مرصعخوانی در موسیقی ایرانی، هنری است که دو روش بداههخوانی و مرکبخوانی را با هم ترکیب میکند. این سبک نشان میدهد که خواننده، شناخت ژرفی از فرهنگ غنی موسیقی ایران دارد. این شناخت شامل آگاهی از ردیفهای گوناگون سازی و آوازی، شیوهی بهکارگیری گوشهها و همچنین استفاده از تحریرها و نغمههای ویژهی ساز و آواز است. در ادامهی این نوشته در وبلاگ آنبین، بیشتر با این شیوهی خوانندگی آشنا خواهید شد.
مرصع خوانی چیست ؟
مرصع خوانی به آوازی گفته میشود که در آن، شعر و موسیقی به شکلی هماهنگ و هموزن در کنار هم قرار گیرند. توجه داشته باشید که این سبک با مرکب خوانی متفاوت است. مرکب خوانی به اجرای یک آواز در چند دستگاه یا مقام مختلف اشاره دارد، در حالی که مرصع خوانی به آوازی گفته میشود که در آن شعر، تحریرها و مقام آواز با دقت و ظرافت کامل انتخاب شده باشند.
در صورت علاقهمندی، مطلب آشنایی با اصطلاحات پایه ای و اصلی موسیقی را از دست ندهید.
در واقع میتوان گفت که مرصع خوانی کاری است که هر کسی از عهدهی آن برنمیآید و به سالها زمان و تمرین نیاز دارد تا توانایی اجرای آن به دست آید.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله نت سفید و نت سیاه چیست؟ مراجعه کنید.
برای گسترش دانش خود، به مقاله تاریخچه آموزش موسیقی کودک در جهان سر بزنید.
بدون شک اگر در مرکب خوانی، اصول مرصع خوانی نیز رعایت شود، لطف و زیبایی و تأثیر کار خواننده بسیار بیشتر خواهد شد.
یکی از مشهورترین خوانندگان سبک مرصع خوانی
یکی از سرشناسترین خوانندگان این سبک «رامبد صدیف» هستند و در کنار ایشان، آقای جلیل شهناز نیز نمونهای دیگر از نوازندگان برجسته به شمار میروند.
در آواز سنتی ایرانی، اصطلاح «مرصعخوانی» چندان رایج نیست و همانطور که پیشتر اشاره شد، هر خوانندهای توانایی اجرای آن را ندارد. البته این بیشتر بحثی درباره واژهها و تعابیر است.
واژه مرصع در زمینههایی مانند صنایع دستی یا حتی آشپزی نیز به کار میرود. در واقع میتوان مرصعخوانی را آوازی دانست که در آن شعر و موسیقی به شکلی زیبا و متعادل درهم تنیده شدهاند و هموزن و هماهنگ هستند. آوازی که در آن شعر، تحریر و مقام آواز با دقت و آگاهی کامل انتخاب شده باشد.
از نمونههای قدیمی این سبک میتوان به برخی از آوازهای زندهیاد تاج اصفهانی اشاره کرد. انتخاب شعر مناسب، فضای ملودیک گوشه آواز، تحریر درست و بهجا، بیان واضح شعر و ویژگیهایی از این دست، از دیگر مشخصههای آواز مرصع به شمار میروند.
دیدگاهتان را بنویسید