ساز هاردی-گاردی یکی از قدیمیترین سازهای زهی است که کلیدهایی برای نواختن دارد. در این نوشته از وبلاگ آنبین، بیشتر با این ساز ویژه و جالب آشنا خواهید شد.
ساز عجیب و منحصر به فردی به نام هردی گردی
هردی گردی یک ساز موسیقی با سیم است که روش نواختن آن بسیار جالب است. در این ساز به جای کشیدن آرشه مانند ویولن، یک دسته کوچک وجود دارد که با چرخاندن آن، صدای ساز تولید میشود. این دسته به یک چرخ چوبی متصل است که لبهی آن با ماده چسبناک صمغ پوشیده شده است. با چرخاندن دسته، چرخ میچرخد و به سیمهای ساز برخورد میکند و آنها را به لرزش درمیآورد.
در واقع، چرخ در این ساز همان نقشی را دارد که آرشه در ویولن ایفا میکند و نتها هم مانند ویولن نواخته میشوند. همچنین این ساز مانند بیشتر سازهای سیمدار، یک جعبه صوتی دارد که لرزش سیمها را تقویت میکند و صدای ساز را بلندتر و رساتر مینماید.
توصیه میکنیم این مطلب آشنایی با موسیقی محرم و سازهای مورد استفاده در آن را حتماً بخوانید.
بسیاری از هردیگردیها چند سیم کمکی هم دارند که همیشه به یک صورت صدا میدهند و هنگام نواختن ملودی، یک صدای ثابت و پسزمینه ایجاد میکنند. این ویژگی باعث شده تا صدای هردی گردی شبیه به ساز نی انبان شود. به همین خاطر معمولاً از این ساز بهجای نی انبان یا در کنار آن، به ویژه در موسیقی محلی و فولکلور استفاده میشود.
شکل ساز هردی – گردی
پالمر با بررسی گذشته این ساز، ۲۳ گونه متفاوت از آن را شناسایی کرده و تا امروز هم هنوز طرح یکدست و ثابتی برای ساز هردی-گردی تعریف نشده است. شناختهشدهترین و پرکاربردترین نوع این ساز، ساز شش سیمی فرانسوی به نام vielle à roué است.
انواع محلی و منطقهای دیگری نیز از این ساز ساخته شده، اما خارج از فرانسه معمولاً به عنوان یک ساز محلی و فولکلور شناخته میشود و هواداران زیادی دارد.
این ساز عمدتاً در دو سبک اصلی از نظر شکل بدنه ساخته میشود. در یک مدل، کاسه ساز شبیه گیتار است و پشت آن مانند ساز لوت طراحی شده. هر دو سبک در مناطق فرانسویزبان دیده میشوند، اما نمونههای گیتارشکل در دیگر مناطق رواج بیشتری دارند. همچنین، نوع جعبهای معروف به simphonia نیز معمولاً توسط نوازندگان موسیقی کهن و قدیمی مورد استفاده قرار میگیرد.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره اولین نت ها را چه کسی نوشته است؟ بیابید.
نحوه نوازندگی
این ساز از جمله نخستین سازهایی است که مضرابهایش به کلیدهایی متصل شدهاند.
برای تولید صدا، یک چرخ را که به یک دسته کوچک وصل است میچرخانند.
لبه بیرونی این چرخ با مادهای به نام صمغ پوشیده شده؛ به همین دلیل وقتی دست از حرکت میایستد، چرخش آن باعث لرزش سیمها و در نتیجه تولید صدا میشود.
همچنین این چرخ با نگه داشتن سیم، صدا را به صورت پیوسته و کشیده حفظ میکند.
توصیه میکنیم حتماً مقاله ۱۰ ابزار ضروری که هر گیتاریست باید داشته باشد را مطالعه کنید.
در ساز هردی-گردی برخی سیمها صدایی ثابت تولید میکنند، اما بقیه سیمها طوری کوک شدهاند که نتهای گوناگونی را اجرا کنند.
کلیدهای روی ساز وقتی فشار داده میشوند، به سیمها برخورد کرده و آن را در نقطه مشخصی محکم نگه میدارند تا نت مورد نظر شنیده شود. این کار شبیه کاری است که نوازنده ویولن هنگام نوازندگی انجام میدهد.
به طور کلی، این ساز جالب شباهتهای زیادی به ویولن دارد و به همین دلیل بسیاری از اصول نواختن آن با ویولن مشترک است.
فستیوالهای هردی گردی
فستیوالهای متعددی در اروپا با حضور گروههای نوازنده هردی-گردی برگزار میشود. معروفترین این فستیوالها از سال ۱۹۶۷ در سنت کارتیر در مرکز فرانسه برپا شده است.
در سال ۲۰۰۹، این فستیوال به نزدیکی پاریس منتقل شد و در هفتههای منتهی به چهاردهم ژولای (روز باستیل) برگزار میگردد.
دیدگاهتان را بنویسید