برای اینکه گیتار شما صدای زیبا و رسایی داشته باشد، باید در مراقبت از آن کوشا باشید و مانند هر وسیلهٔ ارزشمند دیگری، به قسمتهای مختلف آن توجه کنید. یکی از کارهای ضروری که صاحبان گیتار باید انجام دهند، رگلاژ گیتار است. در ادامه، در این مطلب از وبلاگ آنبین، بیشتر با رگلاژ گیتار آشنا خواهید شد.
ساز گیتار
گیتار یک ساز موسیقی است که سیم دارد و معمولاً با انگشت یا مضراب نواخته میشود. وقتی سیمهای آن به لرزه درمیآیند، صدا تولید میکنند و به همین دلیل آن را در دستهی سازهای زهی قرار میدهند. گیتار معمولاً شش سیم دارد. این ساز گذشتهی پرباری دارد، هم در شیوهی ساخت و هم در روشهای نواختن آن. گیتار همراه با تغییرات موسیقی در غرب پیشرفت زیادی کرده و به همین دلیل انواع مختلفی از آن پدید آمده است. امروزه گیتار جایگاه مهم و ویژهای در موسیقی دنیا پیدا کردهاست.
رگلاژ گیتار
تنظیم گیتار (که در ایران به آن رگلاژ گیتار هم گفته میشود) یکی از کارهای مهم و ضروری برای مراقبت از این ساز است. انجام این تنظیمات کار پیچیدهای نیست و اگر آن را به خوبی یاد بگیرید، قطعاً نواختن گیتار برای شما لذتبخشتر خواهد شد.
سیمهای گیتار عمر مشخصی دارند و معمولاً بعد از مدتی (مثلاً شش ماه) خاصیت ارتجاعی خود را از دست میدهند و نواختن با آنها سخت میشود. علاوه بر این، سیمهای فرسوده باعث ساییدگی فرتهای گیتار شده و روی کیفیت و طنین صدا هم اثر منفی میگذارند.
با هزینهای کم و انجام تنظیمات دورهای گیتار، میتوانید از مشکلاتی مانند ترک خوردن صفحه، ساییده شدن فرتها یا ایجاد صدای ناخوشایند جلوگیری کنید. با این کار هم از سالم بودن سازتان مطمئن میشوید و هم از نوازندگی با آن بیشتر لذت میبرید.
روش رگلاژ گیتار کلاسیک
تنظیم تراسراد (TRUSSROD)
یک گیتار خوب و مناسب باید دستهای کاملاً صاف و بدون خمیدگی داشته باشد. در گیتارهای کلاسیک امروزی، معمولاً یک میله فلزی به نام «تراسراد» داخل دسته کار گذاشته میشود.
تراسراد در واقع میلهای است که پیش از نصب صفحه انگشتگذاری (فرتبورد)، درون دسته گیتار قرار میگیرد. این میله دارای یک پیچ در سر خود است که با چرخاندن آن میتوان انحنای دسته گیتار را تنظیم کرد و آن را صاف نمود.
در صورت علاقهمندی، مطلب آشنایی با ساز شنگ ،ساز سنتی چینی را از دست ندهید.
تنظیم کردن گیتار کلاسیک به چه معناست؟
برای گسترش دانش خود، به مقاله آشنایی با استاد محمد نوری، خالق ترانه های ماندگار ایرانی سر بزنید.
وقتی میگوییم گیتار کلاسیک را “رگلاژ” میکنیم، منظورمان این است که سیمهای آن را به گونهای دقیق تنظیم میکنیم تا هر نت، به درستی و با فرکانس مشخصی به صدا درآید. این کار باعث میشود صدای گیتار، کاملاً صحیح و خوشآهنگ باشد.
برای انجام این تنظیم، معمولاً از یک دستگاه الکترونیکی به نام “تونر” استفاده میشود. این دستگاه، فرکانس صدای هر سیم را نشان میدهد و به ما کمک میکند تا با چرخاندن گوشیهای گیتار، سیمها را سفت یا شل کنیم تا به نت مورد نظر برسیم.
