قطعه معروف شاره جان، اثر استاد بخشی

استاد سهراب محمدی، که به سهراب بخشی شناخته می‌شود، نوازنده چیره‌دست دوتار و واپسین بازمانده از بخشی‌های خودبند کرمانج در شمال خراسان بود. از این هنرمند بزرگ، قطعه‌های بسیاری به یادگار مانده که یکی از مشهورترین آن‌ها، آهنگ «شاره‌جان» است. این قطعه، روایتگر داستان غم‌انگیز از دست دادن معشوقه‌ای به نام «شاره» در روزهای سخت و پرآشوب یورش قوم‌های متجاوز به شمال خراسان است. در ادامه این نوشته در وبلاگ آنبین، بیشتر با قطعه نامدار شاره‌جان، ساخته استاد بخشی، آشنا خواهید شد.

بیووگرافی سهراب بخشی خالق قطعه شاره جان

استاد محمدی، که با نام استاد بخشی نیز شناخته می‌شد، یکی از آخرین نوازندگان و خوانندگان سبک بخشی‌های کرمانج در شمال خراسان به شمار می‌رفت. او تنها کسی از میان این هنرمندان بود که موفق به دریافت مدرک درجه یک هنری، هم‌تراز با دکتری در رشته نوازندگی و آواز، شده بود.

بستگان سهراب محمدی نقل کرده‌اند که او تا واپسین دقایق زندگی، دوتارش را زمین نگذاشت. سهراب محمدی، اصالتی کُرد و از کرمانج‌ها داشت. پدر، پدربزرگ و نیاکان او، همگی در طول زندگانی خود از چهره‌های فعال در زمینه هنرهای سنتی، سرایش شعر به زبان کُردی کرمانجی و همچنین عرصه موسیقی و بخشی‌گری بودند.

همکاری با رادیو کرمانجی

سهراب محمدی از زمانی که تنها ده سال داشت، نواختن ساز دوتار و خواندن ترانه‌های محلی را شروع کرد. او از همان روزهای اول راه‌اندازی رادیو کرمانجی، با صدا و سیمای مرکز خراسان همکاری داشت و این همکاری تا پایان عمرش ادامه پیدا کرد.

اولین بار فوزیه مجد، که به عنوان مادر موسیقی نواحی شناخته می‌شود، او را به دنیای هنر معرفی کرد. سهراب نخستین خواننده کُرد کرمانج بود که با رادیو همکاری کرد و پس از انقلاب ۱۳۵۷ در برنامه‌های مختلف تلویزیونی، رادیویی و نیز جشنواره‌های متعددی در ایران حاضر شد.

موسیقی سهراب محمدی نه تنها در ایران، بلکه در کشورهای آسیای میانه نیز شناخته شده است. از میان آثار به‌یادماندنی او می‌توان به این قطعات اشاره کرد: شاره‌جان، آهنگ طوفان، شهید، لیاره و گُلا مِن.

مراسم تجلیل و بزرگداشت سهراب محمدی

در اردیبهشت ماه سال ۱۳۹۷، آیینی برای پاسداشت و گرامیداشت سهراب محمدی در مجتمع فرهنگی و هنری مانه و سملقان برپا شد. در این برنامه، از تندیس سهراب محمدی نیز پرده‌برداری به عمل آمد.

متن قطعه شاره جان

غم امروز بر دلم سنگینی می‌کند، ای عزیز دلم، ای روشنی چشمم.

کاش نگاهم به چشمان و ابرویت بیفتد، ای جانم، ای نور زندگی‌ام.

نمی‌دانم از کدام راه به سوی تو بیایم، ای عزیزم، ای مایه شادمانی‌ام.

درد دلم را چاره کن.

همیشه در کنارت نخواهم بود، ای دلبندم، ای شادی قلبم.

سخنانت را باور ندارم، ای عزیزم، ای نور چشمانم.

درد دلم را چاره کن.

امروز گفتند که یارم را به من بازمی‌گردانند.

تا خودم با چشمانم نبینم، این سخنان را باور نخواهم کرد.

وفات

سهراب محمدی در بیست و دوم مردادماه سال ۱۳۹۹، در سن هشتاد و دو سالگی، به دلیل ایست قلبی دار فانی را وداع گفت.
روحش شاد و یادش گرامی.