احمد پژمان از آهنگسازان و موسیقیدانان سرشناس ایران در دوران معاصر است. او در زمینههای گوناگون موسیقی کلاسیک غربی مانند سمفونی، باله، اپرا و رپسودی آهنگسازی کرده است. ویژگی بارز سبک او، درآمیختن نغمههای موسیقی بومی ایران با شیوههای پیشرفته موسیقی جهانی مانند ارکستراسیون است. این هنرمند تا به حال برای ۲۷ فیلم و ۳۰ قطعه پاپ، موسیقی ساخته و پانزده آلبوم در زمینههای موسیقی ارکسترال، آوازی و موسیقی فیلم ارائه داده است.
دستاوردهای هنری احمد پژمان بسیار چشمگیر است. شمار زیادی از ساختههای او توسط ارکستر سمفونیک تهران و نیز ارکسترهای مشهور کشورهای دیگر مانند آلمان، انگلیس، لهستان و بلژیک اجرا شده است. همچنین او در ایران دو جایزه سیمین بلورین از جشنواره فیلم فجر و چهار جایزه تندیس زرین از جشن بزرگ سینمای ایران دریافت کرده است. اگر میخواهید بیشتر با این آهنگساز نامدار ایرانی آشنا شوید، در ادامه این نوشته در وبلاگ آنبین با ما همراه باشید.
تولد و کودکی احمد پژمان
احمد پژمان در سال ۱۳۱۴ در شهر لار، واقع در استان فارس، چشم به جهان گشود. او تنها فرزند خانواده بود. خواندن و نوشتن را در مکتبخانهی زادگاهش فرا گرفت. به دلیل شغل پدر، خانوادهاش پیوسته در سفر بودند، به همین خاطر تا کلاس دوم ابتدایی را در شهر میناب گذراند. نخستین برخورد او با موسیقی نیز در همین شهر اتفاق افتاد؛ روزی از میان نیزارهای اطراف مدرسه، یک نی چید و با ایجاد سوراخهایی روی آن، یک ساز ساده برای خود درست کرد.
در هشت سالگی ابتدا به سیرجان و پس از آن به تهران رفت. دورهٔ ابتدایی را در مدرسهٔ اسلامی، و دورهٔ متوسطه را در دبیرستان محمد قزوینی و سپس دبیرستان ادیب به پایان رساند. در این سالها، نخست نواختن نی فلزی را آغاز کرد و بعد از آن به سراغ یادگیری ساز دهنی رفت.
پدر و مادرش عقیده داشتند که اگر پسرشان زبان انگلیسی بیاموزد، آیندهٔ شغلی بهتری خواهد داشت. به همین دلیل مبلغ چهل تومان برای ثبتنام در کلاس زبان به او دادند. اما احمد که عاشق موسیقی بود، وقتی از مغازهٔ یک ارمنی به نام وارطان گذشت و او را در حال تعمیر یک ویولن رنگ بنفش دید، تصمیم گرفت پول کلاس زبان را برای خرید همان ویولن خرج کند. پس از این کار، نواختن ویولن را شروع کرد و اولین معلم او در این راه، منوچهر عارفی بود.
شروع مسیر موسیقی و دوران دانشجویی
همه چیز با تماشای یک فیلم آغاز شد! احمد پژمان بعد از دیدن فیلم «چشمان سیاه» که داستان زندگی یک نوازنده ویولن آلمانی عاشقپیشه را روایت میکرد، تصمیم گرفت موسیقی کلاسیک را یاد بگیرد. اولین معلم او در این زمینه، عیسی رضایی بود. پس از مدتی، رضایی به پژمان پیشنهاد داد برای آموزش ویولن نزد استاد خودش، حشمت سنجری، برود.
احمد پژمان در کنار یادگیری ویولن، در دانشسرای عالی زبان انگلیسی نیز تحصیل میکرد. در همین دوره، به کمک حشمت سنجری توانست به ارکستر هنرستان موسیقی راه پیدا کند.
در زمان دانشجویی، احمد پژمان تصمیم گرفت آهنگسازی را نیز شروع کند. به پیشنهاد دوستش امیرتیمور پورتراب، ابتدا نزد پرویز منصوری رفت و سپس با راهنمایی او، در کلاسهای حسین ناصحی شرکت کرد. او برای تأمین هزینههای زندگی و شهریه کلاسها، در مهدکودکها آکوردئون آموزش میداد.
