در دنیای موسیقی، واژهها و اصطلاحات فراوانی به کار میروند. این واژهها گاهی برای بیان دقیق یک مفهوم موسیقایی، شیوهی اجرا یا میزان مهارت یک هنرمند استفاده میشوند. به عنوان نمونه، در نوشتههای قبلی به تعداد زیادی از این اصطلاحات پرداختیم که میتوانید با معنی آنها آشنا شوید. در این بخش از وبلاگ آنبین، قصد داریم اصطلاح «صدای ششدانگ» را به شما معرفی کنیم. این عبارت معمولاً برای توصیف توانایی خوانندگی بعضی از هنرمندان در زمینهی آواز به کار میرود. پیشنهاد میکنیم تا پایان این مطلب با ما همراه بمانید.
اصطلاح صدای شش دانگ در موسیقی ایرانی
در موسیقی ایرانی، وقتی میخواهند از یک خواننده بسیار توانا تعریف کنند، از واژه «ششدانگ» استفاده میکنند. بر پایه این تعریف، اگر گستره صوتی یک خواننده دستکم دو و نیم اکتاو باشد، میگویند او صدای ششدانگ دارد.
برای گسترش دانش خود، مقاله اولین نت ها را چه کسی نوشته است؟ را مطالعه کنید.
از آنجا که بیشتر سازهای ایرانی، محدوده صوتیشان کمتر یا برابر با ششدانگ است، این اصطلاح در گفتگوهای روزمره نیز برای اشاره به «کامل بودن» یا «همهی چیزی» به کار میرود.
در گذشته، خوانندهای که میتوانست سه اکتاو را بخواند، ششدانگ نامیده میشد. هر اکتاو شامل هشت نت است و هر دانگ هم معادل چهار نت محسوب میشود. در مجموع، این تعداد به ۲۴ نت میرسد؛ اما چون دو نت در این میان مشترک هستند و حذف میشوند، در واقع هر خوانندهای که بتواند ۲۲ نت را اجرا کند، خوانندهای ششدانگ به شمار میآید.
تقسیمبندی صدای خوانندگان در قدیم
با این وجود، برخی از کارشناسان بر این باورند که اصطلاح “ششدانگ” به محدوده صوتی اشاره نمیکند، بلکه به زیر و بمی یا ارتفاع صدای خواننده مربوط میشود. به عنوان مثال، داریوش صفوت در نوشتههای خود بیان میکند که در گذشته، صدای خوانندگان را به این شکل دستهبندی میکردند: “دودانگ” برای صدای بم، “چهاردانگ” برای صدای متوسط و “ششدانگ” برای صدای زیر به کار میرفته است.
برای روشنتر شدن موضوع، از عبدالله دوامی یاد میشود که صدایی بم داشت و به “عبدالله دودانگ” شهرت پیدا کرده بود. از میان خوانندگان معروف با صدای زیر (ششدانگ) که آثارشان ضبط شده، میتوان به استاد محمدرضا شجریان، استاد کریمخانی، ایرج بسطامی، استاد گلپایگانی و استاد ایرج اشاره کرد. البته اطلاعات دقیقی درباره خوانندگان ششدانگ در دورانهای قدیمتر در دسترس نیست.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه ۱۰ ابزار ضروری که هر گیتاریست باید داشته باشد.
اطلاعات جامعتری در مورد این موضوع را در آشنایی با موسیقی محرم و سازهای مورد استفاده در آن پیدا کنید.
دیدگاهتان را بنویسید