سید جواد ذبیحی، صدای آشنا و دلنشینی در مناجاتها و اذانهایش بود. او در مراسم مذهبی شیعیان، به مناجاتخوانی و مداحی میپرداخت و همچنین در اجرای آوازهای سنتی ایرانی مهارت داشت. فعالیت هنری خود را از سالهای پایانی دهه ۱۳۲۰ با همکاری رادیو ایران آغاز کرد و خیلی زود، صوت پرشور و روحنوازش در دل مردم جای گرفت. بسیاری از آن دوران، مناجاتها و اذانهای به یادماندنی او را به خاطر دارند. در ادامه، بیشتر با زندگی و آثار این هنرمند آشنا میشویم.
سید جواد ذبیحی
سید جواد ذبیحی آثار زیادی از خود به جای گذاشته است. بسیاری از این آثار به دلیل پخش شدن از رادیو، امروزه کمیاب شدهاند. او در برنامهی گلها نیز در قسمتهای اولیه حضور فعالی داشت و بیش از شصت برنامه را اجرا کرد.
ذبیحی، مانند خواجه عبدالله انصاری، به خواندن مناجاتهای فارسی اهمیت زیادی میداد؛ مناجاتهایی که برای همه قابل درک و تأثیرگذار بودند.
نام سید جواد ذبیحی با مناجاتخوانی در سالهای قبل از انقلاب پیوند خورده است. سبک مناجاتخوانی او بر پایهی ردیفهای موسیقی ایرانی قرار داشت.
اگرچه او به شکل آکادمیک موسیقی نخوانده بود، اما با ردیفهای موسیقی ایرانی آشنایی کامل داشت. پدرش، سید اسدالله ذبیحی اهل درکه، از مداحان ساکن روستای درکه در شمال تهران بود. سید جواد ذبیحی نیز از جوانی عمامه بر سر میگذاشت و در مراسم مذهبی تهران و دیگر شهرها شرکت میکرد.
اگر سوالاتی دارید، مقاله بهترین کلاس دف در شرق تهران به شما کمک خواهد کرد.
همکاری با اساتید بزرگ
از سال ۱۳۳۶، او با همکاری داوود پیرنیا و هنرمندانی برجسته مانند حسن کسایی، رضا ورزنده، جلیل شهناز، احمد عبادی، مرتضی محجوبی، علی تجویدی، پرویز یاحقی، حسین تهرانی، مهدی خالدی و فرهنگ شریف، به دنیای موسیقی غیرمذهبی قدم گذاشت و آوازهای ماندگاری را همراه با ساز این هنرمندان از خود به جای گذاشت.
روش کار او به این شکل بود که همراه با ساز آواز نمیخواند. ابتدا چند دقیقه نوازندگان به صورت بداهه مینواختند، سپس ذبیحی یک آواز کامل را بدون همراهی ساز اجرا میکرد و در پایان، نوازندگان دوباره قطعهای موسیقایی مینواختند.
برای اطلاعات بیشتر، به مقاله آکورد چیست؟ مراجعه کنید.
در سال ۱۳۴۷، مجموعهای از شعرهای برگزیده که او در مناجاتهایش در رادیو ایران میخواند، در ۱۶۵ صفحه با مقدمهای از محیط طباطبائی توسط انتشارات عطایی منتشر شد. نام این کتاب “نغمههای آسمانی” است.
پس از انقلاب
پیشینه او و فعالیتش در نهادهای حکومتی پیشین باعث شد پس از انقلاب سال ۱۳۵۷ مورد خشم انقلابیون قرار گیرد.
کسانی که به آرشیوهای رادیو دسترسی داشتند، نمونههای بینظیری از صدای او را نابود کردند. به همین خاطر امروزه جز تعدادی ضبط بیکیفیت از برنامههای رادیو و چند نوار که نزد شاگردان و علاقهمندانش باقی مانده، اثر باکیفیتی از او در دسترس نیست.
پس از انقلاب، مدتی به زندان افتاد و بعد از آزادی، چند نفر به خانهاش رفتند و به بهانه برگزاری مراسم مذهبی، او را با خود بردند و به شکلی وحشتناک به قتل رساندند. عصر همان روز، روزنامه اطلاعات به نقل از گروهی به نام شاهین، گزارشی منتشر کرد که در آن مسئولیت کشتن سید جواد ذبیحی را به دلیل مداحی و مناجاتخوانی در رادیوی رژیم گذشته به عهده گرفتند.
سالها بعد، صادق خلخالی در کتاب خاطراتش که در سال ۱۳۷۹ چاپ شد، نام سیدجواد ذبیحی را در فهرست افرادی آورد که حکم اعدامشان را صادر کرده بود.
در اینجا میتوانید اطلاعات کاملتری درباره آشنایی با آکوردهای چهارگانه بیابید.
دیدگاهتان را بنویسید