از دیگر کارهای مهم او در دوران دانشجویی میتوان به نواختن ویولن در ارکسترهای صبا، دهلوی و احمد فروتن راد، همکاری با ارکستر واروژان و پیوستن به ارکستر سمفونیک تهران اشاره کرد. در نهایت، دوران تحصیل این هنرمند در ایران در سال ۱۳۴۲ به پایان رسید و او در سال ۱۳۴۳ با دریافت بورسیه تحصیلی به اتریش و آکادمی موسیقی وین رفت.
احمد پژمان و اولین اپرای ایرانی که روی صحنه رفت
در سال ۱۳۴۴، احمد پژمان یک قطعه موسیقی به نام راپسودی برای ارکستر رادیو وین نوشت و آن را در گزارش تحصیلی خود به ایران ارسال کرد. پس از دریافت این گزارش، از او خواسته شد تا یک اپرا خلق کند. پژمان با وجود این که به اپرا و موسیقی آوازی علاقهای نداشت، به دلیل نیاز مالی و عشق به زبان فارسی، این پیشنهاد را پذیرفت. او اولین اپرای خود با نام «جشن دهقان» را در سال ۱۳۴۶ ساخت که پس از اجرا، با استقبال بسیار خوبی از سوی مردم مواجه شد. این موفقیت باعث شد تا او تصمیم بگیرد اپراهای بیشتری تولید کند.
برای گسترش دانش خود، به مقاله با اصطلاح فرم سونات آشنا شوید سر بزنید.
دومین اپرای او با عنوان «دلاور سهند» در سال ۱۳۴۷ به درخواست مهرداد پهلبد، وزیر فرهنگ و هنر ایران، ساخته شد. سپس در سال ۱۳۴۹، سومین اپرایش به نام «سمندر» را با همکاری محمدرضا اصلانی که متن آن را نوشت، آهنگسازی کرد. هر سه این اپراها در تالار وحدت به روی صحنه رفتند و احمد پژمان نخستین آهنگساز ایرانی بود که اثری اپرایی از او اجرا شد.
فعالیتهای هنری احمد پژمان قبل از انقلاب
ساخت سه اپرا با نامهای «جشن دهقان»، «دلاور سهند» و «سمندر»
کار به عنوان آهنگساز در تالار رودکی و تدریس در دانشگاه تهران
اولین باری که برای یک سریال تلویزیونی موسیقی نوشت، برای مجموعه «دلیران تنگستان» بود.
همکاری با کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در فوگ فرمی مهم و بنیادی در موسیقی باروک پیدا کنید.
مدیریت بخش موسیقی در تهران و کنار گذاشتن این سمت پس از یک سال
تحصیل در مقطع دکترای آهنگسازی در دانشگاه کلمبیا و یادگیری موسیقی الکترونیک
آهنگسازی قطعه «حماسه» و نواخته شدن آن توسط ارکستر فیلارمونیک لندن
خلق مجموعه «عیاران» و اجرای آن با ارکستر ملی
فعالیتهای پس از انقلاب
یک آهنگساز و تنظیمکننده که برای برخی خوانندگان پاپ خارج از ایران کار کرده است.
او از سال ۱۳۷۰ به عنوان عضو هیئت علمی در دانشکده هنرهای زیبای دانشگاه تهران مشغول به کار شده است.
اگر به این موضوع علاقه دارید، کنترپوآن به مثابه روشنگری کلاسیک را از دست ندهید.
اولین کار او در زمینه موسیقی فیلم پس از انقلاب، ساخت موسیقی فیلم “هنرپیشه” بود.
در دهه ۱۳۷۰ قطعاتی مانند “خرمشهر”، “تکسوار عشق” و “هفتخان رستم” را خلق کرد.
در ابتدای دهه ۱۳۸۰ آلبوم “سراب” را منتشر کرد.
آلبوم “خاطرات فردا” نیز در سال ۱۳۸۱ روانه بازار شد.
قطعه “ناگهان رستخیز” را ساخت و آن را با ارکستر سمفونیک روسیه و گروه کر مسکو به اجرا درآورد.
آلبوم “سایههای خورشید” در سال ۱۳۸۹ منتشر شد.
در شروع دهه ۱۳۹۰ سمفونی “نوروز” را تصنیف کرد.
در سال ۱۳۹۵ نیز پوئم سمفونی “سرزمین دلاوران” را با اجرای ارکستر سمفونیک تهران و رهبری شهرداد روحانی ساخت.
دیدگاهتان را بنویسید