نتهای استاندارد برای سیمهای گیتار کلاسیک (از پایین به بالا) به این صورت است:
سیم اول: می (E)
سیم دوم: سی (B)
سیم سوم: سل (G)
سیم چهارم: ر (D)
سیم پنجم: لا (A)
سیم ششم: می (E)
این فرآیند تنظیم، یک کار معمول و ضروری برای همه گیتارهاست و برای اینکه گیتار همیشه صدای خوبی داشته باشد، باید به طور مرتب انجام شود.
تنظیم زاویه نک در رگلاژ گیتار کلاسیک
در حالت مطلوب، قطعهی سر دسته گیتار باید با یک زاویه بسیار کم روی بدنه نصب شود، به طوری که هیچ فشاری به سیمها وارد نشود. بهتر است سر دسته را کمی به سمت پایین مایل کنید تا قسمت بالایی صفحهی انگشتگذاری در امتداد صفحهی اصلی بدنه قرار گیرد. همچنین، سر دسته باید به اندازهای کوتاه باشد که آخرین فرت دقیقاً قبل از نقطه اتصال به بدنه قرار بگیرد.
اگر زاویهی سر دسته به درستی تنظیم شده باشد، صفحهی فرتبرد باید از بالای خرک گیتار عبور کند.
رگلاژ نات گیتار کلاسیک
بعد از اینکه مشکل میله تراس و زاویهٔ نت کاملاً برطرف شد، میتوانید اکشن گیتار را در قسمت نت تنظیم کنید. برای این کار، هر سیم را بعد از فرت دوم به سمت پایین فشار دهید و سپس اکشن را در اولین فرت بالا بررسی کنید.
این موضوع را بهتر بشناسید با مطالعه موسیقی کانتری چیست ؟.
میتوانید اکشن گیتارتان را با کمک شیارهای روی نت، با استفاده از یک سوزن نازک، پایین بیاورید. بعد از اتمام تنظیم نت، پیشنهاد میکنیم کمی روغن مخصوص به شیارها بزنید. این کار وقتی سیمها کوک هستند، از پایین آمدن بیش از حد نت جلوگیری میکند.
تنظیم سدل
بلندی سدل گیتار نقش مهمی در تنظیم فاصله سیمها از دسته گیتار دارد. فقط بعد از انجام همه مراحل قبلی، نوبت به کار روی سدل میرسد. برای تنظیم سدل، با استفاده از یک سنباده و یک بلوک ساب، مقداری از material آن را برداشته و کم میکنیم. قسمت بالایی سدل باید کمی حالت محدود یا مورب داشته باشد تا سیمهای نازکتر در سطحی کمی پایینتر قرار بگیرند. معیارهای کلی برای فاصله سیمها ممکن است بر اساس مدل گیتار متفاوت باشد، اما به طور معمول، فاصله ۳/۱۶ اینچی سیمها از فرت دوازدهم یک استاندارد رایج و قابل قبول محسوب میشود.
چه زمانی باید گیتار خود را رگلاژ کنیم؟
در ادامه چند نکته کلی و ساده درباره زمان مناسب برای تنظیم گیتار بیان میشود:
– اگر از آخرین باری که گیتارتان تنظیم شده، بیشتر از یک سال گذشته است.
– اگر تازه یک گیتار نو خریدهاید و دوست دارید با سلیقه و نیاز شما هماهنگ شود.
– اگر گیتار دستدومی خریداری کردهاید و از زمان آخرین تنظیم آن اطلاعی ندارید.
– اگر فاصله سیمها از صفحه گیتار زیاد شده و نواختن برایتان سخت شده است.
– اگر بعضی از نتها صدا نمیدهند یا صدای نامطلوبی دارند.
– اگر کوک گیتار در اکتاوهای مختلف هماهنگ نیست (مثلاً دو نت همنام روی یک سیم، با فاصله یک اکتاو، با هم کوک نباشند).
– اگر آسیب واضح و قابل مشاهدهای به گیتار وارد شده باشد.
– اگر لبههای فرتها یا ناتها تیز شده و هنگام نواختن دستتان را اذیت میکند.
– اگر گیتارتان کوک را نگه نمیدارد و زود از کوک خارج میشود.
– اگر یکی از سیمها همیشه در یک نقطه خاص پاره میشود؛ مثلاً نزدیک بریج یا نزدیک نات.
دیدگاهتان را بنویسید