یکی از سازهای کوچک و دوستداشتنی که این روزها طرفداران زیادی پیدا کرده، کالیمبا نام دارد. کالیمبا در اصل یک ساز سنتی و قدیمی از آفریقاست. این ساز در انواع مختلفی ساخته میشود و تفاوت آن معمولاً به تعداد تیغهها یا جنسی که از آن ساخته شده بستگی دارد. در این نوشته از وبلاگ آنبین میخواهیم به این پرسش رایج پاسخ دهیم که: کالیمبای چوبی بهتر است یا شیشهای؟ اگر شما هم به این ساز زیبا علاقهمند هستید، خواندن این مطلب را تا پایان از دست ندهید.
تاریخچه ساز کالیمبا (تاریخچه کالیمبا)
داستان شناخته شدن ساز کالیمبا توسط مردم خارج از آفریقا، به اوایل قرن بیستم برمیگردد. در آن زمان، یک پژوهشگر موسیقی که درباره فرهنگهای مختلف مطالعه میکرد، به یک روستا در آفریقا سفر کرد و با این ساز آشنا شد. بعد از این اتفاق، در سال ۱۹۶۰ یک شرکت اسباببازی در شهر پرینستون، واقع در ایالت نیوجرسی آمریکا، برای اولین بار این ساز را تولید و به فروش رساند. از آن به بعد، کالیمبا به تدریج در سراسر جهان معروف شد.
کالیمبا در شکلها و مدلهای گوناگونی ساخته میشود. دلیل این تنوع آن است که این ساز در مناطق مختلف آفریقا، با توجه به فرهنگ، روش ساخت و حتی نامهای متفاوتی که مردم هر ناحیه برای آن انتخاب کردهاند، تکامل یافته است. برای نمونه، نوعی از این ساز که بومی کشور زیمبابوه است، معمولاً بین ۷ تا ۱۲ کلید دارد که با نمونههای دیگر آن در نقاط مختلف آفریقا تفاوت دارد.
نام های دیگر کالیمبا
کالیمبا اسمهای بسیار زیادی دارد و بیش از صد نام مختلف برای آن وجود دارد. معروفترین این نامها عبارتاند از: کالیمبا، پیانوی شستیای آفریقایی، امبیرا، سانسا و کاریمبا.
در سال ۱۹۵۴، فردی به نام هیو تریسی، نام «کالیمبا» را به طور رسمی برای این ساز انتخاب کرد. سپس در سال ۱۹۶۱، در یک مقاله پیشنهاد داد که از واژه «اِمبیرا» به عنوان نامی کلی برای تمام انواع پیانوهای سنتی آفریقایی استفاده شود.
امروزه اما در سراسر دنیا، به همه سازهای غیرسنتی و شستیدار آفریقایی، کالیمبا گفته میشود.
جنس و تعداد تیغه های کالیمبا
بدنه اصلی ساز کالیمبا معمولاً از چوبهایی مانند بامبو، افرا یا گردو ساخته میشود. با این حال، برخی شرکتها نمونههایی از جنس شیشه نیز تولید کردهاند که در بازار موجود است. تیغههای این ساز هم معمولاً فلزی هستند.
تعداد تیغههای کالیمبا ثابت نیست و معمولاً بین ۶ تا ۱۹ عدد روی ساز نصب میشود. انتخاب تعداد تیغهها اغلب به سطح مهارت و تجربه فرد در نواختن کالیمبا بستگی دارد.
سایز کالیمبا
کالیمبا معمولاً در ابعاد تقریباً ۱۸ سانتیمتر طول، ۱۳ سانتیمتر عرض و ۳ سانتیمتر ارتفاع ساخته میشود و وزن آن بین ۲۰۰ تا ۳۰۰ گرم است. با این حال، امروزه انواع مختلفی از کالیمبا با شکلها و اندازههای گوناگون در دسترس است. برخی از این مدلها وزن کمتر و ابعاد متفاوتی دارند. همچنین با افزایش محبوبیت این ساز در جهان، نمونههایی از جنسهای مختلف و با وزن بسیار سبکتر نیز تولید شدهاند.
کالیمبا شیشه ای بهتر است یا چوبی ؟
این پرسش، یکی از رایجترین سوالهایی است که معمولاً هنرجویان تازهکار، وقتی میخواهند نواختن کالیمبا را شروع کنند، در ذهن دارند. اگر شما هم قصد دارید یادگیری این ساز را آغاز کنید، بهتر است به نکات زیر دقت کنید.
تفاوت های کالیمبا شیشه ای و چوبی
حجم صدای ساز
یک تفاوت مهم بین کالیمبای چوبی و کالیمبای شیشهای، میزان صدای آنهاست. کالیمبای شیشهای به بلندی کالیمبای چوبی صدا ندارد. دلیل این موضوع به ساختار این دو ساز برمیگردد. کالیمبای چوبی بدنهای توخالی دارد و روی آن سوراخهایی برای خروج صدا تعبیه شده است. همچنین چوب فضای بهتری برای طنین انداختن صدا ایجاد میکند.
اما کالیمبای شیشهای برخلاف نوع چوبی، بدنهای توپر دارد و به همین دلیل صدای آن آرامتر است. البته اگر با نیروی بیشتری آن را بنوازید، میتوانید به صدایی بلند، مشابه کالیمبای چوبی برسید، اما این کار ممکن است به انگشتان شما فشار بیاورد.
به طور کلی، کالیمباهای چوبی صدای بلندتر و بمتری دارند. اگر صدای گرم و عمیق را دوست دارید، کالیمبای چوبی گزینه بهتری برای شماست. در مقابل، کالیمباهای شیشهای به خاطر نداشتن حفره، صدای کمحجمتری تولید میکنند، اما بسیار نرم، لطیف و آرامشبخش هستند. اگر به دنبال صدایی ظریف و دلنشین هستید، کالیمبای شیشهای پیشنهاد خوبی برای شماست.
رنگ صدا
وقتی میخواهید یک کالیمبا بخرید، یکی از نکات مهمی که باید به آن توجه کنید، رنگ صوتی ساز است. بهتر است قبل از خرید، به صداهای مختلف کالیمبا گوش دهید و مدلی را انتخاب کنید که صدایش بیشتر میپسندید.
به طور معمول، کالیمباهای شیشهای صدایی نرم و گرم دارند و برای نواختن ملودیهای آرام و لالاییها ایدهآل هستند. در مقابل، کالیمباهای چوبی صدایی شفافتر و قویتر تولید میکنند. هر دو نوع زیبایی خاص خود را دارند و انتخاب نهایی کاملاً به سلیقه شخصی شما بستگی دارد.
آیا کالیمباهای کریستالی و شیشهای میشکنند؟
پاسخ به این پرسش که آیا کالیمباهای شیشهای شکستنی هستند، منفی است. زیرا این سازها از جنس اکریلیک ساخته شدهاند و ضخامت خوبی دارند. افتادن اتفاقی آنها معمولاً باعث شکستگی نمیشود، اما این به معنای بیتوجهی به مراقبت از ساز نیست. اگر اصول نگهداری از کالیمبای شیشهای را رعایت کنید، هیچ مشکلی برای آن پیش نمیآید.
دیدگاهتان را بنویسید