دف، یک ساز کوبهای و به شکل دایره است. روی این ساز یک لایه پوست قرار دارد که هم از نوع طبیعی و هم از نوع مصنوعی ساخته میشود. هر یک از این پوستها ویژگیها و برتریهای خود را دارند. در ادامه این مطلب در وبلاگ آنبین، با تفاوتهای پوست طبیعی و مصنوعی در ساخت دف آشنا خواهید شد. با ما همراه باشید.
دف
پیش از آنکه اسلام به ایران بیاید، ساز دف در این سرزمین نواخته میشد. پس از آمدن اسلام، صدای دف برای مدتها تنها در خانقاهها شنیده میشد و مانند یک آواز آرامشبخش برای درویشان بود. اما در زمانهٔ ما، به لطف استادانی مانند محمدرضا لطفی و بیژن کامکار، بار دیگر نوای این ساز در همهجای ایران پیچید و به سازی محبوب در میان مردم تبدیل شد.
دفها از نظر شکل ظاهری به هفت گروه تقسیم میشوند: دف مربع، دف مستطیل، دف گرد با حلقه، دف گرد با زنگوله، دایره زنگی، دف دورویه، دف بیپوست همراه با زنگ.
ساختمان دف چگونه است؟
بهترین نوع دف، همانهایی هستند که در فصل بهار و با استفاده از پوست حیوانات ساخته میشوند. بدنهٔ این ساز معمولاً از جنس چوب است و روی آن را با پوست حیوان یا گاهی پلاستیک میپوشانند و با کمک گلمیخ آن را محکم میکنند. به طور کلی، دف از چهار بخش اصلی تشکیل شده است: کلاف، پوست، حلقهها و گلمیخها. این قسمتها در کنار هم، سازی به این زیبایی و خوشصدایی میسازند.
پوست طبیعی و پوست مصنوعی هر دو برای ساخت دف به کار میروند، اما با هم تفاوتهای زیادی دارند.
پوست طبیعی از حیوانات به دست میآید. این نوع پوست، انعطافپذیر و بادوام است و با گذشت زمان زیبایی آن بیشتر میشود. همچنین صدای دف وقتی با پوست طبیعی ساخته شود، گرم و رساست.
در مقابل، پوست مصنوعی از مواد شیمیایی ساخته میشود. این نوع پوست معمولاً ارزانتر است و نسبت به تغییرات رطوبت و دما حساسیت کمتری دارد. اما ممکن است صدای آن به عمق و گرمی پوست طبیعی نباشد.
در نهایت، انتخاب بین پوست طبیعی و مصنوعی به سلیقه، بودجه و نیازهای نوازنده بستگی دارد.
تفاوت پوست طبیعی و مصنوعی در ساخت دف
در ساخت ساز دف، پوست اهمیت بسیار زیادی دارد. استفاده از پوست مصنوعی برای ساختن این ساز، مزایای مختلفی دارد که برخی از آنها عبارتند از:
* ضخامت پوست در تمام قسمتها یکسان است.
* کوک ساز ثابت میماند.
* میزان کشش و جنس مواد در تمام سطح پوست، یکنواخت است.
* این پوست رطوبت هوا را به خود جذب نمیکند و در نتیجه شکل و حالت آن تغییر نمیکند.
* هیچ بوی بدی از آن به مشام نمیرسد.
* باکتریها و میکروبها نمیتوانند آن را تجزیه کنند.
* کیفیت پوست با گذشت زمان کاهش نمییابد و در نتیجه ارزش ساز حفظ میشود.
* به دلیل کشش یکنواخت پوست، صفحهٔ دف کج و کمانه نمیشود.
* کوک ساز در حین نواختن ثابت میماند.
اما برای ساخت دف با پوست طبیعی، معمولاً از پوست حیواناتی مانند گوسفند، بز، آهو و میش استفاده میشود. در این روش، پوستی که مدت بیشتری داشته باشد و کهنه باشد، گزینهٔ مناسبتری است. برای تشخیص کهنه بودن پوست، میتوانید کمی آب روی آن بریزید؛ اگر بوی نامطبوعی نداد، یعنی پوست کهنه است. همچنین باید دقت کنید که پوست در همهجا یکدست و یکسان باشد. برای آمادهسازی پوست دف، نباید از موادی مانند آهک که در دباغی چرم به کار میرود، استفاده کرد.
هرگز برای گرم کردن و کوک کردن دف، آن را مستقیماً روی آتش قرار ندهید، زیرا احتمال پاره شدن و آسیب دیدن پوست بسیار زیاد است. بهتر است برای این کار از نور خورشید یا یک تشک برقی استفاده کنید.
دیدگاهتان را بنویسید