بورل ساخته شد. سپس در سال ۱۹۵۰ میلادی، شرکت هونر شکل جدید و مدرن این ساز را ارائه داد که در حقیقت همان طرح رایج امروزی آن است.
در دهه ۱۹۶۰، آهنگساز مینیمالیستی به نام استفان مایکل ریش، از ملودیکا در قطعهای با نام «ملودیکا» استفاده کرد.
فیل مور نیز در آلبوم خود با عنوان «همین حالا» برای اولین بار این ساز را به کار برد. سالها بعد، نوازنده برزیلی هرمتو پاسکول، ملودیکا را همزمان با خواندن آواز اجرا کرد. نوازنده دیگری به نام آگوستوس پابلو نیز با استفاده از این ساز، باعث محبوبیت بیشتر آن شد. در جامائیکا ملودیکا بسیار پرطرفدار شد و به سازی محبوب میان مردم تبدیل گشت.
به تدریج با گسترش این ساز در جهان، علاقهمندان زیادی در سراسر دنیا پیدا کرد و امروزه نیز بسیاری از موزیسینها، چه در تکنوازی، چه در همنوازی و حتی همراه با ارکستر، از آن استفاده میکنند.
در ایران، پیانیست شناخته شدهای به نام سامان احتشامی از پیشگامان استفاده از ملودیکا بود.
اکنون این ساز به دلیل سبکی و ساختار جذابی که دارد، طرفداران فراوانی میان هنرجویان موسیقی در ایران پیدا کرده است.
اجزا و ساختار ساز ملودیکا
این ساز بادی دارای دکمههایی است که به آنها کلاویه یا صفحه کلید میگویند. هوا از طریق یک نی که به دهانه ساز وصل شده، وارد مخزن هوای آن میشود.
به طور کلی، قسمتهای اصلی ساز ملودیکا عبارتند از:
نی
قمیش یا سرساز
محفظه هوا
بدنه پلاستیکی
صفحهای که زبانهها روی آن قرار دارند
صفحه کلید
بدنه این ساز معمولاً از پلاستیک و گاهی از چوب ساخته میشود. وزن آن سبک و کمتر از یک کیلوگرم است و حدود ۳۷ کلید دارد.
اگر به این موضوع علاقه دارید، حتماً عصمتالدوله نخستین پیانیست زن ایرانی را بخوانید.
نحوه نواختن ملودیکا
ملودیکا یک ساز بادی است که کارکردی شبیه به ساز دهنی و پیانو دارد. ساختار آن شامل یک لوله پلاستیکی برای دمیدن و یک صفحه کلید است. وقتی نوازنده در لوله میدمد و همزمان کلیدها را فشار میدهد، هوا به زبانههای داخل ساز برخورد کرده و آنها را به لرزش درمیآورد و در نتیجه صدا ایجاد میشود. هوا از طریق دهان نوازنده به سمت کلیدها هدایت میشود. هرچه حجم هوا و شدت لرزش زبانهها بیشتر باشد، صدا بمتر یا زیرتر میشود.
نوازنده معمولاً با یک دست ساز را نگه میدارد و با دست دیگر کلیدهای پشت ساز را فشار میدهد. این ساز را میتوان هم ایستاده و هم نشسته نواخت. ملودیکا هرچند شبیه ساز دهنی است، اما کنترل زیر و بمی نتها در آن دشوارتر از ساز دهنی میباشد.
دیدگاهتان را بنویسید