یکی از سازهای جالب که ریشه در طبیعت دارد، ساز حلزونی است. این ساز از پوسته حلزون درست میشود و بیشتر مردم بومی در مناطق خاصی از آن استفاده میکنند. در ادامه این نوشته، بیشتر با این ساز منحصر به فرد آشنا خواهید شد.
ساز عجیب حلزونی
در شهر کهن «تئوتیواکان» در کشور مکزیک، نقشها و تصویرهای زیادی از صدف حلزون پیدا شده که برای آراستن ساختمانها به کار رفتهاند. به نظر میآید در زمان تمدن آزتکها، شیپورهایی که از صدف حلزون ساخته میشدند بسیار ارزشمند و محترم بودهاند و مردم آن دوره نیروی روحانی و مقدس زیادی برای این اشیا قائل بودند.
مناطق مورد استفاده
در جزایری مانند هاوایی و فیجی، این ساز را با نام «پو» میشناسند و روش نواختن آن شبیه به شیپورهای فانفار است. بسته به نحوه دمیدن نوازنده، صدای این ساز حلزونی شکل میتواند تا فاصله حدود دو مایلی به وضوح شنیده شود و داستانهای افسانهای بسیاری درباره آن نقل شده است. در زمان تمدن آزتک، این ساز با نام «کویکویزوانی» شناخته میشد و در مراسم آیینی مهم مورد استفاده قرار میگرفت. علاوه بر این، از کویکویزوانی به عنوان ابزاری برای رهبری و هماهنگسازی حرکت سربازان در میدان نبرد نیز بهره میبردند.
تاریخچه استفاده از ساز حلزونی
باستانشناسان معتقدند قدمت بهکارگیری این ساز به دوره پارینهسنگی جدید، یعنی نزدیک به ۱۲٫۰۰۰ سال قبل، میرسد. ساز حلزونی در بخشهای گوناگون جهان، بهویژه در مناطقی که صدفهای حلزونی شکل یافت میشده، رواج داشته است. این ساز در جاهای مختلف نامهای متفاوتی دارد و عموماً در آیینهای مذهبی و مراسم رسمی مورد استفاده قرار میگیرد. ساکنان جنوب آسیا، آمریکای مرکزی، منطقه کارائیب و همچنین بسیاری از کشورهای اطراف اقیانوس آرام مانند کر و ژاپن، از گونههای مختلف و در اندازههای گوناگون این ساز استفاده میکنند.
در آرامگاههای همهی بزرگان و پادشاهان تمدن آزتک، یک ویژگی مشترک دیده میشود و آن وجود یک یا چندین عدد از این صدفهای حلزونی در درون مقبرههاست.
استفاده از ساز جلزونی در معاصر
در زمان ما هم نوازندگانی مانند استیو تور گاهی با شیپور حلزونی به اجرا میپردازند. در فیلم «بیگانه» محصول سال ۱۹۷۹ به کارگردانی ریدلی اسکات، از صدای این ساز برای ایجاد نویزهای ترسناک استفاده شده است؛ آن هم در صحنههایی که فضای عجیب و خالی از سکنهٔ فضاپیمای بیگانگان نشان داده میشد.
دیدگاهتان را بنویسید